Шинэ засгийн амбиц

2021-03-03 14:50


 

The Mongolian Mining Journal /Feb.2021/

Манай улсын 100 гаруй төсөлд 57 их наяд төгрөг шаардлагатай байна. Энэ дөрвөн жилд 10 хүрэхгүй их наяд төгрөгийг улсын төсвийн санхүүжилт болон төсөвт хамааралтай гадаад доноруудаас урт хугацааны санхүүжилт авч зарим төслөө урагшлуулах урьдчилсан төлөв гарчээ. Харин 47 гаруй их наяд төгрөгийг гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт, төр-хувийн хэвшлийн түншлэлийн концесс хэлбэрээр, хувийн хэвшлээр 100% хэрэгжүүлэх зэргээр санхүүжилтийн боломжит бүх хувилбарыг Сангийн яам ид судалж байна. Монгол Улсын эдийн засаг, нийгэмд үзүүлэх үр өгөөжөөр нь ангилан, эдийн засаг дотроо импортыг орлох, экспортын орлого оруулах байдлаар нь эрэмбэлсэн тэргүүлэх 100 төслийг шинэ Засгийн газар ажлын 100 хоногийн дараа олон нийтэд зарлахаар төлөвлөжээ. Дөрөвдүгээр сард эхлэх УИХ-ын хаврын чуулганаар төсөл, эх үүсвэрүүд илүү тодрох бололтой. Төр-хувийн хэвшлийн түншлэлийг дэмжих “лоозон” одоо л хэрэгжих цаг үе. 

Ирэх жилүүдэд манай улсын эдийн засгийн гол үзүүлэлтүүдийг тодорхойлох үйл явдлууд энэ өдрүүдэд өрнөж байна. Монгол Улс дотооддоо цар тахал алдсан, эдийн засаг сульдсан энэ цаг үед иргэдийн эрүүл мэндийг хамгаалан, улсын эдийн засгийг сэргээх цогц төлөвлөгөөг шинэ Засгийн газрын тэргүүн танилцуулав. Нийт 10 их наяд төгрөгийн санхүүжилтийг гурван жилийн хугацаанд шат дараатай эдийн засагт оруулна. Төсвөөс зарцуулахгүй, Төв банк мөнгө хэвлэхгүй, Засгийн газар бонд гаргахгүй. Үнэндээ “10 их наяд”-ын санхүүжилт бол гадны хөрөнгө оруулалт, эсвэл валютын орлого ч юм уу цоо шинэ эх үүсвэр бус. Харин Төв банкны үнэт цаасанд “унтаж” байгаа 8 их наяд төгрөг болох арилжааны банкуудын чөлөөт хөрөнгө юм. Үнэт цаасны хөрөнгө зөвхөн сүүлийн жил хоёр  дахин өсч түүхэн дээд хэмжээнд хүрсэн бөгөөд эдийн засагт бэлэн мөнгө татарсны гол “буруутан” Монголбанк өөрөө ажээ. Одоо энэ эх үүсвэрийг “10 их наядын төлөвлөгөө”-ний санхүүжилтээр арилжааны банкуудын зээлээр дамжуулж эдийн засгийн эргэлтэд оруулна. 

Зөвхөн зээлээр амь тариа хийлгүй, экспортоо дэмжих идэвхтэй алхам чухал байна. Саяхан ”Clubhouse”-ийн нэгэн хэлэлцүүлэг дээр Б.Жавхлан сайд “Сүүлийн жил гаруйн хугацаа монголчууд бидэнд маш их зүйлийг ойлгууллаа. Газрын хөрс доор буй байгалийн баялаг бол бидний хөгжлийн гол хөдөлгүүр биш. Эрүүл чийрэг хүн өөрөө эдийн засгийн хамгийн том капитал, хөдөлгөх хүч юм байна” гэж “10 их наядын төлөвлөгөө”-г   тайлбарлав. Эдийн засгийн тоо тооцоотой хамгийн ойр ажилладаг Сангийн сайд өөрөө ингэж ярих нь Засгийн газрын төлөвлөгөөг “популист өнгө аястай”  харагдуулж байна.  Коронавирусын халдвараас сэргийлж улс орнууд хилээ хааж, хөл хорио тогтоосон хүнд өдрүүдэд улсын орлогын дийлэнхийг уул уурхайн экспорт бүрдүүлж, одоо ч эдийн засгийг эрдэс баялгийн салбарынхан чирж явааг эрхэм сайд хамгийн сайн мэднэ. Өнөөдөр манай улсын эдийн засгийг уул уурхай тойрсон төслүүд, эрдсийн экспорт тодорхойлж байна. Энэ удаагийн Засгийн газрын цогц төлөвлөгөөнд Нефтийн үйлдвэрээс гадна төмөр замууд, Тавантолгой тойрсон коксын, нүүрс угаах үйлдвэр, цахилгаан станцын сураг гарч байгаа. Уул уурхайтай  холбоотой энэ төслүүдийн талаар тодорхой мэдээлэл өгөх үүрэг бүхий cалбарын яам, сайд ч таг чиг. Түрүүлж эхлүүлэх эдгээр төсөл төрийн өмчит компаниудынх юм. Манай улсын төрийн компаниуд нийтдээ 35 их наяд төгрөгийн эргэлтийн хөрөнгөтэй боловч 2020 оны төсөвт 150 тэрбум төгрөгийн орлого тушаажээ. Улсын төсвөөс даруй 2-3 дахин их хөрөнгөтэй ч төсвийн нэг хувь хүрэхгүй өгөөжтэй ажиллаж байна. Экспортын орлого нэмж валют оруулах боломжтой гэж Засгийн газрын төлөвлөгөөнд тодорхойлсон хэрнээ стратегийн төслүүдээ хэрэгжүүлэх эх үүсвэр нь бүрхэг. Ийм “бүрхэг” дунд төрийн оролцоо, улс төржилт нуугддаг. 

“10 их наяд”-ын  эх үүсвэрийг Засгийн газар бонд гарган шийдвэрлэх боломж байна. Инфляц нам дор, хадгаламжийн хүү буурсан, банкны салбарын шинэчлэл эхэлсэн гээд манай эдийн засагт таатай нөхцөл бүрджээ. Төрийн санхүүжилтийг хөрөнгийн зах зээлээр явуулах нь илүү нээлттэй, ил тод байх юм. Засгийн газар бонд гаргаснаар нэг талдаа ажлын байрыг ч хамгаална, нөгөө талдаа дотоодын хөрөнгийн зах зээл хөгжих давхар давуу талтай. Оны эхэнд УИХ-аас Банкны тухай хуулийг  өөрчлөн баталснаар олон жил яригдсан салбарын шинэчлэл өрнөж, системийн нөлөө бүхий банкууд нээлттэй хувьцаат компани болох, IPO гаргах үүрэг хүлээсэн билээ. Энэ нь дотоодын хөрөнгийн зах зээл идэвхжих хүлээлт  үүсгээд байна.

Засгийн газрын төлөвлөгөө хэрэгжих энэ гурван жилд “Чингис” бондын 800 сая ам.доллараас эхлээд гадаад өрийн томоохон төлбөрүүд хүлээгдэж байгаа. Тиймээс манай улс “хойд хормойгоо авч урд хормойгоо нөхөж” өнөө маргаашаа аргацаах бус эдийн засгаа бодитой идэвхжүүлж, эрүүлжүүлэхэд шинэ эх үүсвэр бүхий гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт татах нь чухал шийдэл юм. Тэгж гэмээнэ манай улс айсуй супер циклийг ашиглаж чадна.  
 

 

Сэтгэгдэл (1)

  • DR. UROLOGIST (185.15.21.75)
    БҮГДЭЭРЭЭ САЙН УУ!!!!! Бид олон нийтэд мэдээлэхийг хүсч байна; Та бөөрийг худалдахыг хүсч байна уу? Та санхүүгийн хямралын улмаас бөөрийг зарж борлуулах боломжийг эрэлхийлж байна уу, юу хийхээ мэдэхгүй байна уу? Дараа нь бидэнтэй холбоо бариад DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM хаягаар бид танд бөөрнийх нь хэмжээгээр санал болгох болно. Яагаад гэвэл манай эмнэлэгт бөөрний дутагдалд орж, +91424323800802. имэйл: DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM Yнэ: $780, 000 (Долоон зуун, Наян мянган доллар)
    2021 оны 08 сарын 10 | Хариулах
Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 2021-09-15 12:39
    Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөл (2021.09.02) хуралджээ. Цар тахлын үеийн эдийн засгийг сэргээх хуулийн төслийг уг зөвлөлөөр хэлэлцээд  дэмжсэн байна. Удахгүй Засгийн газар УИХ-ын намрын чуулганд өргөн мэдүүлж, хэлэлцүүлнэ. Хуулийн төсөлд  гадаадын хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх заалтыг оруулсан хэмээн Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ тодотгов. Тэрээр Цар тахлын үеийн эдийн засгийг эрчимжүүлэх, экспортыг нэмэгдүүлэх, импортыг орлох үндэсний үйлдвэрлэлийг дэмжих, төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийг бэхжүүлэх, хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх Үндэсний хороог ахалдаг билээ. “Урт” нэртэй уг хорооны гол ажил ийнхүү хуулиар дамжин хэрэгжиж байж биеллээ олох юм.   
  • 2021-09-14 12:14
    ...Супер циклийг март, түүнээс ч цараатай хэмээн эрдсийн зах зээлийн хандлагын талаар Роберт Фридланд ярьжээ. Урьд хожид үзээгүй томоохон хувьсгал гэж “ногоон” эдийн засгийн шилжилтийг тэр тодорхойлов. Тэрээр “Цэвэр эрчим хүчний дэд бүтэц, цахилгаан машин цэнэглэх станцуудын сүлжээ гэх мэт бүтээн байгуулалтыг санхүүжүүлэх хэрэгцээ өмнөх супер циклийн үеийн хөрөнгө оруулалтаас ч давах нь гарцаагүй. Энэ нь уул уурхайн төслүүд, хөрөнгө оруулагчдад асар их боломжийг нээнэ” гэдэгт итгэлтэй байна.
  • 2021-09-13 10:56
    Ердөө дөрвөн сарын өмнө (2021.03 сар) Сангийн сайд Б.Жавхлан  “Төсөвт тодотгол хийх эсэхийг хэлэхэд эрт байна. Тодотгол хийе гэж иргэд шаардаж байгаа ч энэ бол миний шийддэг асуудал биш. Төсвийн зардал тасалдаагүй, хөрөнгө оруулалт зогсоогүй” хэмээн  мэдэгдэж байлаа. Гэвч цар тахлын халдварын нөхцөл байдал хүндэрч, хилийн боомтууд  хаагдан  улсын эдийн засаг  улам ч эрсдэлд оров. Арга буюу улсын баяр наадмын өмнөхөн (07.08) УИХ төсвөө яаравчлан тодотголоо. 2021 оны макро эдийн засгийн төсөөлөл өнөөдөр анх тооцон төсөвт тусгаснаас өөрөөр “эргэжээ”. Өөрөөр хэлбэл, төсвийн алдагдал  энэ оны Төсвийн тухай хуульд баталсан түвшнээс нэмэгдэхээр байгаа нь төсөвт өөрчлөлт оруулахаас өөр гарцгүй байдалд оруулсан юм. Төсвийн алдагдлын хэмжээ бүр ДНБ-ий  8.8%-д хүрч нэмэгдэхээр байна.
  • 2021-09-09 10:57
    Олборлох үйлдвэрлэлийн ил тод байдлын санаачилгын (ОҮИТБС) Олон улсын нарийн бичгийн газар, “Нээлттэй өмчлөл” байгууллага, BHP сангийн түншлэлийн хүрээнд “Олборлох салбарыг нээлттэй болгох нь” хөтөлбөрийн цахим хурал өчигдөр боллоо. Энэхүү хөтөлбөрийг байгалийн баялагтай орнуудад хэрэгжүүлснээр олборлох салбарын орлогыг  цөөнхид, тэднийг баяжуулахын төлөө бус хөгжлийн төлөө  л зарцуулагдах нь ач холбогдолтой хэмээн ОҮИТБС-ын Олон улсын нарийн бичгийн газрын гүйцэтгэх захирал Марк Робинсон цахим форумын нээлтийн үгэндээ онцоллоо. “Энэхүү хөтөлбөр нь улс орнуудын татварын орлогыг нэмэгдүүлж авилгын эсрэг үйл ажиллагааг сайжруулна. Ингэснээр олборлох салбарт зөрчил сөргөлдөөн багасаж, Засгийн газрын орлогыг хөгжлийн төлөө зарцуулах нөхцөлийг бүрдүүлж, байгалийн баялгаас хамааралтай улс орнуудын  ард иргэдийн амьдралын чанар сайжирна” хэмээн тэрээр онцолсон.
  • 2021-09-08 18:11
    Монголын уул уурхайн салбарын хамгийн шилдэг компаниудыг нэгтгэдэг “Mongolia Mining 2021” олон улсын уул уурхай, газрын тосны үзэсгэлэн 10 дахь жилдээ зохион байгуулагдах гэж байна. Энэ үзэсгэлэнгийн Ерөнхий ивээн тэтгэгч “ГРАНД МАЙНИНГ ЭКЮПМЕНТ” ХХК-ийн захирал Ж. Эрдэнэбилэгээс тус арга хэмжээнд хэрхэн оролцох талаар нь тодруулсан юм.