Эрдсийг эрдэнэст
Ирээдүйг өндөр хөгжилд
Mining The Resources
Minding the future
Зах зээл

Коксжих нүүрсний нийлүүлэлт тасалдаж болзошгүйг шинжээчид анхаарууллаа

Гангийн үйлдвэрлэл үндсээрээ өөрчлөгдөж байгаатай холбоотойгоор коксжих нүүрсний салбарт урьд өмнө байгаагүй бүтцийн сорилтууд тулгарч байна. City банкны шинжээчид ган үйлдвэрлэгч томоохон бүс нутгуудад нүүрстөрөгчийн ялгаруулалтыг бууруулах санаачилга эрчимжиж байгаа энэ үед коксжих нүүрсний нийлүүлэлт тасалдах эрсдэлтэйг анхаарууллаа. 

Ган үйлдвэрлэгчид үйлдвэрлэлийн өөр хувилбаруудыг эрэлхийлэх болсноор түүхий эдийн урсгал шинээр тодорхойлогдож байна. Түүнчлэн бүс нутгуудын шилжилтийн хугацаа ялгаатай байгаа нь богино хугацааны арилжааны боломжийг олгож байгаа ч урт хугацаандаа эрэлт буурах (demand destruction) нөхцөлийг бүрдүүлж, уул уурхайн уламжлалт хөрөнгө оруулалтын загварт саад болж байна.

Австралийн Квийнслэнд мужид саяхан тохиолдсон цаг агаарын үзэгдлүүд дэлхийн коксжих нүүрсний нийлүүлэлтийн сүлжээний дэд бүтцийн хамаарлыг ил болголоо. 2026 оны 1 дүгээр сарын сүүлээр долоо хоног тутмын тээвэрлэлт 4.9 сая тоннд хүрч, урт хугацааны дунджаас 20%-иар давж сэргэсэн байна. Гэсэн хэдий ч тасалдсан нийлүүлэлтийн 4 сая тонн орчим нь зах зээлд нийлүүлэгдэж чадаагүй хэвээр байгаа нь уурхайн нөхөн сэргээх үйл явц дахь системийн доголдлыг харуулж байна.

Үйл ажиллагааны хүндрэл нь зөвхөн үерийн хохирлыг арилгахаар хязгаарлагдсангүй. Аюулгүй байдлын үүднээс хөрсний тогтвортой байдлыг иж бүрэн үнэлэх шаардлагатай болсноор өрөмдлөг, тэсэлгээний ажил сунжирч байна. 

Квийнслэнд дэх уурхайн үйл ажиллагаа нь цаг агаарын гамшгийн дараа ихээхэн засвар үйлчилгээ шаарддаг ус зайлуулах систем болон зам тээврийн сүлжээнээс хамаардаг. Цаг агаарын байдал Австрали дахь зэс болон нүүрсний логистикт хоёуланд нь нөлөөлж байна. Нөхөн сэргээх хугацааг авч үзвэл:

  • Эхний үнэлгээ: 7-14 хоног (талбайн иж бүрэн үнэлгээ)

  • Ус зайлуулах ажил: 2-4 долоо хоног (уурхайн усыг шавхах, зам засах)

  • Аюулгүй байдлын гэрчилгээ: 1-2 долоо хоног (үйл ажиллагааг сэргээх зөвшөөрөл авах)

  • Үйлдвэрлэлийг нэмэгдүүлэх: 2-3 долоо хоног (бүрэн хүчин чадалд хүрэх)

Эдгээр нарийн мэдээллүүд зах зээлийн шинжилгээнд ховор тусдаг ч нийлүүлэлтийн тасалдал хэр хурдан арилахыг тодорхойлдог. Квинслэндийн сэргээн босголтын үед үнэ тонн тутамдаа 30 ам.доллароор өссөн нь цаг агаараас үүдэлтэй саатал нь өмнө төсөөлж байснаас илүү өндөр системийн эрсдэл дагуулдаг байна.

Бүс нутгийн зах зээлийн шинэ хандлага

Хятадын коксжих нүүрсний үйлдвэрлэлийн стратеги импортыг орлохоос илүү дотоодын хүчин чадлыг оновчтой болгоход чиглэж байна. Энэ нь дэлхийн худалдааны урсгалд гарч буй томоохон өөрчлөлт бөгөөд Хятад улс өндөр чанартай дотоодын ордуудад анхаарлаа хандуулж, далайн тээврийн зах зээлээс хамаарах хамаарлаа бууруулж байна гэсэн үг юм.

Монгол болон Оросоос ирж буй хуурай замын нийлүүлэлтийн давуу тал нь хуурай замын тээврийг илүүд үзэх үнийн зөрүүг бий болгож байна. Үүнээс гадна эдгээр хувилбарууд нь Австралийн боомтуудад цаг агаарын саатал гарахад нийлүүлэлтийн аюулгүй байдлыг хангаж, далайн тээвэр ашигладаггүй нийлүүлэгчдэд байнгын өрсөлдөх давуу талыг олгож байна.

Төмрийн хүдрийн зах зээлтэй харьцуулахад

2025 оны сүүл гэхэд Хятадын боомтууд дахь төмрийн хүдрийн нөөц 160 сая тоннд хүрч, сүүлийн гурван жилийн дээд түвшинд хүрсэн ч үнэ нь 100 ам.доллароос дээш хэвээр байна. Энэ нь нөөц бүрдүүлэлт бодит эрэлтээс үл хамааран өсөж болохыг харуулж байна. Коксжих нүүрсний зах зээлийн динамик ч үүнтэй ижил төстэй байдлаар Хятадын үйлдвэрлэгчид түүхий эдийн нөөцийг боомтууд дээр төвлөрүүлж, үйлдвэрлэлээ "яг цагт нь" (just-in-time) гэх зарчмаар явуулж байгааг илтгэж байна.

Эх сурвалж: Discovery Alert