УИХ-ын даргад хүрсэн хөрөнгө оруулалтыг сайжруулах саналууд

2021-10-11 16:06

Хөрөнгө оруулалтын тухай хуулийн төсөлтэй холбоотой байр сууриуд сүүлийн хэд хоног идэвхтэй байна. Монгол дахь гадаадын хөрөнгө оруулалтын орчныг сайжруулах, хөрөнгө оруулагчдын урсгалыг татах чиг гарцыг нээх тус хуулийн талаар эрх баригч МАН-ын бүлэг дээр яригдаж  байгаа ба цаашид УИХ-аар  хэлэлцэх юм. Хэдийгээр Монгол улс хууль, зохицуулалтын хувьд гадаадын шууд хөрөнгө оруулалтад нээлттэй ч хөрөнгө оруулалтын урсгал гаднын бусад оронтой харьцуулахад хангалтгүй. Статистик дүн мэдээнээс харахад, 2012 оноос хойш гаднаас орж ирсэн нийт хөрөнгө оруулалтын 81%-ийг байгалийн нөөц баялагт чиглэсэн хөрөнгө оруулалт эзэлж байгаа юм. МҮХАҮТ-ын судалгаагаар, Монголын 2020 оны бизнесийн хөрөнгө оруулалтын орчинтой холбогдох үзүүлэлтүүд доогуур үзүүлэлттэй гарсан. Тодруулбал, хөрөнгө оруулалтын урамшууллын бодлого 2.37 буюу хамгийн доогуур үнэлгээтэй гарч, энэхүү бодлого бизнест дэмжлэг болсон эсэх үнэлгээ 2.11 болж, 2017 оныхоос 0.31 пунктээр буурчээ. 2013 онд баталсан Хөрөнгө оруулалтын тухай хууль нь хөрөнгө оруулалтын орчныг сайжруулахад нөлөөлсөн гэх боловч гадаад этгээдийн хувь эзэмшил, үл хөдлөх хөрөнгө эзэмших эрх, ажиллах зөвшөөрөл зэрэгтэй холбоотой эрх зүйн зохицуулалтуудыг эргэн харж, өдгөө хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа хууль тогтоомж зохицуулалтуудыг үр дүнтэй хэрэгжүүлэхэд анхаарах зайлшгүй шаардлагатай байгаа юм. Тиймээс ч МҮХАҮТ нь “Хөрөнгө оруулалтын эрх зүйн орчинд тулгамдаж буй асуудлууд” сэдэвт хэлэлцүүлгээс гарсан гол саналуудаа хууль тогтоох байгууллагад хүргүүлжээ.

Үүнд:

1. Хууль тогтоомжийн тогтворгүй байдал нь гадаадын хөрөнгө оруулалтыг үргээх гол хүчин зүйлсийн нэг болж байгаа учраас гадаадын хөрөнгө оруулалттай холбоотой хууль тогтоомж тогтвортой байх нөхцөлийг хангах, 

2. “Гадаадын хөрөнгө оруулагч” болон “Дотоодын хөрөнгө оруулагч”-ийн тодорхойлолтыг эргэн харах, олон улсын жишигт нийцүүлэх,

3. Одоо мөрдөж байгаа хуулиар нэг хөрөнгө оруулагч нь 100 мянган ам.доллараас багагүй хөрөнгө оруулалт хийхээр байгаа нь гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт татах, ялангуяа жижиг дунд аж ахуйн нэгжүүд хөрөнгө оруулалт авахад хүндрэл учруулдаг. Хөрөнгө оруулалттай аж ахуйн нэгжийн дүрмийн сангийн босгын асуудал дээр ялгамжтай байдлаар  хандахгүй байх нь чухал байна. 

4. Хөрөнгө оруулалтын тухай хууль нь Татварын хууль, Газрын тухай хууль, Ашигт малтмалын тухай хууль гэх зэрэг хуультай хэрхэн уялдаж байгааг нарийн тодорхойлох. Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт хөрөнгө оруулагчийн хууль ёсны эрх, ашиг сонирхлыг хамгаалах, хөрөнгө оруулалтын эрх зүйн баталгааг хангах, хөрөнгө оруулалтыг дэмжих, татварын таатай орчныг бүрдүүлэхэд хөрөнгө оруулалтын талаарх төрийн бодлого, зохицуулалт нь нэгдсэн байж, бусад салбарын хууль тогтоомжтой сайтар уялдах шаардлагатай.

5.Тусгайлсан салбарын хууль, тогтоомжоор хөрөнгө оруулагчийг ялгаварлах, хөрөнгө оруулалтыг хязгаарлах үйл ажиллагаа явагдаж байгааг зохицуулах,

6.Хөрөнгө оруулалтын тухай хууль батлагдан гарснаас хойш гарч буй зарим хууль тогтоомжийн нэр томьёолол болон холбогдох зарим заалт нь Хөрөнгө оруулалтын тухай хуулийн нэр томьёо, холбогдох заалттай зөрчилдөж байгааг нарийвчлан зохицуулах,

7. Тогтворжуулах гэрчилгээний хугацааг 5 жилээр нэмэгдүүлэх нь илүү оновчтой. Гэрчилгээ олгож буй хугацаа нь оруулсан хөрөнгө оруулалтаа нөхөхөд хүрэлцэхээргүй богино байна. Тухайлбал, Улаанбаатар хотын бүсэд 30-100 хүртэл тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт оруулсан хөрөнгө оруулагч 2 жилийн хугацаанд хөрөнгө оруулалтаа нөхөх мэтээр зааж оруулсан нь үндэслэлгүй бөгөөд бодит бус. 

8. Хөрөнгө оруулалттай холбоотой аливаа хууль тогтоомжид өөрчлөлт оруулахдаа хөрөнгө оруулагчидтай зөвшилцдөг, мэдээллээр хангадаг механизмыг хуулинд оруулах, үүнийгээ хэрэгжүүлэх, 

9.Уул уурхайн бус хөрөнгө оруулалтыг татахад анхаарах нь чухал байна. Эдийн засгийг төрөлжүүлэх, орлогын эх үүсвэрийг нэмэгдүүлэх үүднээс уул уурхайн бус хөрөнгө оруулалтыг хэрхэн яаж татах талаас бодлогын төвшинд бодитой анхаарах хэрэгтэй байна. Монгол Улсыг гадаадын шууд хөрөнгө оруулалтад таатай, улмаар бүсийн болон олон улсын хэмжээнд өрсөлдөхүйц эдийн засагтай улс болох зорилтыг хуулийн үзэл баримтлал болон үндсэн зорилгод суулгаж өгөх нь ач холбогдолтой.

10. Нэр төдий байгуулагдаад удсан Хөрөнгө оруулагчдыг хамгаалах төр хувийн хэвшлийн зөвлөлийг бодитой, үр дүнтэй ажиллуулах,

  1. Хуулийн хэрэгжилтийг хангахад чиглэлээр гарсан саналууд:


a. Хөрөнгө оруулалтын тухай хуулийн хэрэгжилтэд Хууль тогтоомжийн тухай хуульд заасан хэрэгжилтийн үр дагаварт үнэлгээ хийх аргачлалын дагуу судалгаа хийх шаардлагатай байна.

 
b. Хөрөнгө оруулалтын хуулийн хэрэгжилтийг хангахтай холбоотой шаардлагатай хэрэгжилтийн механизм, Засгийн газрын холбогдох байгууллагын эрх үүргийг илүү тодруулах. Мөн шаардлагатай нөөц, чадавхыг бий болгож, баталгаажуулахад анхаарах.


c. Хувийн хэвшлийн хөрөнгө оруулалтыг дэмжих, түүний хэрэгжилтийн асуудалд улс төржих биш харин мэргэжлийн хүрээнд, мөн харилцан ашигтай байх зарчмуудад суурилан хэрэгжих бодлого, хуулийн орчныг бий болгоход анхаарах.


d. Хөрөнгө оруулалтын хуулийн хэрэгжилтийг хангахад Төр, Засгийн газар болон хувийн хэвшлийн хоорондох тогтмол бөгөөд үр дүнтэй яриа диалоги, хамтын ажиллагааны байнгын механизмыг бий болгон, ажиллуулах, 


e. Хувийн хэвшлийн хөрөнгө оруулалтын эрсдэл, хөрөнгө оруулалтын улс орны хөгжилд одоо оруулж буй болон ирээдүйд оруулах ач холбогдлын талаар нийгэмд зөв ойлголтыг өгөх, 


f. Хөрөнгө оруулалтын эрхзүйн орчны  ил тод байдлыг хангахын тулд бизнесийн холбогдолтой хууль тогтоомж, журмуудыг англи хэл дээр албан ёсоор орчуулдаг байх хэрэгтэй.

Г.Идэрхангай

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 12 цаг 29 минутын өмнө
    Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн үндэсний тогтолцоог төгөлдөржүүлэх, хүний аюулгүй байдлын соёлыг нэмэгдүүлэхэд тодорхой хувь нэмэр оруулж буй “Нэн түрүүнд ХАБ” (Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал) бага хурал нь “Аюулгүй байдал ба Ковид-19” уриан дор 2021 оны 10-р сарын 21, 22-ны өдрүүдэд цахимаар зохион байгуулагдах гэж байна.
  • Өчигдөр 17 цаг 21 минутад
    Брэнт маркийн газрын тосны ханш 86.04 ам.доллар/баррель болж 2018 оны аравдугаар сараас хойших хамгийн дээд түвшинд хүрлээ. Дэлхийн зах зээлд байгалийн хий, нүүрсний үнэ нэмэгдсэнээс үүдэлтэйгээр дизель генераторуудын эрчим хүч үйлдвэрлэл нэмэгдэх болсон байна. Үүнээс үүдэн энэ оны дөрөвдүгээр улиралд газрын тосны эрэлтг 450 мянган баррель/өдөр-өөр нэмэгдэж болзошгүй байна. 
  • Өчигдөр 14 цаг 43 минутад
    Монголын тал түүнчлэн аж ахуйн нэгжүүд нүүрсний худалдааны урт хугацааны гэрээ байгуулахад дэмжлэг үзүүлэх, Гашуунсухайт, Шивээхүрэн боомтоор чингэлгээр нүүрс тээвэрлэхийг нэмэгдүүлэх, Гашуунсухайт, Бичигт, Ханги, Шивээхүрэн чиглэлээр хоёр улсын хооронд төмөр замаар харилцан холбогдох ажлыг эрчимжүүлэх саналтай байгаагаа хурлын үеэр илэрхийлсэн юм. Гашуунсухайт-Ганцмод боомтын төмөр замын улсын хил огтлолцлын цэгийг хоёр улсын холбогдох аж ахуйн нэгжүүд тохиролцсонд баяртай байгаагаа талууд илэрхийлж, уг тохиролцоог ГХЯ-дын шугамаар шуурхай баталгаажуулж, төмөр замыг холбох дэд бүтцийн байгууламжийг барихад идэвхтэй хамтран ажиллах нь чухал болохыг тэмдэглэлээ. 
  • Өчигдөр 14 цаг 25 минутад
    Элчин сайд Т.Бадрал, Шивээхүрэн-Сэхээ боомт нь хоёр орны худалдаа, эдийн засгийн хамтын ажиллагаанд чухал үүрэгтэй боомт гэдгийг онцолж, хоёр талын худалдааны эргэлтийг нэмэгдүүлэх боломжийг бүрэн дүүрэн ашиглах чиглэлээр идэвх, санаачилгатай ажиллаж, нэг өдөрт хил нэвтрэх тээврийн хэрэгслийн тоог 400 хүргэх зорилт дэвшүүлэхийг санал болгов. Альшаа аймгийн дэд дарга Цэцэн, Монгол Улстай хийж буй худалдааны эргэлт, барааны төрлийг нэмэгдүүлэх хүсэлтэй байгаа илэрхийлж, тус аймгаас Монгол Улсын Баянхонгор аймагт 728 мянган юанийн буцалтгүй тусламж үзүүлж буйгаа мэдэгдэв.
  • Өчигдөр 13 цаг 01 минутад
    Жил бүрийн намар Монгол банк ирэх оны мөнгөний бодлогын үндсэн чиглэлээ УИХ-аар батлуулдаг. Энэ дагуу Төрөөс  мөнгөний бодлогын талаар 2022 онд баримтлах үндсэн чиглэлийн төслийг тус банк УИХ-д өргөн барьсан билээ. Энэ талаар Монгол банкны Ерөнхийлөгч Б.Лхагвасүрэн болон холбогдох албаны хүмүүс өнөөдөр сэтгүүлчдэд мэдээлэл өглөө. Ковид 19 цар тахлын нөлөөгөөр 2020 онд  дэлхийн эдийн засаг огцом уналтад орсон. Гэхдээ 2020 оны сүүлээс эхлэн хөгжингүй орнуудын эдийн засаг, санхүүгийн зах зээл идэвхжиж, зах зээлд оролцогчдын хүлээлт сайжирч, сэргэлт гарч байна.