Ирэх долоо хоногт Засгийн газар “Рио Тинто”-той Оюутолгойн хэлэлцээрийг эхлүүлнэ

2021-03-26 15:31


Монгол Улсын Засгийн газар “Рио Тинто компанитай хэлэлцээрийн ширээний ард суухаар бэлтгэж буй тухай Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд, Оюутолгойн гэрээг сайжруулах Ажлын хэсгийн ахлагч  Х.Нямбаатар (2021.03.26) танилцууллаа. Тэрбээр “Монгол Улсын Ерөнхий сайдын захирамжаар байгуулсан Ажлын хэсэг болон “Рио Тинто компанийн төлөөлөл хоорондын хэлэлцээрийг ирэх долоо хоногт эхлүүлнэ” хэмээн мэдэгдэв.

Өнгөрсөн хугацаанд Засгийн газрын Ажлын хэсэг хэлэлцээрт бэлтгэн нэлээд олон удаа хуралдаж, хэлэлцээрээр ярих асуудлуудаар саналаа (2021.03.27) нэгтгэж буй аж. Ингээд ирэх долоо хоногийн эхээр Засгийн газрын ээлжит бус хуралдаанаар хэлэлцээрийн удирдамжийг батлуулахаар төлөвлөжээ.  

Хэлэлцээр гурван үе шаттай өрнөх төлөвтэй байна. Нэгдүгээрт, далд уурхайн төлөвлөгөөг цуцлах. Хоёрдугаарт, Лондоны арбитрийн шүүх дээр татварын маргаантай холбоотой өрнөж буй асуудлыг эцэслэх. Рио Тинто” компани нь Засгийн газрыг хариуцагчаар шүүхэд өгсөн. Ойролцоогоор 1 их наяд төгрөгийн татварын маргаан бий. Хэдийгээр маргаан эцэслээгүй ч хуулиар уг мөнгийг компанийн зүгээс Монголын төрийн дансанд шилжүүлэх учиртай. Тухайн мөнгөн дүнгээс 650 тэрбум төгрөгийг компани шилжүүлсэн. Үлдсэн хэсэг 354 тэрбум орчим төгрөгийг Татварын алба акт үйлдсэний дараа компани шилжүүлэх юм байна. Цаашид хоёр талын татварын ойлголтын зөрүүг арилгах ажил хийгдэнэ. Гуравдугаарт, 2009 онд Хөрөнгө оруулалтын гэрээ зурагдсанаас хойш 15 гэрээ байгуулсан байдаг. Үүнд өөрчлөлт оруулах замаар УИХ-ын 92 тогтоолын хэрэгжилтийг хангах байдлаар ажиллана гэж мэдэгдэлдээ дурдлаа.

Хөрөнгө оруулагч тал анх Оюутолгойн далд уурхайн зардлыг 5.3 тэрбум ам.доллараар төсөвлөж “Далд уурхайн бүтээн байгуулалт, санхүүжилтийн төлөвлөгөө”-г батлуулсан юм. Гэвч далд уурхайн бүтээн байгуулалтын зардал төлөвлөснөөс 30 орчим хувь буюу 1.45 тэрбум ам.доллараар өсч 6.75 тэрбум долларт хүрсэн. Түүнчлэн, далд уурхайн олборлолт жигдрэх хугацааг 2021 оны нэгдүгээр сар гэж төлөвлөгөөнд туссан нь 22 сараар хойшилж 2022 оны аравдугаар сараас эхлэх болсныг компани мэдэгдсэн. Үүний улмаас Монголын талын авах татвар, ногдол ашиг хойшлох байдлаар хохиролтой тусах юм.

Зардал хэтэрч, хугацаа хойшилсон шалтгааныг геологийн нөхцөл хүндэрснээс болсон гэж “Рио Тинто-ийн зүгээс  тайлбарладаг. Гэсэн хэдий ч зардал өссөн нь төслийн менежмент, худалдан авалтын алдаанаас болсон байж болзошгүй гэсэн мэдээллийг Засгийн газар анхааралтай судалсан. Иймд өнгөрсөн оны арваннэгдүгээр сард одоогийн Ерөнхий сайд, тухайн үеийн ЗГХЭГ-ын дарга Л.Оюун-Эрдэнэ албан бичиг Рио Тинто компанид хүргүүлсэн юм. Тус албан бичигт зардал хэтэрсэн шалтгааныг хөндлөнгийн шинжээчдээр дүгнэлт гаргуулах нь зүйтэйг цохон тэмдэглэсэн байна. Монгол Улсын Засгийн газар зардлын хэтрэлтэд санал нийлэхгүй байгаа бөгөөд үүнд менежмент, худалдан авалтын алдаа гарсан байж болзошгүй тухай саналыг тавьсан. Энэ саналыг хэрэгжүүлэхийн тулд Оюутолгойн ТУЗ-өөс тусгай хороо байгуулан ажиллах нь зүйтэй гэсэн асуудлыг (2020.11.30) шийдвэрлэж, жижиг хувьцаа эзэмшигчдийн эрх ашгийг хангуулах хөндлөнгийн шинжээч томилж ажиллуулахаар тогтсон.

Жижиг хувьцаа эзэмшигчид гэдэг ойлголтод Туркойз Хилл-ийн жижиг хувьцаа эзэмшигчид болон Монголын Засгийн газрыг хамааруулж авч үзнэ гэдгийг Х.Нямбаатар сайд онцоллоо. Жижиг хувьцаа эзэмшигчдээс өгөх ажлын даалгаварт үндэслэж зардал  хэтэрсэнд хөндлөнгийн шинжээч дүгнэлт гаргана.

Энэ үеэр ЗГХЭГ-ын Гадаад төсөл, хамтын ажиллагаа эрхэлсэн дэд дарга Б. Солонго “Рио Тинто” компани хөндлөнгийн шинжээч томилох саналыг эсэргүүцэж хүлээж авсан ч Оюутолгойн ТУЗ-ийн гишүүд сайн ажилласны ачаар уг ажил бүтэмжтэй болсныг онцолсон юм. Тэрбээр хөндлөнгийн шинжээчдийн дүгнэлт ирэх зургадугаар сард бэлэн болох хүлээлттэй байна гэж мэдээллээ.

Мөн Х.Нямбаатар сайд Туркойз Хилл-ийн жижиг хувьцаа эзэмшигчийн нэхэмжлэлтэй АНУ-ын Нью-Йорк мужийн шүүх дээр өрнөж буй маргаантай холбоотой зарим асуудлыг тэмдэглэлээ. Уг маргаанд далд уурхайн зардал хэтэрсэн бодит шалтгааныг Рио Тинто нуун дарагдуулсан гэсэн асуудал яригдаж байна. Уг хэрэгтэй холбогдуулан Оюутолгой төсөлд ажиллаж байсан 12 ажилтныг гэрчээр оролцуулан мэдүүлэг авч байгаа ажээ. Эдгээрийн зарим нь нэлээд хатуухан мэдээлэл өгснийг сайд тодотголоо.

Тухайлбал 2012 оноос хойш Рио Тинто компани Оюутолгойн геологи, геотехникийн нөхцөлийг сайтар мэдэж байсан. Геологийн хүндрэл гэдэг нь худал яриа болохыг зарим гэрч мэдүүлжээ.

Иймд тус компани хувьцааны ханшид нөлөөлж болзошгүй чухал мэдээллийг нуун дарагдуулсан эсэхийг АНУ-ын Үнэт цаасны зохицуулах хороо, Их Британийн Санхүүгийн зах зээлийн алба болон бусад холбогдох байгууллага шалгаж эхэлсэн байна.

Эдгээр байгууллагатай холбоо харилцаатай Засгийн газар ажиллаж байгаа ажээ. Үүнтэй холбогдуулан далд уурхайн зардлын хэтрэлт хөрөнгө оруулагчийн буруутай үйлдлээс болсон нөхцөлд Рио Тинто-той Засгийн газар хэлэлцээрийн ширээний ард хариуцлагын асуудлыг ч хөндөж тавих нөхцөл үүсээд байна гэж сайд тайлбарлалаа.

Оюутолгой төсөл бол уул уурхайн томоохон хэмжээний, дэлхийн тэргүүлэх технологи шингээсэн төсөл юм. Гэхдээ энэ төслийг хоёр тал хэрхэн харилцан ашигтай үргэлжлүүлэх эсэх нь хэлэлцээрийн үр дүнгээс хамаарна гэдгийг Х. Нямбаатар сайд мэдэгдлээ. 

Б.Төгс

 

 

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 1 цаг 0 минутын өмнө
    Брэнт маркийн газрын тосны ханш 86.04 ам.доллар/баррель болж 2018 оны аравдугаар сараас хойших хамгийн дээд түвшинд хүрлээ. Дэлхийн зах зээлд байгалийн хий, нүүрсний үнэ нэмэгдсэнээс үүдэлтэйгээр дизель генераторуудын эрчим хүч үйлдвэрлэл нэмэгдэх болсон байна. Үүнээс үүдэн энэ оны дөрөвдүгээр улиралд газрын тосны эрэлтг 450 мянган баррель/өдөр-өөр нэмэгдэж болзошгүй байна. 
  • 3 цаг 38 минутын өмнө
    Монголын тал түүнчлэн аж ахуйн нэгжүүд нүүрсний худалдааны урт хугацааны гэрээ байгуулахад дэмжлэг үзүүлэх, Гашуунсухайт, Шивээхүрэн боомтоор чингэлгээр нүүрс тээвэрлэхийг нэмэгдүүлэх, Гашуунсухайт, Бичигт, Ханги, Шивээхүрэн чиглэлээр хоёр улсын хооронд төмөр замаар харилцан холбогдох ажлыг эрчимжүүлэх саналтай байгаагаа хурлын үеэр илэрхийлсэн юм. Гашуунсухайт-Ганцмод боомтын төмөр замын улсын хил огтлолцлын цэгийг хоёр улсын холбогдох аж ахуйн нэгжүүд тохиролцсонд баяртай байгаагаа талууд илэрхийлж, уг тохиролцоог ГХЯ-дын шугамаар шуурхай баталгаажуулж, төмөр замыг холбох дэд бүтцийн байгууламжийг барихад идэвхтэй хамтран ажиллах нь чухал болохыг тэмдэглэлээ. 
  • 3 цаг 55 минутын өмнө
    Элчин сайд Т.Бадрал, Шивээхүрэн-Сэхээ боомт нь хоёр орны худалдаа, эдийн засгийн хамтын ажиллагаанд чухал үүрэгтэй боомт гэдгийг онцолж, хоёр талын худалдааны эргэлтийг нэмэгдүүлэх боломжийг бүрэн дүүрэн ашиглах чиглэлээр идэвх, санаачилгатай ажиллаж, нэг өдөрт хил нэвтрэх тээврийн хэрэгслийн тоог 400 хүргэх зорилт дэвшүүлэхийг санал болгов. Альшаа аймгийн дэд дарга Цэцэн, Монгол Улстай хийж буй худалдааны эргэлт, барааны төрлийг нэмэгдүүлэх хүсэлтэй байгаа илэрхийлж, тус аймгаас Монгол Улсын Баянхонгор аймагт 728 мянган юанийн буцалтгүй тусламж үзүүлж буйгаа мэдэгдэв.
  • 5 цаг 20 минутын өмнө
    Жил бүрийн намар Монгол банк ирэх оны мөнгөний бодлогын үндсэн чиглэлээ УИХ-аар батлуулдаг. Энэ дагуу Төрөөс  мөнгөний бодлогын талаар 2022 онд баримтлах үндсэн чиглэлийн төслийг тус банк УИХ-д өргөн барьсан билээ. Энэ талаар Монгол банкны Ерөнхийлөгч Б.Лхагвасүрэн болон холбогдох албаны хүмүүс өнөөдөр сэтгүүлчдэд мэдээлэл өглөө. Ковид 19 цар тахлын нөлөөгөөр 2020 онд  дэлхийн эдийн засаг огцом уналтад орсон. Гэхдээ 2020 оны сүүлээс эхлэн хөгжингүй орнуудын эдийн засаг, санхүүгийн зах зээл идэвхжиж, зах зээлд оролцогчдын хүлээлт сайжирч, сэргэлт гарч байна.
  • 7 цаг 40 минутын өмнө
    Өмнөговь аймаг дахь Ухаахудагийн коксжих нүүрсний уурхайд олборлолт эрхэлж буй “Энержи Ресурс” буюу “Mongolian Mining Corporation”-ын олзворлолт 2022 онд хэвэндээ орно гэж Фитч агентлаг тооцоолсон байна. Учир нь, цар тахлын үед экспортыг нэмэгдүүлэхээр ашиглалтад оруулж буй нүүрсний терминал нь борлуулалтыг нэмэгдүүлэхэд түлхэц үзүүлнэ гэж тооцжээ. Шинэ терминал ашиглалтад орсноор ирэх онд нийт дүнгээрээ 18 сая тоннын экспорт уг терминалаар дамжиж худалдаалагдана гэж тус агентлаг үзжээ.