Ирэх долоо хоногт Засгийн газар “Рио Тинто”-той Оюутолгойн хэлэлцээрийг эхлүүлнэ

2021-03-26 15:31


Монгол Улсын Засгийн газар “Рио Тинто компанитай хэлэлцээрийн ширээний ард суухаар бэлтгэж буй тухай Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд, Оюутолгойн гэрээг сайжруулах Ажлын хэсгийн ахлагч  Х.Нямбаатар (2021.03.26) танилцууллаа. Тэрбээр “Монгол Улсын Ерөнхий сайдын захирамжаар байгуулсан Ажлын хэсэг болон “Рио Тинто компанийн төлөөлөл хоорондын хэлэлцээрийг ирэх долоо хоногт эхлүүлнэ” хэмээн мэдэгдэв.

Өнгөрсөн хугацаанд Засгийн газрын Ажлын хэсэг хэлэлцээрт бэлтгэн нэлээд олон удаа хуралдаж, хэлэлцээрээр ярих асуудлуудаар саналаа (2021.03.27) нэгтгэж буй аж. Ингээд ирэх долоо хоногийн эхээр Засгийн газрын ээлжит бус хуралдаанаар хэлэлцээрийн удирдамжийг батлуулахаар төлөвлөжээ.  

Хэлэлцээр гурван үе шаттай өрнөх төлөвтэй байна. Нэгдүгээрт, далд уурхайн төлөвлөгөөг цуцлах. Хоёрдугаарт, Лондоны арбитрийн шүүх дээр татварын маргаантай холбоотой өрнөж буй асуудлыг эцэслэх. Рио Тинто” компани нь Засгийн газрыг хариуцагчаар шүүхэд өгсөн. Ойролцоогоор 1 их наяд төгрөгийн татварын маргаан бий. Хэдийгээр маргаан эцэслээгүй ч хуулиар уг мөнгийг компанийн зүгээс Монголын төрийн дансанд шилжүүлэх учиртай. Тухайн мөнгөн дүнгээс 650 тэрбум төгрөгийг компани шилжүүлсэн. Үлдсэн хэсэг 354 тэрбум орчим төгрөгийг Татварын алба акт үйлдсэний дараа компани шилжүүлэх юм байна. Цаашид хоёр талын татварын ойлголтын зөрүүг арилгах ажил хийгдэнэ. Гуравдугаарт, 2009 онд Хөрөнгө оруулалтын гэрээ зурагдсанаас хойш 15 гэрээ байгуулсан байдаг. Үүнд өөрчлөлт оруулах замаар УИХ-ын 92 тогтоолын хэрэгжилтийг хангах байдлаар ажиллана гэж мэдэгдэлдээ дурдлаа.

Хөрөнгө оруулагч тал анх Оюутолгойн далд уурхайн зардлыг 5.3 тэрбум ам.доллараар төсөвлөж “Далд уурхайн бүтээн байгуулалт, санхүүжилтийн төлөвлөгөө”-г батлуулсан юм. Гэвч далд уурхайн бүтээн байгуулалтын зардал төлөвлөснөөс 30 орчим хувь буюу 1.45 тэрбум ам.доллараар өсч 6.75 тэрбум долларт хүрсэн. Түүнчлэн, далд уурхайн олборлолт жигдрэх хугацааг 2021 оны нэгдүгээр сар гэж төлөвлөгөөнд туссан нь 22 сараар хойшилж 2022 оны аравдугаар сараас эхлэх болсныг компани мэдэгдсэн. Үүний улмаас Монголын талын авах татвар, ногдол ашиг хойшлох байдлаар хохиролтой тусах юм.

Зардал хэтэрч, хугацаа хойшилсон шалтгааныг геологийн нөхцөл хүндэрснээс болсон гэж “Рио Тинто-ийн зүгээс  тайлбарладаг. Гэсэн хэдий ч зардал өссөн нь төслийн менежмент, худалдан авалтын алдаанаас болсон байж болзошгүй гэсэн мэдээллийг Засгийн газар анхааралтай судалсан. Иймд өнгөрсөн оны арваннэгдүгээр сард одоогийн Ерөнхий сайд, тухайн үеийн ЗГХЭГ-ын дарга Л.Оюун-Эрдэнэ албан бичиг Рио Тинто компанид хүргүүлсэн юм. Тус албан бичигт зардал хэтэрсэн шалтгааныг хөндлөнгийн шинжээчдээр дүгнэлт гаргуулах нь зүйтэйг цохон тэмдэглэсэн байна. Монгол Улсын Засгийн газар зардлын хэтрэлтэд санал нийлэхгүй байгаа бөгөөд үүнд менежмент, худалдан авалтын алдаа гарсан байж болзошгүй тухай саналыг тавьсан. Энэ саналыг хэрэгжүүлэхийн тулд Оюутолгойн ТУЗ-өөс тусгай хороо байгуулан ажиллах нь зүйтэй гэсэн асуудлыг (2020.11.30) шийдвэрлэж, жижиг хувьцаа эзэмшигчдийн эрх ашгийг хангуулах хөндлөнгийн шинжээч томилж ажиллуулахаар тогтсон.

Жижиг хувьцаа эзэмшигчид гэдэг ойлголтод Туркойз Хилл-ийн жижиг хувьцаа эзэмшигчид болон Монголын Засгийн газрыг хамааруулж авч үзнэ гэдгийг Х.Нямбаатар сайд онцоллоо. Жижиг хувьцаа эзэмшигчдээс өгөх ажлын даалгаварт үндэслэж зардал  хэтэрсэнд хөндлөнгийн шинжээч дүгнэлт гаргана.

Энэ үеэр ЗГХЭГ-ын Гадаад төсөл, хамтын ажиллагаа эрхэлсэн дэд дарга Б. Солонго “Рио Тинто” компани хөндлөнгийн шинжээч томилох саналыг эсэргүүцэж хүлээж авсан ч Оюутолгойн ТУЗ-ийн гишүүд сайн ажилласны ачаар уг ажил бүтэмжтэй болсныг онцолсон юм. Тэрбээр хөндлөнгийн шинжээчдийн дүгнэлт ирэх зургадугаар сард бэлэн болох хүлээлттэй байна гэж мэдээллээ.

Мөн Х.Нямбаатар сайд Туркойз Хилл-ийн жижиг хувьцаа эзэмшигчийн нэхэмжлэлтэй АНУ-ын Нью-Йорк мужийн шүүх дээр өрнөж буй маргаантай холбоотой зарим асуудлыг тэмдэглэлээ. Уг маргаанд далд уурхайн зардал хэтэрсэн бодит шалтгааныг Рио Тинто нуун дарагдуулсан гэсэн асуудал яригдаж байна. Уг хэрэгтэй холбогдуулан Оюутолгой төсөлд ажиллаж байсан 12 ажилтныг гэрчээр оролцуулан мэдүүлэг авч байгаа ажээ. Эдгээрийн зарим нь нэлээд хатуухан мэдээлэл өгснийг сайд тодотголоо.

Тухайлбал 2012 оноос хойш Рио Тинто компани Оюутолгойн геологи, геотехникийн нөхцөлийг сайтар мэдэж байсан. Геологийн хүндрэл гэдэг нь худал яриа болохыг зарим гэрч мэдүүлжээ.

Иймд тус компани хувьцааны ханшид нөлөөлж болзошгүй чухал мэдээллийг нуун дарагдуулсан эсэхийг АНУ-ын Үнэт цаасны зохицуулах хороо, Их Британийн Санхүүгийн зах зээлийн алба болон бусад холбогдох байгууллага шалгаж эхэлсэн байна.

Эдгээр байгууллагатай холбоо харилцаатай Засгийн газар ажиллаж байгаа ажээ. Үүнтэй холбогдуулан далд уурхайн зардлын хэтрэлт хөрөнгө оруулагчийн буруутай үйлдлээс болсон нөхцөлд Рио Тинто-той Засгийн газар хэлэлцээрийн ширээний ард хариуцлагын асуудлыг ч хөндөж тавих нөхцөл үүсээд байна гэж сайд тайлбарлалаа.

Оюутолгой төсөл бол уул уурхайн томоохон хэмжээний, дэлхийн тэргүүлэх технологи шингээсэн төсөл юм. Гэхдээ энэ төслийг хоёр тал хэрхэн харилцан ашигтай үргэлжлүүлэх эсэх нь хэлэлцээрийн үр дүнгээс хамаарна гэдгийг Х. Нямбаатар сайд мэдэгдлээ. 

Б.Төгс

 

 

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 3 минутын өмнө
    Сүүлийн нэг жилийн хугацаанд КОВИД-19-ийн улмаас нөхцөл байдал амаргүй байсан хэдий ч Австралийн хөрөнгийн бирж дээр уул уурхайн 42 компани IPO хийсэн үзүүлэлтээр бусад биржүүдийг тэргүүлжээ. Тухайлбал, мөн хугацаанд уул уурхайн компаниуд Торонтогийн хөрөнгийн бирж дээр 28, Лондоны бирж дээр 2 удаагийн анхдагч хувьцааны арилжаа хийсэн байна. Тухайн бирж дээр бүртгэлтэй уул уухайн компаниудын 1% нь зэс, 17% нь алтны чиглэлийнх аж. Австрали, Монгол Улсад зэс-алтны төсөл хэрэгжүүлдэг “Kincora Copper” компани IPO-оор босгох зорилтот хөрөнгийн хэмжээгээ хоёр дахин нэмэгдүүлсэн байна. 
  • 1 цаг 22 минутын өмнө
    Монгол Улсын ашигт малтмалын худалдаанаас алт нь 1-2 тэрбум ам.долларын эргэлттэй салбар болно гэж бодлого тодорхойлогчид олонтаа мэдэгдэх болов. Энэ нь өөдрөг төсөөлөл бус бодит болохыг өнгөрсөн оны алтны худалдааны орлого тод харуулж бараг 2 тэрбум ам.долларт дөхлөө. Гэхдээ амжилтаа хадгалж, цаашдаа энэ хэмжээнд тогтвортой явах эсэх нь улсын алтны сан хөмрөг хэр байхаас шалтгаална. Өөрөөр хэлбэл, шинээр алтны орд нээх, нөөц илрүүлэх, бүрдүүлэх мэтчилэн геологийн судалгаа болоод хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн олголтыг эрчимжүүлэхээс шууд хамаарна гэсэн үг. Манай улсын нийт алтны нөөц 2000 тонн бөгөөд үүний 1000 нь Оюутолгойн буюу зэсийг дагалдсан алт гэсэн албан бус мэдээлэл байдаг. Тэгвэл УУХҮЯ-ны мэдээлснээр, Оюутолгойн ордыг тооцохгүй нийт бүртгэгдсэн 489.5 тонн алтны нөөцийн 90 орчим хувь нь үндсэн орд, үлдсэн хувьд шороон ордынх аж.
  • 2 цаг 43 минутын өмнө
    Төмөр замын тээврийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг УИХ-ын хаврын чуулганаар хэлэлцэх тухай "Зүүнбаян төмөр зам" ХХК-ийн Ахлах мэргэжилтэн Э.Удвал мэдээлэл өгчээ. Тус хуулийн төслийг Зам тээвэр хөгжлийн яамнаас өнгөрсөн оны тавдугаар сард Засгийн газарт өргөн барьсан байна. Нийт 11 бүлэг бүхий энэхүү хуулийн төсөл батлагдснаар төмөр замын тээврийн сүлжээ, дэд бүтцийн бүтээн байгуулалт, хөдлөх бүрэлдэхүүн чингэлэгтэй холбоотой харилцаа болон бусад олон асуудал хуульчлагдах аж. 
  • 3 цаг 5 минутын өмнө
    “Улаанбаатар төмөр зам” хувь нийлүүлсэн нийгэмлэгээс “Төмөр замын тээврийн аюулгүй-асуудал, шийдэл” онол практикийн бага хурлыг тавдугаар сарын эхээр цахимаар зохион байгуулахаар болжээ. Энэхүү хурлаар төмөр замын тээврийн аюулгүй байдлыг хангах талаар авч хэрэгжүүлж буй ажлууд, үр дүнтэй санал, санаачлагыг дэмжих, сурталчлах, тээвэрлэлтийн үйл ажиллагаа явуулахтай холбогдсон хууль тогтоомж, төмөр замын тээврийн аюулгүй байдлын стандартыг хэрэгжүүлэх үйл ажиллагаанд тулгамдаж буй асуудлыг шийдвэрлэх арга замыг тодорхойлоход чиглэж байгаа аж. 
  • 22 цаг 46 минутын өмнө
    Энэ сарын 16-17-ны өдрийн байдлаар, Гашуунсухайт боомтоор нийт 201 тээврийн хэрэгсэл  нэвтэрч байгааг УУХҮЯ-наас мэдээлжээ. Ашигт малтмалын экспортын тухайд, нүүрсний 114, зэсийн баяжмалын 64 машин тус тус боомтоор нэвтэрсэн байна. Тээвэр хийж буй жолооч нар өдөрт 5 автобусаар Хятад руу гарч PCR шинжилгээнд хамрагдаж буй аж. КОВИД-19-ийн халдвар Монгол Улсад нэмэгдсэнтэй холбоотойгоор Хятадын талаас ариутгал халдваргүйжилтийг өндөр түвшинд хийх шинэ журам мөрдөгдөж байгаа юм. Шинэ журмаар, тээврийн жолооч нар өдөртөө шинжилгээ өгч, сөрөг гарсан тохиолдолд улсын хилийг давж ачаагаа авч орно.