Жо Байден: “Ногоон” металын эрэлтийг өсгөнө

2020-12-23 14:12

Б.Төгсбилэгт

АНУ-ын Ерөнхийлөгчийн сонгууль (2020.11.03) болж, үр дүнд нь “ногоон” металын ирээдүйг баталгаажууллаа.  Доналд Трамп, аль эсвэл Жо Байден ялах уу гэдэг нь яг тухайн өдөртөө тодорхой болоогүй учир хүмүүс урьдчилсан үр дүнг удтал хүлээсний эцэст дөрөв хоногийн дараа сонссон. Одоогийн байдлаар Байден ялах нь эргэлзээгүй болоод байгаа ч Трамп сонгуулийн дүнг хууль бус хэмээн хүлээн зөвшөөрөөгүй хэвээр байна. Трамп сонгуулийн дүнтэй эвлэрэхгүй байгаа ч арванхоёрдугаар сарын 14-нд сонгуулийн дүнг эцэслэж гаргана. Энэ үеэр мэдээж Ардчилсан намаас нэр дэвшсэн Байдены ялалт албажиж, харин Конгрессын дээд танхим буюу Сенатад түүний өрсөлдөгч нам болох Бүгд Найрамдахчууд олонх болох магадлалтай байна. 

Жо Байден аль хэдийнэ өөрийн багт ажиллах хүмүүсээ томилж эхэлсэн бөгөөд Байдены захиргаа уул уурхайн салбарт үр нөлөөгөө хэрхэн өгөх вэ гэдэг нь анхаарал татаж байна. Нэг сонирхолтой зүйл гэвэл Жо Байден Ерөнхийлөгчөөр сонгогдох болсноор зэсийн ханш хурдацтай өсч эхэллээ. Ийм тохиолдол өмнө нь 2016 онд Доналд Трамп сонгуульд ялалт байгуулах үед тохиож байсан билээ. Тухайн үед Трамп дэд бүтцийн салбарт үлэмж хэмжээний хөрөнгө оруулалт хийх амлалттайгаар гарч ирж байсан нь зэсийн үнийг сар хүрэхгүй хугацааны дотор 14%-иар өсөх боломж олгосон. 
 
Энэ удаад Байден ялалт байгуулсан сургаар  зэсийн ханш, тэр дундаа хүлэмжийн хийг бууруулахад томоохон үүрэг оролцоотой ногоон металуудын ханш өсөх чиг хандлагатай боллоо. Байдены сонгуулийн кампанит ажилд Парисын хэлэлцээрт дахин нэгдэх чиглэл багтсан. АНУ нь Трампын шийдвэрээр дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг Парисын хэлэлцээрээс гараад байгаа бол тун удахгүй буцаж нэгдэх нь цаг хугацааны асуудал боллоо. Байден дан ганц хэлэлцээрт нэгдэх тухай асуудлыг хөндөж тавиагүй. Тэрбээр уур амьсгалын өөрчлөлттэй тэмцэх чиглэлд ирэх дөрвөн жилд 2 их наяд ам.долларын хөрөнгө оруулж ажиллахаа амлаад байгаа юм. Ингэхдээ чулуужмал түлш, тэр дундаа нүүрснээс аль болох татгалзаж, эсрэгээр цахилгаан машин, тэдгээрт холбогдох дэд бүтэц, ногоон эрчим хүч, зам тээвэр, барилга байгууламжийн хөтөлбөрүүдийг санхүүжүүлэхээр төлөвлөсөн байна. Байдены төлөвлөгөөгөөр дэлхийн хүлэмжийн хийн ялгаруулалтаар эхнээсээ хоёрдугаарт бичигддэг АНУ нь 2050 он гэхэд нүүрсхүчлийн  хийн ялгаралгүй орон болох замдаа шуудрах юм. Хүлэмжийн хийн ялгаралгүй болох тухай зорилтыг Европын холбооноос гадна Хятад, Япон, Солонгос зэрэг орон хэдийнэ дэвшүүлээд байгаа юм. 

АНУ нь Парисын хэлэлцээрт эргэн нэгдэх үйл явдал нь бусад оронд хүлэмжийн хийг бууруулах зорилтоо хэрэгжүүлэхэд хурдасгуур болох чухал ач холбогдолтой. Хүлэмжийн хий ялгаруулалтаар дэлхийд нэгдүгээрт бичигддэг Хятад улс 2060 он гэхэд хүлэмжийн хийн ялгаралгүй орон болох зорилтоо саяхан зарласан.  Энэ шийдвэрийн хэрэгжилт хэр хурдан, эрчимтэй явагдах эсэх нь АНУ Парисын хэлэлцээрт эргэн нэгдэхээс шууд хамаарна гэдгийг шинжээчид хэлж байгаа юм. Тэгвэл одоо АНУ хэлэлцээрт нэгдэх нь нэгэнт тодорхой болсон үед Хятад төдийгүй бусад улс хүлэмжийн хийг бууруулах чиглэлд сэтгэл шулуудах нь дамжиггүй.

Байдены хувьд Парисын хэлэлцээрт маш их ач холбогдолтой ханддагаараа Трампаас ялгардаг. Тэрбээр Парисын хэлэлцээрт эргэн нэгдэж, уур амьсгалын зорилтын өмнө хүлээсэн үүргээ биелүүлэхийн тулд шаардлагатай бүхий л хөрөнгө оруулалтыг хийхээ илэрхийлдэг. Улмаар уур амьсгалын зорилтыг биелүүлэх явцад маш их хөгжил дэвшил, инноваци явагдаж, энэ дунд АНУ-ын технологийн компаниуд хоцрох бус харин ч голлох үүрэгтэй оролцох учиртай гэж тайлбарладаг.
Томоохон эдийн засгууд хүлэмжийн хийн ялгаруулалтгүй болох үйл явц энэ зууны дунд бодит биеллээ олох хугацааны тов гарсантай холбоотой  “ногоон” дэд бүтэц, эрчим хүчний төслүүдийн хөрөнгө оруулалт нэмэгдэх нь гарцаагүй болж байна. Тэгэхээр энэ бүгд нь зэсийн ханшийн төлөвт “давхар баталгаа” өгч буй хэрэг юм. 

Байден цахилгаан машины нэвтрүүлэлтийг онцгойлж авч үздэг. Иймд цаашид цахилгаан машины үйлдвэрлэлд чухал үүрэгтэй оролцдог лити, зэс, никель, кобальт зэрэг металын ханш өсөх төлөв тодорлоо. Байдены захиргаа цахилгаан машинтай холбогдох салбарт олгох санхүүгийн урамшууллыг нэмэгдүүлж, эсрэгээр хүлэмжийн хийн ялгаруулалтад торгууль ногдуулах хуулийн төслийг боловсруулж буй гэсэн мэдээлэл хэвлэлүүдээр гарч эхэлсэн. 

Шинэ Ерөнхийлөгчийн хувьд тус улсын аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын хувь хэмжээг 21-28% болгож нэмэгдүүлэхээр төлөвлөөд байгаа нь уул уурхайн компаниудын зээлжих зэрэглэлд сөргөөр нөлөөлөхгүй гэж “S&P Global Market Intelligence” тайлбарлажээ. Учир нь уул уурхайн салбарт компанийн ашгийн үзүүлэлт орлогын татвар гэхээсээ илүүтэй түүхий эдийн ханш, олборлолтын өртөг зэргээс илүү их хамааралтай байдаг. Гэхдээ энэ нь тус улсын уул уурхайн төслүүдэд хөрөнгө оруулалт татахад хүндрэл үүсгэж болзошгүйг АНУ-ын Үндэсний уул уурхайн ассоциацийн Гүйцэтгэх захирал Рич Нолан мэдэгджээ. Тэрбээр мөн Байдены захиргааны үед АНУ-ын уул уурхайн салбарыг, тэр дундаа дотоодын ногоон металын олборлолтыг түлхүү хөгжүүлэх бодлого баримтална гэж найдаж байгаагаа илэрхийлжээ.  

Нүүрс болон бусад  чулуужмал түлшинд эсрэг бодлого баримтлахаа Байден нуулгүй зарлаж ирсэн. Тэрбээр ганц нүүрс бус Америкийн нутаг дэвсгэрт занарын тос, хий (фракинг) олборлолтыг бууруулах, шинэ талбайд эрх олгохгүй байх төлөвтэй байгаа юм. Гэхдээ энэ нь бодит байдал дээр биелэхэд асар хүндрэлтэй тулгарна. Учир нь АНУ-ын газрын тос, хий олборлолтод занарын тос, хий дийлэнх байр суурийг эзэлдэг. Иймд түүний захиргааны үед занарын тос олборлолтыг нэмэгдүүлэхгүй, харин одоогийн түвшинд нь хадгалах магадлал өндөр байна.

Цар тахлын үед, хуучин Ерөнхийлөгчийг ялж сонгогдон гарч ирсэн төрийн тэргүүн гэдгээрээ Жо Байден онцгойрч байна. Цар тахлын дараах эх орны эдийн засгийн сэргэлтийг амлаж гарч ирсэн нь америкчуудын хувьд Байденд маш том итгэл хүлээлгэсний илрэл юм. 

Жо Байден АНУ-ын Ерөнхий­лөгчөөр сонгогдсоноор Парисын хэлэлцээрийн хэрэгжилт, тэр дундаа уур амьсгалын өөрчлөл­тийн эсрэг ажиллагаа улс орнуудын дунд улам идэвхжих нь гарцаагүй   байна. Энэ дунд зэс болон бусад “ногоон” метал олборлож, борлуулдаг компаниудын ирээдүй өнгөтэй харагдана. 


 

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 3 цаг 15 минутын өмнө
    Ковид-ийн  халдварыг Монгол Улс дотооддоо алдсан нь  эдийн засгийн засгийн гол  тулгуур  болсон  уул уурхайн салбарыг  ч  маш эмзэг байдалд оруулаад байна. Салбарыг хэвийн горимоор ажиллуулахын тулд  ашигт малтмалын экспортын гол бүс нутаг Өмнөговь аймагт  Засгийн газар бүхий л анхаарлаа хандуулан ажиллаж байгаа юм. Засгийн газрын 183 дугаар тогтоолоор “Ногоон бүс”, мөн Засгийн газрын 64 дүгээр тэмдэглэлээр “Аюулгүйн бүс”-ийг байгуулан цар тахлын эрсдэлээс хамгаалах, урьдчилан сэргийлэх зорилгоор тодорхой орд газруудад халдвар хамгааллын дэглэмийг чанд сахиулах ажлыг Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яам  удирдаж, салбарын дэд сайд О.Батнайрамдалаар ахлуулсан Ажлын хэсэг  уул уурхайн бүсэд    томилолтоор ажиллалаа.
  • Уржигдар 16 цаг 43 минутад
    “Европын Холбооны хар жагсаалт” гэж нэрлэгддэг мөнгө угаах, терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх стратегийн дутагдалтай, өндөр эрсдэлтэй гуравдагч улс орнуудын жагсаалтаас Монгол Улсыг хассан тогтоолыг Европын Холбооны “Official Journal of the European Union” сэтгүүлд (2021.01.18) нийтэлжээ.  Энэхүү тогтоол нь тус сэтгүүлд нийтлэгдсэнээс хойш 20 дахь хоногоос эхлэн хүчин төгөлдөр мөрдөгдөх аж.  Монгол Улсыг 2019 онд Санхүүгийн хориг арга хэмжээ авах байгууллага (ФАТФ)-ын мөнгө угаах, терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх стратегийн дутагдалтай улс орнуудын жагсаалт буюу саарал жагсаалтад орсонтой холбогдуулан (2020.10.01) Европын Холбооны өндөр эрсдэлтэй гуравдагч улс орнуудын жагсаалтад оруулсан юм.
  • Уржигдар 16 цаг 39 минутад
    Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Шадар сайд Я.Содбаатар Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийг дэмжих тухай хуулийн төслийг (2021.01.20) УИХ-ын дарга Г.Занданшатарт өргөн мэдүүлэв. Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн бүтээн байгуулалтын ажилд тулгамдаж буй асуудлуудыг ҮАБЗ-ийн (2020.07.17) хуралдаанаар хэлэлцэж, газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн бүтээн байгуулалтын ажлыг эрчимжүүлэх зорилгоор Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийг дэмжих бие даасан хуулийн төслийг боловсруулж батлуулахыг Засгийн газарт даалгасан юм. Энэ дагуу 7 зүйл бүхий хуулийн төслийг боловсруулсан байна. Хуульд заасан харилцааг “Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийг дэмжих, төрөөс үзүүлэх үйлчилгээг хялбаршуулах горим”-ын тухай журмаар нарийвчлан зохицуулахаар тусгажээ.
  • 2021-01-19 14:27
    Монгол Улсад газрын тосны салбар үүсч хөгжсөний 80 жил, газрын тосны инженер бэлтгэж эхэлсний 25 жилийн ой энэ жил тохиож байна. Уг ойг угтан  салбарын яам Ажлын хэсэг байгуулан ажиллаж эхлээд байгаа бөгөөд тодорхой ажлуудыг хийхээр төлөвлөжээ. Хэдхэн хоногийн өмнө   салбарын яамны зүгээс газрын тосны ашиглалт, олборлолт, экспортын үйл ажиллагаа эрхэлдэг шилдэг компаниудыг тодруулан өргөмжилсөн. Тэгвэл энэ сарын 21-нд ШУТИС-ийн Геологи, уул уурхайн сургуулиас “Газрын тос 2020” эрдэм шинжилгээ, онол практикийн XXVI хурлыг зохион байгуулахаар болжээ.
  • 2021-01-18 11:38
    Дэлхий дахины амьдралын хэмнэл орвонгоороо өөрчлөгдөж, хүн төрөлхтний хөгжил олон сорилттой тулгарсан  2020 он улирч байна. Ирээдүйд асар их үр дагавар дагуулах олон үйл явдлын эхлэл тавигдсан энэ оныг  халдварт вирусын хамт дэлхий нийт угтсан юм. Коронавирус  дэгдсэнээр  улс орнууд хорио цээрийн дэглэмд  шилжиж, эдийн засаг, худалдаа үйлдвэрлэл, аялал жуулчлал, ложистик, зар сурталчилгаа, спорт, соёл урлагийн гээд бүхий л салбар асар их алдагдал хүлээж байна.  Сорилт, бэрхшээл Монголыг ч тойроогүй. Цар тахлын бодит аюултай нүүр тулсан улс орнуудын иргэдээ хамгаалсан, эдийн засгаа идэвхжүүлсэн туршлага бүр Монгол Улсыг алдаа гаргахаас сэргийлж, оновчтой бодлого хэрэгжүүлэх зүг чиг болох учиртай.