“Зууны манлай Эрдэнэт үйлдвэрийн түүхэн хөгжил Өнгөрсөн, одоо, ирээдүй”

2020-10-13 14:24

“Уулын баяжуулах Эрдэнэт үйлдвэрийг ашиглалтад оруулан, үйл ажиллагаа явуулж эхэлснээс хойш эдүгээ 42 дэх жилтэйгээ золгож байна. Эрдэнэт үйлдвэр манай орны уул уурхайн салбарын хөгжлийн түүчээ төдийгүй, Монгол Улсын их бүтээн байгуулалтын он жилүүдийн үлгэр жишээ болсон уул уурхайн томоохон үйлдвэрийн түүхэн замнал юм” хэмээн уулын инженер, шинжлэх ухааны доктор, академич П.Очирбат “Зууны манлай Эрдэнэт үйлдвэрийн түүхэн хөгжил: Өнгөрсөн, Одоо, Ирээдүй” номын өмнөтгөлд өгүүлжээ.  Эрдэнэт үйлдвэрийн хөгжлийг бодит баримтад түшиглэн туурвисан уг ном саяхан хэвлэлтээс гарчээ. Эрдэнэт үйлдвэрийн иж бүрэн цогцолборыг бүтээн байгуулахад гар бие оролцож тус үйлдвэрийн үйл ажиллагааны тухай Засгийн газар хоорондын хэлэлцээрүүдийн хэрэгжилтийг хангах ажлын зохион байгуулж байсан  эрдэмтэн, судлаач Очирын Эрдэнээ, Дамбын Галсандорж нар уг номыг туурвисан байна.

“Эрдэнэт үйлдвэр”-ийг байгуулах 1960-1970-аад оны урьдчилсан нөхцөл байдал, хийгдсэн эрэл хайгуулын ажил, үйлдвэрийн үйл ажиллагааны хууль эрх зүйн орчин, бүтээн байгуулалт, өнөө ба хэтийн төлөв, зэсийн экспортын худалдаа, үйлдвэрийн нийгэм,эдийн засгийн өгөөж, олон улсын өрсөлдөх чадвар, түүнийг дээшлүүлэх боломж, арга замыг  түүхэн бодит байдал, үнэн бодитоор харуулахыг уг ном зорилгоо болгожээ.  Эрдэнэт үйлдвэрийн зэсийн хүдрийн нөөцийг нэмэгдүүлэн цаашид 30 орчим жил тогтвортой ажиллуулах талаар ашиглалтын үеийн эрэл хайгуул хийж, ТЭЗҮ боловсруулсны дүнд үйлдвэрлэлээ өсгөж Эрдэнэт үйлдвэрийг 2031 он хүртэлх хугацаанд хөгжүүлэх үндсэн чиглэл, хөрөнгө оруулалтын томоохон төслүүдийг хэрэгжүүлснээр олон жил өгөөжтэй ажиллуулах боломж бүрдэж байгааг академич П.Очирбат өмнөтгөл үгэндээ тодотгон бичжээ.

Эрдэнэт үйлдвэрийг байгуулах болон түүний үйл ажиллагааны тухай 1973, 1991, 2003 оны хэлэлцээр, үйлдвэрийн хэтийн хөтөлбөр, 2017-2031 оны хөгжлийн стратеги, тэдгээрийн хэрэгжилтийн явц хэтийн төлөвийг тус номонд тусгахдаа Статистикийн төв газар,  Татварын Ерөнхий газар, Гаалийн Ерөнхий газрын болон Эрдэнэт үйлдвэрийн үйлдвэрлэл, санхүүгийн тайлан, мэдээллийг үндэслэл болгож, үйлдвэрийн хөгжлийн тодорхой үе шат, үйл ажиллагааг харуулсан фото зургуудыг УУХҮЯ, Эрдэнэт үйлдвэр болон фото зургийн архиваас авсан хэмээн номыг зохиогчид өгүүлсэн байна.  

Номыг зохиогч   О.Эрдэнээ нь тухайн үеийн Гадаадтай эдийн засгийн талаар харилцах Улсын хорооны /ГЭЗХУХ/ Комплекс төхөөрөмжийн импорт нэгдлийн Эрдэнэт хот дахь  Төлөөлөгчийн газрын инженер, дарга,  тус нэгдлийн  харьяа фирмийн захирал, Үйлдвэр худалдааны дэд сайд, “Монголросцветмет” ХХК-ийн Ерөнхий захирлаар ажиллан,  амьдралынхаа 30  гаруй жилийг  уул уурхайн салбарын хөгжилд зориулжээ.

Д.Галсандорж  нь  ГЭЗХУХ-ны  Монгол-Зөвлөлтийн хамтын ажиллагааны хэлтэст “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн зээлийн хөрөнгийн асуудлыг хариуцсан мэргэжилтэн,  хэлтсийн дарга, “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн барилга байгууламжийг хүлээн авах техникийн Комиссын гишүүн, мөн тус үйлдвэрийн Лондон дахь Төлөөлөгчийн газрын даргаар тус тус ажиллаж байсан бөгөөд  Үйлдвэр,худалдааны яамны  Геологи, уул уурхайн бодлого, зохицуулалтын газрын дарга, Эрдэнэт ХХК болон “Монголросцветмет” ХХК  хамтарсан үйлдвэрүүдийн Зөвлөлийн гишүүнээр ажиллаж байсан  юм.

Г.Идэр

 

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 3 цаг 17 минутын өмнө
    Олборлох үйлдвэрийн ил тод байдлын санаачилга гэдэг нь байгалийн баялгаас олж байгаа орлогыг олон нийтэд ил тод болгох, түүнийг нийтийн сайн сайхны төлөө зөв захиран зарцуулахад оролцогч талуудын хариуцлагыг өндөржүүлэх, сайн засаглалыг бэхжүүлэхэд төр хувийн хэвшил, иргэний нийгмийн тэгш оролцоо бүхий дэлхий нийтийн түншлэл юм. Уг санаачилгыг олон улсад 2003 оноос эхлэн хэрэгжүүлсэн бөгөөд одоогоор 55 улс нэгдээд байгаа юм. Монгол Улсын хувьд уг санаачилгад 2006 онд нэгдсэн бөгөөд шаардлагыг хангасан 9 орны тоонд багтдаг ажээ.
  • Өчигдөр 14 цаг 17 минутад
    Нүүрс олборлолт, борлуулалт, экспортын үйл ажиллагаа явуулдаг аж ахуйн нэгжүүд оролцсон “Жишиг үнэ ба АМНАТ” хэлэлцүүлэг өнөөдөр  /2021.10.25/ боллоо. Хэлэлцүүлэгт оролцогчид Сангийн яам нь сар бүр нүүрсний зах зээлийн жишиг үнийг тогтоохдоо, бодит бус, хөөсөрсөн үнэ тогтоож байна гэж үзээд, тус яаманд шаардлага хүргүүлэхээр боллоо. Тодруулбал, АМНАТ (Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр)-ийг  2021 оны долдугаар сараас эхлэн зөвхөн жишиг үнээр тооцдог болсон бөгөөд энэ нь үндэслэлгүйгээр татвар төлөхөд хүргэж, татварын дарамтад оруулж, цаашлаад аж ахуйн нэгжүүд үйл ажиллагаагаа зогсооход хүргээд байна гэж уул уурхайн бүтээгдэхүүн тэр дундаа нүүрс олборлолт, борлуулалт, экспортын үйл ажиллагаа явуулдаг аж ахуйн нэгжүүд үзэж байгаа аж.   
  • 2021-10-22 15:49
    ОХУ-ын Гаалийн албаны мэдээллээр 2021 оны зургадугаар сард 2.85 сая тонн коксжих нүүрс экспортолжээ. Харин мөн сард Монгол Улсын экспортолсон нүүрсний хэмжээ 652.6 мянган тонн байсныг Гаалийн ерөнхий газраас мэдээлсэн. Энэ дүнгээс харахад Монголын нүүрсний экспортоос 4 дахин илүү хэмжээний коксжих нүүрсийг Орос гадаад зах зээлд гаргаж байна. Энэ оны хоёрдугаар улирал гарсаар Монголын экспортын нүүрсний тээвэр 0 зогсоогүй сар гэж байсангүй. Энэ зуур Оросын  коксжих нүүрсний экспорт Хятад руу тогтмол нэмэгджээ. 
  • 2021-10-21 16:22
    Зам, тээврийн хөгжлийн яамнаас есдүгээр сарын 31-ний байдлаар Гашуунсухайт боомтоор 4.9 сая тонн нүүрс экспортолсон тухай мэдээллээ. Энэ нь өнгөрсөн оны мөн үеэс 2.8 сая тонноор бага үзүүлэлт юм.  Харин Шивээхүрэн боомтоор дөрвөн сая тонн орчим буюу өнгөрсөн оны мөн үеийнхээс 800 мянган тонноор бага нүүрс гаргажээ.
  • 2021-10-21 13:05
    Хөдөлмөрийн аюулгүй байдлын тэргүүн туршлага, тулгамдсан асуудал, шийдвэрлэх арга замын талаар хэлэлцдэг “Нэн тэргүүнд ХАБ-2021” бага хурал өнөөдөр /2021.10.21/ нээлтээ хийлээ. Өдгөө 10 дахь жилдээ зохион байгуулж буй уг хурлыг цар тахлын нөхцөл байдалтай уялдуулан “Аюулгүй байдал ба цар тахал” уриан дор, танхим болон цахим хосолсон хэлбэрээр явуулж буйгаараа онцлог.