Зэс, газрын тосны ханш коронавируст “ниргүүлж” байна

2020-01-30 15:01

Өнгөрсөн арванхоёрдугаар сард Хятадын Хүбэй мужийн нийслэл Ухань хотод шинэ төрлийн коронавирусээр үүсгэгдсэн өвчин гарсан. Уг өвчин анхандаа зөвхөн амьтнаас хүнд халдана гэгдэж байсан ч нэгдүгээр сарын 20-нд хүнээс хүнд халдварладаг болохыг Хятадын Үндэсний эрүүл мэндийн комиссоос мэдэгдсэн билээ. Уг мэдээлэл цацагдаж, өвчний тархалтын хэмжээ хурдацтай нэмэгдэхийн хэрээр дэлхийн түүхий эдийн зах зээлд огцом савлагаа үүсээд байна.

Энэ үйл явцад Монголын экспортын гол түүхий эд болох зэсийн ханш хамгийн том “хохирогч” болж байна. Нэгдүгээр сарын эхний хагаст нэг тонн зэсийн үнэ 6077-6300 ам.долларын түвшинд хадгалагдаж байсан. Тэгвэл нэгдүгээр сарын 21-нээс эхлэн тасралтгүй буурах болсон юм. Тодруулбал, өчигдрийн байдлаар (2020.01.29) тонн тутамд 5700 ам.долларын шугамнаас доош орж сүүлийн дөрвөн сар орчмын хугацаан дахь хамгийн доод түвшинд хүрлээ. Дэлхийн зэсийн нийт эрэлтийн 50%-ийг дангаар бүрдүүлдэг Хятад улсын хувьд аймшигт өвчин дэгдэж, тархалт хурдацтай нэмэгдэж байгаа нь зах зээлд томоохон эргэлзээ үүсгээд байна.

Хятадын Засгийн газар, өвчний тархалтыг зогсоохоор нийт 50 гаруй сая хүн амтай 18 хотод хөл хорио тогтоогоод байгаа юм. Уг үйл явц нь тус улсын үйлдвэрлэлийн эрчим, түүхий эдийн эрэлтэд нөлөөлөх айдас газар авчээ.

2002-2003 онд SARS өвчин гарах үед Хятадын эдийн засагт төдийлөн нөлөөлөөгүй учир энэ удаад ч түүхий эдийн зах зээлд томоохон савлагаа үүсэхгүй гэж зах зээлийн зарим шинжээч тайлбарлаж байна.

Гэвч газрын тосны үнэ ч уг шинэ төрлийн коронавирусээр үүсгэгдсэн өвчний дэгдэлтийн улмаас огцом буурч эхэллээ. Брэнт маркийн газрын тосны ханш мөн л нэгдүгээр сарын 21-нээс эхлэн тасралтгүй бууралт ажиглагдаж байна. Газрын тосны ханш сүүлийн гурван сарын хугацаан дахь хамгийн бага ханшийн түвшинд хүрч баррель нь 58 ам.доллартай тэнцлээ.

 

Хятадын хувьд Цагаан сарын баярын дараанаас буюу гуравдугаар сараас эхлэн үйлдвэрлэл нь эрчимждэг. Гэтэл энэ удаад коронавирусээс үүдэн барилгын салбар болон бусад үйлдвэрлэлийн салбарт хуваарьт ёсоор сэргэлт гарахгүй байх магадлал өндөр байна. Уг нөхцөл байдал нь гангийн эрэлтэд нөлөөлж улмаар коксжих нүүрс, төмрийн хүдрийн зах зээл бууралт тохиож болзошгүйг шинжээчид анхаарууллаа. Гэхдээ одоогийн байдлаар уг хоёр түүхий эдийн ханшид зэс, газрын тосных шиг эрчимтэй бууралт ажиглагдахгүй байна.

Хятадад шинэ төрлийн аюулт өвчин гарсан тухай мэдээлэл цацагдсанаас хойш уул уурхайн томоохон компаниудын хувьцааны үнэлгээ ч буурч эхэллээ. Тухайлбал "Рио Тинто", "BHP", "Fortescue Metals"-ын хувьцааны ханш сүүлийн өдрүүдэд мэдэгдэхүйц буурсан байна. Томоохон биржүүдийн хувьцааны гол гол индексүүд аль хэдийнэ эрчимтэй буураад буй нь коронавирусын дэгдэлт өндөр байгаатай холбоотой. Нэгдүгээр сарын 27-ны байдлаар нийт өвчлөгсдийн тоо 4500 байсан бол нэгдүгээр сарын 29-ны байдлаар уг үзүүлэлт 7711 хүрч өссөн (нас барагсдын тоо 170) нь дэгдэлт хурдацтай байгааг харуулж байна. Нас баралтын хэмжээ 2003 оны SARS өвчний тохиолдлыг бодвол хавьгүй бага боловч тархалт өндөр байгаа нь зах зээлд тоглогчдын санаа зовнилыг нэмэгдүүлсэн хэрэг.

Одоогоор уг өвчин Хятадаас гадна 16 улс оронд цөөн тоогоор бүртгэгдээд байгаа ч уг өвчний улмаас нас барагсад зөвхөн Хятадын иргэд байгаа юм. Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага пүрэв гаригт (2020.01.30)хуралдаж онц байдал зарлах эсэхийг шийдвэрлэх ажээ. Өвчний голомтын бүс болох Ухань хотоос өөрийн орны иргэдийг шилжүүлэх ажлыг АНУ, Япон, БНСУ, Их Британи, Канад, Малайз, Филиппин болон бусад орнууд аль хэдийнэ авч хэрэгжүүлж эхлээд байна.

Б.Төгс

Сэтгэгдэл байхгүй байна

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 17 цаг 43 минутын өмнө
    Орон нутгийн банкуудаас жижиг, дунд бизнест олгосон зээлийг худалдаж авах тухайгаа Хятадын Төв банк мэдэгджээ. COVID-19 цар тахлын хүндрэлийг даван туулахад жижиг, дунд бизнес эрхлэгчдийг дэмжих үүднээс банкууд 1 их наяд юань буюу 140 тэрбум ам.долларын нэмэлт зээл олгохоор тус улсын Засгийн газраас шийдвэрлэсэн байна. 2020 оны гуравдугаар сарын 1-нээс арванхоёрдугаар сарын 31-ныг хүртэл арилжааны болон хувийн банкуудаас жижиг, дунд бизнест олгох зээлийг Төв банк худалдан авахдаа 400 тэрбум юань буюу 56 тэрбум ам.доллар зарцуулах аж. Гэхдээ тухайн банкууд нэг жилийн дараа эргээд зээлүүдээ худалдан авах юм  байна.
  • 17 цаг 59 минутын өмнө
    Энэ долоо хоногийн даваа гаригт (2020.06.01) Даляны түүхий эдийн бирж дээр төмрийн хүдрийн фьючерс тонн тутамдаа 108.92 ам.долларт хүрч өсчээ. Энэ нь тус бирж 2013 оноос эхлэн төмрийн хүдэр арилжаалах болсноос хойших дээд амжилт болж байна. Өнгөрсөн гуравдугаар сараас Хятадын гангийн нөөц буурч тус улсын гангийн үйлдвэрлэл нэмэгдсэнээр түүхий эдийн эрэлт өсч, үүнийгээ дагаад үнэ нь ч дээшлэхэд нөлөөлжээ. Өнөөдрийн байдлаар Даляны түүхий эдийн бирж дээр төмрийн 62%-ийн агуулгатай баяжмал нэг тонн нь 102.5 ам.доллараар борлуулагдаж байна.
  • 19 цаг 9 минутын өмнө
    Монголын эдийн засаг, нийгмийн амьдрал улам хүндэрсээр байна. Оны өмнөхөн  улсын төсвөө өөдрөгөөр төсөөлж баталсан. Өнөөдөр асуудал тооцоолсноос өөрөөр эргэж, хямралд тэвдэцгээж байна. Та  нөхцөл байдлыг хэрхэн харж, дүгнэж байна вэ? Улсын төсвийг анх хэлэлцэж байхдаа л хэт өөдрөг төсөөлсөн зүйлүүд нэлээд харагдаж байсан. Наад зах нь аймгуудад хуваарилсан төсөв харилцан адилгүй. Говийн аймгуудад  нэлээд өндөр төсөв хуваарилсан. Татаас авдаг, орлогын түвшнээр доогуур эрэмбэлэгддэг аймгууд эсрэгээрээ бага төсөвтэй байх жишээтэй. Нөгөө талдаа, төсвийн орлогыг өөр өөрөөр төсөөлсөн. Тухайлбал нүүрсний экспортыг  энэ жил 42 сая тонноор тооцоолсон. 2019 оны төсөвт ингэж суулгаад хэмжээндээ хүргэж чадаагүй шүү дээ. Татвараар орж ирэх орлогуудыг  төсөвт мөн суулгасан.
  • 2020-05-29 14:56
    Монгол Улс Санхүүгийн хориг арга хэмжээ авах байгууллага (ФАТФ)-ын мөнгө угаах, терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх стратегийн дутагдалтай орнуудын жагсаалтад 2019 оны аравдугаар сард орсноор нийт 4 шууд хэрэгжилтийн зөвлөмж дээр 6 үүрэг даалгавар авсан. Монгол Улсын Засгийн газраас байгуулагдсан ажлын хэсэг, Үндэсний зөвлөл, Хамтын ажиллагааны зөвлөлийн гишүүн байгууллагууд, хувийн хэвшил болон мэргэжлийн холбоодын хамтарсан ажлын хэсгүүд ФАТФ-ын стратегийн дутагдалтай орнуудын жагсаалтаас гарах чиглэлээр эрчимтэй ажиллаж, төлөвлөгөөнд тусгасан ажлуудтай холбоотой тайланг ФАТФ-ын Ази, Номхон Далай бүс хариуцсан хамтарсан бүлэгт цаг тухайд нь хүргүүлж ажиллалаа.
  • 2020-05-25 13:53
    Цар тахлын тархалтаас урьдчилан сэргийлэх үүднээс Засгийн газраас хөл хорио тогтоох арга хэмжээ авч хэрэгжүүлж байна. Өвчний тархалтаас сэргийлэх талаар амжилттай боловч хөл хорионы сөрөг нөлөөнөөс уул уурхайн салбарын үйлдвэрлэл, экспорт буурах, худалдааны салбарын идэвх сулрах, аялал жуулчлал, тээвэр, үйлчилгээний салбар орлогогүй болоход хүрч, улмаар бусад салбаруудад нөлөөлж байна. Энэ  гинжин холбоогоор банкны салбарт ч тодорхойгүй байдал, эрсдэл, сөрөг нөлөөг үзүүлж байгаа. Монголбанкны судалгаагаар коронавирусын нөлөөлөлд 54 мянган зээлдэгчийн 3.5 их наяд төгрөгийн зээл өртөж байгаа гэсэн тооцоо бий. Манай улсын хувьд санхүүгийн зах зээлийн 90 орчим хувийг банкны систем бүрдүүлдэг. Иргэд, аж ахуйн нэгж хямралд өртөн орлогогүй болж, зээлээ эргэн төлөхөд хүндрэл үүссэнээр банкуудын өөрийн хөрөнгө, ашигт ажиллагаа буурч, эрсдэлийн сангаа нэмэгдүүлэх шаардлагатай тулгарна.