2019 онд нүүрсний экспорт 9.9%-иар өсч, 3.1 тэрбум долларт хүрэв

2020-01-17 13:11

-Улсын нийт экспортын 40.4%-ийг нүүрс, 23.6%-ийг зэсийн баяжмал эзлэв -

2019 онд Монгол Улсын гадаад худалдааны нийт эргэлт 13.7 тэрбум ам.долларт хүрсэн нь 2018 онтой харьцуулахад 6.7%-иар нэмэгдсэн тухай Үндэсний статистикийн хороо (ҮСХ) мэдээллээ.

Үүнээс экспортын үзүүлэлт 7.6 тэрбум ам.доллартай тэнцсэн бол импортын хэмжээ 6.1 тэрбум ам.доллартай тэнцсэн байна. Өөрөөр хэлбэл, импортын хэмжээ 2018 оныхтой харьцуулахад 8%-иар, экспортын үзүүлэлт 8.7%-иар нэмэгджээ.

Гадаад худалдааны тэнцэл өнгөрсөн онд 1.5 тэрбум ам.долларын ашигтай гарсан байна. Энэ нь 2018 оны үзүүлэлтээс 31.3% буюу 355.4 сая ам.доллараар өссөн үзүүлэлт төдийгүй гадаад худалдаа 2014 оноос хойш ашигтай гарч эхэлснийг ҮСХ онцлов.

Монгол Улсын дотоод нийт бүтээгдэхүүний (ДНБ) өсөлт өнгөрсөн онд 6.3%-д хүрсэн бөгөөд нэг хүнд ногдох ДНБ 4470 ам.доллартай дүйж, харин нийт дүнгээрээ 13.6 тэрбум ам.доллартай тэнцлээ.

Экспортын дийлэнх хэсгийг бүрдүүлдэг эрдсийн экспорт өнгөрсөн онд 6.38 тэрбум ам.долларт хүрч 2018 оны түвшинтэй харьцуулахад 5.1%-иар нэмэгдсэн байна. Энэ дундаа нүүрс 3.08 тэрбум ам.доллар, зэсийн баяжмал 1.79 тэрбум ам.долларыг эзэлсэн байна. Үүнээс харахад нүүрсний экспорт мөнгөн дүнгээр өнгөрсөн онд 9.9%-иар нэмэгдсэн бол зэсийн баяжмалынх 11 орчим хувиар буурсан дүнтэй гарчээ.

Эрдсийн төрөл тус бүрээр экспортын дүн мэдээг авч үзвэл, нүүрсний экспорт жингээр 36.5 сая тоннд хүрсэн нь өмнөх оныхоосоо ялимгүй өсөлттэй байна. Сарын дүнгээр авч үзвэл өнгөрсөн арванхоёрдугаар сард үндсэндээ 1.56 сая тонн нүүрс экспортолсон нь өмнөх арваннэгдүгээр сарынхаас 36%-иар буурчээ.

Зэсийн баяжмалын тухайд өнгөрсөн онд нийтдээ 1.4 сая тонн баяжмал гадагш нийлүүлсэн нь өнгөрсөн 2018 оныхтой харьцуулахад жингээр 2.3%-иар буурсан байна. Харин цэвэр зэсийн экспортын тухайд өнгөрсөн оны хэмжээнд мөнгөн дүнгээр нийтдээ 69 сая ам.доллартай тэнцсэн бөгөөд биет жингээр 11.9 мянган тоннд хүрсэн байна. Энэ нь жингээр 7.7%-иар, орлогын дүнгээр 16.4%-иар тус тус буурчээ.

Төмрийн хүдрийн экспорт мөн хугацаанд 8.45 сая тоннд хүрсэн бөгөөд орлогын дүн нь 576.6 сая ам.доллартай тэнцжээ. Энэ нь жингийн хувьд 13.4%-иар, орлогын дүнгээр 68.5%-иар нэмэгдсэн дүн болж байна.

Боловсруулаагүй буюу хагас боловсруулсан алтны экспортын тухайд өнгөрсөн онд нийтдээ 9 тонн 69.5 кг алт худалдаалж нийтдээ 418.4 сая ам.долларын орлого олсон байна. Энэ нь өнгөрсөн 2018 оныхтой харьцуулахад жингээр 164.3%-иар, орлогын дүнгээр 189.5%-иар нэмэгдсэн байна.

Түүхийн газрын тосны экспортын тухайд өнгөрсөн оны хэмжээнд нийтдээ 6.54 сая баррель бүтээгдэхүүн гадагш нийлүүлж 366.7 сая ам.долларын орлоготой ажилласан байна. Энэ нь жингийн хувьд 5.74%-иар өссөн боловч орлогын хувьд 6.45%-иар буурсан байна.

Жоншны хүдэр, баяжмалын экспорт өнгөрсөн оны байдлаар 699.4 мянган тоннд хүрч, үнийн дүнгээр 205 сая ам.доллартай тэнцлээ. Энэ нь жингийн хувьд 26%-иар, үнийн дүнгийн хувьд 8.1%-иар өссөнийг харуулж байна.

Цайрын хүдэр, баяжмалын экспорт өнгөрсөн оны хэмжээнд 134.8 мянган тоннд хүрч, орлогын дүн нь 189 сая ам.доллартай тэнцсэн нь жингээр 8.77%-иар өссөн боловч орлогын дүнгээр 4.4%-иар буурсныг илтгэж байна.

Молибденийн баяжмалын экспорт өнгөрсөн онд нийтдээ 5.69 мянган тонн бүтээгдэхүүн гадагш нийлүүлж, 49 сая ам.доллартай тэнцсэн нь жингээр 5.1%-иар, орлогын дүнгээр 1.86%-иар тус тус буурчээ.

Хар тугалганы хүдэр, баяжмалын экспорт өнгөрсөн оны хэмжээнд 29.6 мянган тоннд хүрч, мөнгөн дүнгээр 66.8 сая ам.доллартай тэнцжээ. Энэ нь хар тугалганы экспорт жингээр 27.7%-иар, орлогын дүн 16.3%-иар тус тус өссөнийг харуулж байна.

Гянтболдын хүдэр, баяжмалын экспорт өнгөрсөн онд жингээр 712.5 тоннд хүрч, 6.5 сая ам.доллартай тэнцжээ. Энэ нь тус металын хүдрийн экспорт орлогын дүнгээр 26.3%-иар, жингээр 14.7%-иар тус тус буурсан гэсэн үг.

Үндсэндээ өнгөрсөн онд эрдсийн экспорт 2018 оны оргил түвшнээс давж дээд амжилтыг шинэчлэн тогтоосон. Үүнд нүүрс, алтны экспорт өссөн нь голлон нөлөөлснийг Үндэсний статистикийн хороо онцоллоо. Гэхдээ төмрийн хүдрийн салбар өнгөрсөн онд хамгийн сайн үзүүлэлттэй салбар байсныг тэмдэглэх нь зүйтэй бөгөөд үүнд зах зээлийн ханшийн өсөлт голлон нөлөөлсөн. Зах зээлийн ханшийн байдлаас шалтгаалж зэс, цайр, газрын тосны салбарт бууралт тохиосныг харж болно.

Улсын төсвийн үзүүлэлт өнгөрсөн оны байдлаар нийт тэнцвэржүүлсэн орлого, тусламж нь 10.8 их наяд төгрөг, харин нийт орлого 11.9 их наяд төгрөгт хүрчээ. Улсын төсвийн нийт зарлагын тухайд 11.4 их наяд төгрөгт хүрснээр төсвийн тэнцвэржүүлсэн тэнцэл 627.8 тэрбум төгрөгийн алдагдалтай гарсан байна. Мөн нийт төсвийн орлогын 8.7%-ийг Ирээдүйн өв сангийн орлого, 0.8%-ийг Тогтворжуулалтын сангийн орлого эзэлсэн байна.

Б.Төгс

 

Сэтгэгдэл байхгүй байна

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • Уржигдар 13 цаг 35 минутад
    Салхитын ордод бонд гаргах тухай төр засгийн шийд­вэрийг Та хэрхэн харж байгаа вэ? Төрийн, хувийн өмчтэй ялгаагүй аливаа компани үйл ажиллагаандаа шаардлагатай хөрөнгө босгох зорилгоор бонд гаргадаг. Компанийн бонд гэдэг бол зарчим юм. Санхүүгийн зах зээл тодорхой дүрэмтэй. Одоо ил болсон ТЭЗҮ-ээс харахад Салхитын ордыг 7 жил ашиглах үйл ажиллагааны ашиг байтугай орлого нь тэтгэврийн зээлийг тэглэж хүрэхгүй байна. Ийм ордыг барьцаалж тэтгэврийн зээлийг тэглэх зорилгоор бонд гаргах нь санхүүгийн зах зээлийн зөв, эрүүл тогтолцоог эвдэж буй. Санхүүгийн зах зээлд байж боломгүй этгээд, гаж үзэгдэл юм.
  • Уржигдар 11 цаг 39 минутад
    Засгийн газрын хуралдаанаар, Алт цэвэршүүлэх үйлдвэрийг гадаад, дотоодын хөрөнгө оруулалтаар барих боломжийг судалж танилцуулахыг холбогдох сайд, агентлагийн дарга, бусад албан тушаалтанд даалгажээ. Монгол Улсын Ерөнхий сайд Казахстан улсад хийсэн албан айлчлалын үеэр Алт цэвэршүүлэх үйлдвэрийг барих тухай гэрээнд талууд гарын үсэг зурсан юм. Нийт 81.9 сая ам.доллар шаардлагатай бөгөөд урьдчилгаа 30%-ийг санхүүжүүлсэн тохиолдолд ажил нь эхлэх боломжтой. Үйлдвэр жилд 50 тонн алт, 25 тонн мөнгө үйлдвэрлэх хүчин чадалтай байх юм. 
  • Уржигдар 10 цаг 57 минутад
    Монгол Улсын эдийн засаг, нийгмийн хөгжилд тэргүүлэх байр суурь эзэлж буй эрдэс баялгийн салбарынхан дэлхийн олон оронд тархаад буй COVID-19 вирусийн эсрэг сайн үйлсийн хандивын аяныг эхлүүлж байна. Албан бичгээ УУХҮ-ийн сайд Д.Сумъяабазарт(2020.02.18) гардууллаа. Энэхүү хандивын аянг салбарын сайд дэмжиж байгаагаа илэрхийлж өөрийнхөө нэг өдрийн цалинг хандивлан хандивын аян эхлүүлж уриалж байгаагаа илэрхийлэв. Уг хандивыг Монгол Улсын Засгийн газраас вирусийн эсрэг авч буй арга хэмжээг дэмжих, өмнөд хөршийн ард түмэнд сэтгэлийн болон эд материалын дэмжлэг үзүүлэхэд зориулж байгаа юм.
  • 2020-02-17 20:35
    “Эрдэнэс Тавантолгой" ХК нь 1072 ширхэг хувьцааны ногдол ашиг олгох шийдвэр гарсантай холбогдуулан Уул уурхайн хүнд үйлдвэрийн сайд Д.Сумьяабазар уул уурхайн зарим төслүүдийн явцын талаар дурдсан юм. Тодруулбал, бүтээн байгуулалтын хүрээнд Тавантолгой-Зүүнбаян чиглэлийн төмөр зам, баяжуулах үйлдвэр, коксын үйлдвэр, уурхайн хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх, тоног төхөөрөмжийн шинэчлэлийн ажлууд хийгдэж байгааг тэрээр хэллээ. Тухайлбал, Тавантолгой-Гашуунсухайт чиглэлийн төмөр замын төсөл бэлтгэлээ ажлаа хангаж бүтээн байгуулалт гуравдугаар сарын 1-нд эхлэх байсан ч коронавирусын дэгдэлтийн улмаас тодорхой хугацаагаар буюу нэг сараар хойшлох төлөвтэй байна.
  • 2020-02-17 14:48
    Эрдэнэс-Тавантолгой” ХК-ийн Төлөөлөн Удирдах Зөвлөл хувьцаа эзэмшигчиддээ ногдол ашиг өгөх шийдвэр гаргасантай холбогдуулан өнөөдөр /2020.02.17/ Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд Д.Сумьяабазар, “Эрдэнэс-Тавантолгой” ХК-ийн ТУЗ-ийн дарга Б.Баярсайхан болон Гүйцэтгэх захирал Б.Ганхуяг нар мэдээлэл өглөө. Нэгж хувьцаанд 90 төгрөг олгох бөгөөд 1072 ширхэг хувьцаатай иргэнд 96480 төгрөг оногдож байна. Компанийн тухай хуулийн дагуу Төлөөлөн удирдах зөвлөлөөс гаргасан уг шийдвэрийг энэ оны 05 дугаар сарын нэгний дотор Хувьцаа эзэмшигчдийн хурлаар хэлэлцүүлнэ. Мөн Санхүүгийн зохицуулах хорооны ногдол ашиг хуваарилах шинэ журмын дагуу 2020 онд Үнэт цаасны төвлөрсөн хадгаламжийн төвөөр дамжуулан хувьцаа эзэмшигчдэд ногдол ашгийг олгох юм.