2019 онд нүүрсний экспорт 9.9%-иар өсч, 3.1 тэрбум долларт хүрэв

2020-01-17 13:11

-Улсын нийт экспортын 40.4%-ийг нүүрс, 23.6%-ийг зэсийн баяжмал эзлэв -

2019 онд Монгол Улсын гадаад худалдааны нийт эргэлт 13.7 тэрбум ам.долларт хүрсэн нь 2018 онтой харьцуулахад 6.7%-иар нэмэгдсэн тухай Үндэсний статистикийн хороо (ҮСХ) мэдээллээ.

Үүнээс экспортын үзүүлэлт 7.6 тэрбум ам.доллартай тэнцсэн бол импортын хэмжээ 6.1 тэрбум ам.доллартай тэнцсэн байна. Өөрөөр хэлбэл, импортын хэмжээ 2018 оныхтой харьцуулахад 8%-иар, экспортын үзүүлэлт 8.7%-иар нэмэгджээ.

Гадаад худалдааны тэнцэл өнгөрсөн онд 1.5 тэрбум ам.долларын ашигтай гарсан байна. Энэ нь 2018 оны үзүүлэлтээс 31.3% буюу 355.4 сая ам.доллараар өссөн үзүүлэлт төдийгүй гадаад худалдаа 2014 оноос хойш ашигтай гарч эхэлснийг ҮСХ онцлов.

Монгол Улсын дотоод нийт бүтээгдэхүүний (ДНБ) өсөлт өнгөрсөн онд 6.3%-д хүрсэн бөгөөд нэг хүнд ногдох ДНБ 4470 ам.доллартай дүйж, харин нийт дүнгээрээ 13.6 тэрбум ам.доллартай тэнцлээ.

Экспортын дийлэнх хэсгийг бүрдүүлдэг эрдсийн экспорт өнгөрсөн онд 6.38 тэрбум ам.долларт хүрч 2018 оны түвшинтэй харьцуулахад 5.1%-иар нэмэгдсэн байна. Энэ дундаа нүүрс 3.08 тэрбум ам.доллар, зэсийн баяжмал 1.79 тэрбум ам.долларыг эзэлсэн байна. Үүнээс харахад нүүрсний экспорт мөнгөн дүнгээр өнгөрсөн онд 9.9%-иар нэмэгдсэн бол зэсийн баяжмалынх 11 орчим хувиар буурсан дүнтэй гарчээ.

Эрдсийн төрөл тус бүрээр экспортын дүн мэдээг авч үзвэл, нүүрсний экспорт жингээр 36.5 сая тоннд хүрсэн нь өмнөх оныхоосоо ялимгүй өсөлттэй байна. Сарын дүнгээр авч үзвэл өнгөрсөн арванхоёрдугаар сард үндсэндээ 1.56 сая тонн нүүрс экспортолсон нь өмнөх арваннэгдүгээр сарынхаас 36%-иар буурчээ.

Зэсийн баяжмалын тухайд өнгөрсөн онд нийтдээ 1.4 сая тонн баяжмал гадагш нийлүүлсэн нь өнгөрсөн 2018 оныхтой харьцуулахад жингээр 2.3%-иар буурсан байна. Харин цэвэр зэсийн экспортын тухайд өнгөрсөн оны хэмжээнд мөнгөн дүнгээр нийтдээ 69 сая ам.доллартай тэнцсэн бөгөөд биет жингээр 11.9 мянган тоннд хүрсэн байна. Энэ нь жингээр 7.7%-иар, орлогын дүнгээр 16.4%-иар тус тус буурчээ.

Төмрийн хүдрийн экспорт мөн хугацаанд 8.45 сая тоннд хүрсэн бөгөөд орлогын дүн нь 576.6 сая ам.доллартай тэнцжээ. Энэ нь жингийн хувьд 13.4%-иар, орлогын дүнгээр 68.5%-иар нэмэгдсэн дүн болж байна.

Боловсруулаагүй буюу хагас боловсруулсан алтны экспортын тухайд өнгөрсөн онд нийтдээ 9 тонн 69.5 кг алт худалдаалж нийтдээ 418.4 сая ам.долларын орлого олсон байна. Энэ нь өнгөрсөн 2018 оныхтой харьцуулахад жингээр 164.3%-иар, орлогын дүнгээр 189.5%-иар нэмэгдсэн байна.

Түүхийн газрын тосны экспортын тухайд өнгөрсөн оны хэмжээнд нийтдээ 6.54 сая баррель бүтээгдэхүүн гадагш нийлүүлж 366.7 сая ам.долларын орлоготой ажилласан байна. Энэ нь жингийн хувьд 5.74%-иар өссөн боловч орлогын хувьд 6.45%-иар буурсан байна.

Жоншны хүдэр, баяжмалын экспорт өнгөрсөн оны байдлаар 699.4 мянган тоннд хүрч, үнийн дүнгээр 205 сая ам.доллартай тэнцлээ. Энэ нь жингийн хувьд 26%-иар, үнийн дүнгийн хувьд 8.1%-иар өссөнийг харуулж байна.

Цайрын хүдэр, баяжмалын экспорт өнгөрсөн оны хэмжээнд 134.8 мянган тоннд хүрч, орлогын дүн нь 189 сая ам.доллартай тэнцсэн нь жингээр 8.77%-иар өссөн боловч орлогын дүнгээр 4.4%-иар буурсныг илтгэж байна.

Молибденийн баяжмалын экспорт өнгөрсөн онд нийтдээ 5.69 мянган тонн бүтээгдэхүүн гадагш нийлүүлж, 49 сая ам.доллартай тэнцсэн нь жингээр 5.1%-иар, орлогын дүнгээр 1.86%-иар тус тус буурчээ.

Хар тугалганы хүдэр, баяжмалын экспорт өнгөрсөн оны хэмжээнд 29.6 мянган тоннд хүрч, мөнгөн дүнгээр 66.8 сая ам.доллартай тэнцжээ. Энэ нь хар тугалганы экспорт жингээр 27.7%-иар, орлогын дүн 16.3%-иар тус тус өссөнийг харуулж байна.

Гянтболдын хүдэр, баяжмалын экспорт өнгөрсөн онд жингээр 712.5 тоннд хүрч, 6.5 сая ам.доллартай тэнцжээ. Энэ нь тус металын хүдрийн экспорт орлогын дүнгээр 26.3%-иар, жингээр 14.7%-иар тус тус буурсан гэсэн үг.

Үндсэндээ өнгөрсөн онд эрдсийн экспорт 2018 оны оргил түвшнээс давж дээд амжилтыг шинэчлэн тогтоосон. Үүнд нүүрс, алтны экспорт өссөн нь голлон нөлөөлснийг Үндэсний статистикийн хороо онцоллоо. Гэхдээ төмрийн хүдрийн салбар өнгөрсөн онд хамгийн сайн үзүүлэлттэй салбар байсныг тэмдэглэх нь зүйтэй бөгөөд үүнд зах зээлийн ханшийн өсөлт голлон нөлөөлсөн. Зах зээлийн ханшийн байдлаас шалтгаалж зэс, цайр, газрын тосны салбарт бууралт тохиосныг харж болно.

Улсын төсвийн үзүүлэлт өнгөрсөн оны байдлаар нийт тэнцвэржүүлсэн орлого, тусламж нь 10.8 их наяд төгрөг, харин нийт орлого 11.9 их наяд төгрөгт хүрчээ. Улсын төсвийн нийт зарлагын тухайд 11.4 их наяд төгрөгт хүрснээр төсвийн тэнцвэржүүлсэн тэнцэл 627.8 тэрбум төгрөгийн алдагдалтай гарсан байна. Мөн нийт төсвийн орлогын 8.7%-ийг Ирээдүйн өв сангийн орлого, 0.8%-ийг Тогтворжуулалтын сангийн орлого эзэлсэн байна.

Б.Төгс

 

Сэтгэгдэл байхгүй байна

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • Уржигдар 14 цаг 43 минутад
    Орон нутгийн банкуудаас жижиг, дунд бизнест олгосон зээлийг худалдаж авах тухайгаа Хятадын Төв банк мэдэгджээ. COVID-19 цар тахлын хүндрэлийг даван туулахад жижиг, дунд бизнес эрхлэгчдийг дэмжих үүднээс банкууд 1 их наяд юань буюу 140 тэрбум ам.долларын нэмэлт зээл олгохоор тус улсын Засгийн газраас шийдвэрлэсэн байна. 2020 оны гуравдугаар сарын 1-нээс арванхоёрдугаар сарын 31-ныг хүртэл арилжааны болон хувийн банкуудаас жижиг, дунд бизнест олгох зээлийг Төв банк худалдан авахдаа 400 тэрбум юань буюу 56 тэрбум ам.доллар зарцуулах аж. Гэхдээ тухайн банкууд нэг жилийн дараа эргээд зээлүүдээ худалдан авах юм  байна.
  • Уржигдар 14 цаг 27 минутад
    Энэ долоо хоногийн даваа гаригт (2020.06.01) Даляны түүхий эдийн бирж дээр төмрийн хүдрийн фьючерс тонн тутамдаа 108.92 ам.долларт хүрч өсчээ. Энэ нь тус бирж 2013 оноос эхлэн төмрийн хүдэр арилжаалах болсноос хойших дээд амжилт болж байна. Өнгөрсөн гуравдугаар сараас Хятадын гангийн нөөц буурч тус улсын гангийн үйлдвэрлэл нэмэгдсэнээр түүхий эдийн эрэлт өсч, үүнийгээ дагаад үнэ нь ч дээшлэхэд нөлөөлжээ. Өнөөдрийн байдлаар Даляны түүхий эдийн бирж дээр төмрийн 62%-ийн агуулгатай баяжмал нэг тонн нь 102.5 ам.доллараар борлуулагдаж байна.
  • Уржигдар 13 цаг 16 минутад
    Монголын эдийн засаг, нийгмийн амьдрал улам хүндэрсээр байна. Оны өмнөхөн  улсын төсвөө өөдрөгөөр төсөөлж баталсан. Өнөөдөр асуудал тооцоолсноос өөрөөр эргэж, хямралд тэвдэцгээж байна. Та  нөхцөл байдлыг хэрхэн харж, дүгнэж байна вэ? Улсын төсвийг анх хэлэлцэж байхдаа л хэт өөдрөг төсөөлсөн зүйлүүд нэлээд харагдаж байсан. Наад зах нь аймгуудад хуваарилсан төсөв харилцан адилгүй. Говийн аймгуудад  нэлээд өндөр төсөв хуваарилсан. Татаас авдаг, орлогын түвшнээр доогуур эрэмбэлэгддэг аймгууд эсрэгээрээ бага төсөвтэй байх жишээтэй. Нөгөө талдаа, төсвийн орлогыг өөр өөрөөр төсөөлсөн. Тухайлбал нүүрсний экспортыг  энэ жил 42 сая тонноор тооцоолсон. 2019 оны төсөвт ингэж суулгаад хэмжээндээ хүргэж чадаагүй шүү дээ. Татвараар орж ирэх орлогуудыг  төсөвт мөн суулгасан.
  • 2020-05-29 14:56
    Монгол Улс Санхүүгийн хориг арга хэмжээ авах байгууллага (ФАТФ)-ын мөнгө угаах, терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх стратегийн дутагдалтай орнуудын жагсаалтад 2019 оны аравдугаар сард орсноор нийт 4 шууд хэрэгжилтийн зөвлөмж дээр 6 үүрэг даалгавар авсан. Монгол Улсын Засгийн газраас байгуулагдсан ажлын хэсэг, Үндэсний зөвлөл, Хамтын ажиллагааны зөвлөлийн гишүүн байгууллагууд, хувийн хэвшил болон мэргэжлийн холбоодын хамтарсан ажлын хэсгүүд ФАТФ-ын стратегийн дутагдалтай орнуудын жагсаалтаас гарах чиглэлээр эрчимтэй ажиллаж, төлөвлөгөөнд тусгасан ажлуудтай холбоотой тайланг ФАТФ-ын Ази, Номхон Далай бүс хариуцсан хамтарсан бүлэгт цаг тухайд нь хүргүүлж ажиллалаа.
  • 2020-05-25 13:53
    Цар тахлын тархалтаас урьдчилан сэргийлэх үүднээс Засгийн газраас хөл хорио тогтоох арга хэмжээ авч хэрэгжүүлж байна. Өвчний тархалтаас сэргийлэх талаар амжилттай боловч хөл хорионы сөрөг нөлөөнөөс уул уурхайн салбарын үйлдвэрлэл, экспорт буурах, худалдааны салбарын идэвх сулрах, аялал жуулчлал, тээвэр, үйлчилгээний салбар орлогогүй болоход хүрч, улмаар бусад салбаруудад нөлөөлж байна. Энэ  гинжин холбоогоор банкны салбарт ч тодорхойгүй байдал, эрсдэл, сөрөг нөлөөг үзүүлж байгаа. Монголбанкны судалгаагаар коронавирусын нөлөөлөлд 54 мянган зээлдэгчийн 3.5 их наяд төгрөгийн зээл өртөж байгаа гэсэн тооцоо бий. Манай улсын хувьд санхүүгийн зах зээлийн 90 орчим хувийг банкны систем бүрдүүлдэг. Иргэд, аж ахуйн нэгж хямралд өртөн орлогогүй болж, зээлээ эргэн төлөхөд хүндрэл үүссэнээр банкуудын өөрийн хөрөнгө, ашигт ажиллагаа буурч, эрсдэлийн сангаа нэмэгдүүлэх шаардлагатай тулгарна.