2019 онд нүүрсний экспорт 9.9%-иар өсч, 3.1 тэрбум долларт хүрэв

2020-01-17 13:11

-Улсын нийт экспортын 40.4%-ийг нүүрс, 23.6%-ийг зэсийн баяжмал эзлэв -

2019 онд Монгол Улсын гадаад худалдааны нийт эргэлт 13.7 тэрбум ам.долларт хүрсэн нь 2018 онтой харьцуулахад 6.7%-иар нэмэгдсэн тухай Үндэсний статистикийн хороо (ҮСХ) мэдээллээ.

Үүнээс экспортын үзүүлэлт 7.6 тэрбум ам.доллартай тэнцсэн бол импортын хэмжээ 6.1 тэрбум ам.доллартай тэнцсэн байна. Өөрөөр хэлбэл, импортын хэмжээ 2018 оныхтой харьцуулахад 8%-иар, экспортын үзүүлэлт 8.7%-иар нэмэгджээ.

Гадаад худалдааны тэнцэл өнгөрсөн онд 1.5 тэрбум ам.долларын ашигтай гарсан байна. Энэ нь 2018 оны үзүүлэлтээс 31.3% буюу 355.4 сая ам.доллараар өссөн үзүүлэлт төдийгүй гадаад худалдаа 2014 оноос хойш ашигтай гарч эхэлснийг ҮСХ онцлов.

Монгол Улсын дотоод нийт бүтээгдэхүүний (ДНБ) өсөлт өнгөрсөн онд 6.3%-д хүрсэн бөгөөд нэг хүнд ногдох ДНБ 4470 ам.доллартай дүйж, харин нийт дүнгээрээ 13.6 тэрбум ам.доллартай тэнцлээ.

Экспортын дийлэнх хэсгийг бүрдүүлдэг эрдсийн экспорт өнгөрсөн онд 6.38 тэрбум ам.долларт хүрч 2018 оны түвшинтэй харьцуулахад 5.1%-иар нэмэгдсэн байна. Энэ дундаа нүүрс 3.08 тэрбум ам.доллар, зэсийн баяжмал 1.79 тэрбум ам.долларыг эзэлсэн байна. Үүнээс харахад нүүрсний экспорт мөнгөн дүнгээр өнгөрсөн онд 9.9%-иар нэмэгдсэн бол зэсийн баяжмалынх 11 орчим хувиар буурсан дүнтэй гарчээ.

Эрдсийн төрөл тус бүрээр экспортын дүн мэдээг авч үзвэл, нүүрсний экспорт жингээр 36.5 сая тоннд хүрсэн нь өмнөх оныхоосоо ялимгүй өсөлттэй байна. Сарын дүнгээр авч үзвэл өнгөрсөн арванхоёрдугаар сард үндсэндээ 1.56 сая тонн нүүрс экспортолсон нь өмнөх арваннэгдүгээр сарынхаас 36%-иар буурчээ.

Зэсийн баяжмалын тухайд өнгөрсөн онд нийтдээ 1.4 сая тонн баяжмал гадагш нийлүүлсэн нь өнгөрсөн 2018 оныхтой харьцуулахад жингээр 2.3%-иар буурсан байна. Харин цэвэр зэсийн экспортын тухайд өнгөрсөн оны хэмжээнд мөнгөн дүнгээр нийтдээ 69 сая ам.доллартай тэнцсэн бөгөөд биет жингээр 11.9 мянган тоннд хүрсэн байна. Энэ нь жингээр 7.7%-иар, орлогын дүнгээр 16.4%-иар тус тус буурчээ.

Төмрийн хүдрийн экспорт мөн хугацаанд 8.45 сая тоннд хүрсэн бөгөөд орлогын дүн нь 576.6 сая ам.доллартай тэнцжээ. Энэ нь жингийн хувьд 13.4%-иар, орлогын дүнгээр 68.5%-иар нэмэгдсэн дүн болж байна.

Боловсруулаагүй буюу хагас боловсруулсан алтны экспортын тухайд өнгөрсөн онд нийтдээ 9 тонн 69.5 кг алт худалдаалж нийтдээ 418.4 сая ам.долларын орлого олсон байна. Энэ нь өнгөрсөн 2018 оныхтой харьцуулахад жингээр 164.3%-иар, орлогын дүнгээр 189.5%-иар нэмэгдсэн байна.

Түүхийн газрын тосны экспортын тухайд өнгөрсөн оны хэмжээнд нийтдээ 6.54 сая баррель бүтээгдэхүүн гадагш нийлүүлж 366.7 сая ам.долларын орлоготой ажилласан байна. Энэ нь жингийн хувьд 5.74%-иар өссөн боловч орлогын хувьд 6.45%-иар буурсан байна.

Жоншны хүдэр, баяжмалын экспорт өнгөрсөн оны байдлаар 699.4 мянган тоннд хүрч, үнийн дүнгээр 205 сая ам.доллартай тэнцлээ. Энэ нь жингийн хувьд 26%-иар, үнийн дүнгийн хувьд 8.1%-иар өссөнийг харуулж байна.

Цайрын хүдэр, баяжмалын экспорт өнгөрсөн оны хэмжээнд 134.8 мянган тоннд хүрч, орлогын дүн нь 189 сая ам.доллартай тэнцсэн нь жингээр 8.77%-иар өссөн боловч орлогын дүнгээр 4.4%-иар буурсныг илтгэж байна.

Молибденийн баяжмалын экспорт өнгөрсөн онд нийтдээ 5.69 мянган тонн бүтээгдэхүүн гадагш нийлүүлж, 49 сая ам.доллартай тэнцсэн нь жингээр 5.1%-иар, орлогын дүнгээр 1.86%-иар тус тус буурчээ.

Хар тугалганы хүдэр, баяжмалын экспорт өнгөрсөн оны хэмжээнд 29.6 мянган тоннд хүрч, мөнгөн дүнгээр 66.8 сая ам.доллартай тэнцжээ. Энэ нь хар тугалганы экспорт жингээр 27.7%-иар, орлогын дүн 16.3%-иар тус тус өссөнийг харуулж байна.

Гянтболдын хүдэр, баяжмалын экспорт өнгөрсөн онд жингээр 712.5 тоннд хүрч, 6.5 сая ам.доллартай тэнцжээ. Энэ нь тус металын хүдрийн экспорт орлогын дүнгээр 26.3%-иар, жингээр 14.7%-иар тус тус буурсан гэсэн үг.

Үндсэндээ өнгөрсөн онд эрдсийн экспорт 2018 оны оргил түвшнээс давж дээд амжилтыг шинэчлэн тогтоосон. Үүнд нүүрс, алтны экспорт өссөн нь голлон нөлөөлснийг Үндэсний статистикийн хороо онцоллоо. Гэхдээ төмрийн хүдрийн салбар өнгөрсөн онд хамгийн сайн үзүүлэлттэй салбар байсныг тэмдэглэх нь зүйтэй бөгөөд үүнд зах зээлийн ханшийн өсөлт голлон нөлөөлсөн. Зах зээлийн ханшийн байдлаас шалтгаалж зэс, цайр, газрын тосны салбарт бууралт тохиосныг харж болно.

Улсын төсвийн үзүүлэлт өнгөрсөн оны байдлаар нийт тэнцвэржүүлсэн орлого, тусламж нь 10.8 их наяд төгрөг, харин нийт орлого 11.9 их наяд төгрөгт хүрчээ. Улсын төсвийн нийт зарлагын тухайд 11.4 их наяд төгрөгт хүрснээр төсвийн тэнцвэржүүлсэн тэнцэл 627.8 тэрбум төгрөгийн алдагдалтай гарсан байна. Мөн нийт төсвийн орлогын 8.7%-ийг Ирээдүйн өв сангийн орлого, 0.8%-ийг Тогтворжуулалтын сангийн орлого эзэлсэн байна.

Б.Төгс

 

Сэтгэгдэл байхгүй байна

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • Өчигдөр 12 цаг 46 минутад
    “Монгол Нүүрс ассоциаци” дэлхий дахинд тархаад буй коронавирусын улмаас Монголын зогсонги байдалд ороод буй коксжих нүүрсний экспортын цаашдын төлөв, Хятадын нүүрсний импортын төлөв байдлыг хэлэлцэхээр олборлогч болон худалдан авагчдын төлөөллийг оролцуулсан онлайн хурал (2020.03.26) зохион байгууллаа. Уг хуралд Монголын талаас Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яам, Ашигт малтмал, газрын тосны газар, Зам, тээврийн хөгжлийн яам, Монгол Нүүрс ассоциаци, дотоодын нүүрс олборлогч компаниудын төлөөлөл, Хятадын талаас импортлогч компаниуд, нүүрсний мэргэжлийн холбоодын төлөөлөл оролцсон юм. Хурлын үеэр цаашид Монголын нүүрсийг импортлох хэрэгцээ Хятадын талд их байгаа ч шинэ коронавирусын дэгдэлтээс нөхцөл байдал шууд хамаарахыг тус улсын худалдан авагч  компаниудын төлөөлөл ярьж байна.
  • 2020-03-25 14:08
    Монгол Улсад Үндэсний Геологийн Алба байгуулах хууль эрх зүйн орчин бүрдэж, хууль тогтоох байгууллагын зүгээс ч тодорхой шийдвэр гарлаа. Энэ талаар Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яамны Геологи, уул уурхайн бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах газрын дарга Б.Мөнхтөртэй ММJ-ийн сэтгүүлч Г.Идэрхангай ярилцлаа.    Үндэсний геологийн албыг байгуулах УИХ-ын тогтоол батлагдлаа. Олон жил яригдсан ч бодит ажил хэрэг болж чадахгүй байсан асуудал нэг тийшээ шийдэгдэж байна. Уг албыг байгуулахын гол ач холбогдол нь юу вэ?  Үндэсний геологийн албыг байгуулж, түүний бүтэц зохион байгуулалтыг бий болгох асуудал бараг 30 жил яригдсан.
  • 2020-03-23 13:11
    Монголын нүүрс экспортын гол суваг Гашуунсухайт боомтоор нүүрсний экспорт өнөөдрөөс албан ёсоор эхэлж байна. Тус боомтоор хоёрдугаар сарын 10-наас хойш буюу сар хагасын хугацаанд нүүрсний экспорт тасалдсан юм. Эхний ээлжинд Гашуунсухайт боомтоор өдөрт 70 машин гаргахаар төлөвлөжээ. Нүүрсний экспортыг гагцхүү чингэлэг тээврээр хийхдээ нэг машинд дунджаар 80 тонн нүүрс ачна гэдгийг Гашуунсухайт боомтын газар мэдээллээ. Чингэлэг тээврээр нүүрсний экспорт хийхдээ жолооч машинаас бууж, суух шаардлагагүй төдийгүй Хятадын талд нүүрстэй чингэлгийг хоосон чингэлгээр шууд солих юм. Ингэснээр ариутгал, халдваргүйжүүлэлтийг чанд горимыг сахиж тухайн машин хилээр гарсан өдөртөө буцаж орж ирнэ.
  • 2020-03-23 12:03
    Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яам салбарын 2020 оны хоёрдугаар сарын гүйцэтгэлийн талаарх статистик мэдээллийг олон нийтэд танилцууллаа.  Монгол Улсын нэгдсэн төсвийн орлого 2020 оны эхний хоёр сарын гүйцэтгэлээр 1.46 их наяд төгрөг болж, өнгөрсөн оны мөн үеэс 173.7 тэрбум төгрөг буюу 10.6%-иар буурсан байна. Үүнээс, эрдэс баялгийн салбараас төсөвт төвлөрүүлсэн орлого 347.3 тэрбум төгрөг болж, өнгөрсөн оны мөн үеэс 170.4 тэрбум төгрөг буюу 32.9%-иар буурлаа.
  • 2020-03-20 16:30
    Үндэсний статистикийн хорооны мэдээлснээр, гуравдугаар сарын дунд үеийн байдлаар манай улсын гадаад худалдааны нийт бараа эргэлт 1.8 тэрбум ам.долларт хүрч өмнөх оны мөн үеийнхээс 29.3%-иар буурчээ. Энэ дотроо экспорт 898.8 сая ам.доллар, импорт 918.7 сая ам.долларыг эзэлсэн нь экспорт 44.2%, импорт 11.4%-иар тус тус буурсныг илтгэнэ. Монголын гадаад худалдаа оны эхний хоёр сард багахан ашигтай гарсаар ирсэн ч гуравдугаар сарын дунд үеийн байдлаар 19.9 сая ам.долларын алдагдалтай болж эхэлснийг статистик тоон үзүүлэлтээс харж байна.