АНУ-Хятадын худалдааны эхний шатны гэрээг үзэглэв

2020-01-16 12:48

Сүүлийн 18 сарын хугацаанд үргэлжилсэн хэлэлцээрийн эцэст АНУ-Хятадын худалдааны дайныг "зөөлрүүлэх" томоохон гэрээнд талууд лхагва гаригт Цагаан ордонд үзэглэлээ. Энэхүү 86 хуудас бүхий гэрээнд АНУ-ын талаас Ерөнхийлөгч Доналд Трамп, Хятадын талаас Төрийн зөвлөлийн Шадар сайд Лю Хэ гарын үсэг зурсан байна. Гэрээ зурагдсан явдлыг Трамп АНУ-ын эдийн засгийн хувьд ялалт болсныг зарлажээ. Ингэснээр түүний хувьд 2020 оны сонгуулийн кампанит ажилдаа хэлэх үгтэй болж байна.

Гэрээ зурагдсанаар АНУ-ын талаас Хятадын бараа бүтээгдэхүүнд нэмж ногдуулахаар төлөвлөөд байсан тарифын нэмэгдлийг цуцалж байгаа юм. Мөн 120 тэрбум ам.долларын импортын бараа бүтээгдэхүүнд ногдуулдаг татварын хувь хэмжээг 50%-иар бууруулж 7.5%-д хүргэхээр болжээ. Гэхдээ 250 тэрбум ам.долларын импортын бараа бүтээгдэхүүнд ногдуулдаг 25%-ийн татварын хувь хэмжээг хэвээр үлдээж байна. Учир нь энэхүү хэмжээг бууруулах нь хоёр дахь шатны гэрээг үзэглэх эсэхээс шууд хамаарна.

Нэгдүгээр шатны гэрээний хүрээнд Хятадын тал ойрын хоёр жилийн хугацаанд АНУ-аас авдаг худалдаа үйлчилгээг 200 тэрбум ам.доллараар нэмэгдүүлэх үүрэг хүлээж байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл АНУ-аас импортолдог бараа, үйлчилгээг 2017 оныхтой харьцуулахад хоёр дахин нэмэгдүүлнэ гэсэн үг. Үүнд эрчим хүч, үйлдвэрлэлийн бараа бүтээгдэхүүн, хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүн, бусад үйлчилгээ зэрэг багтаж байна. Энэ нь АНУ-ын худалдааны алдагдлыг бууруулах юм. Түүнчлэн дотоодын мөнгөн тэмдэгтийн ханшид зориудаар нөлөөлөхгүй гэсэн амлалтыг Хятад тал хүлээж буй. Үүнтэй холбоотойгоор АНУ-ын Сангийн яам саяхан Хятад улсыг “валютын манипулятор” гэсэн жагсаалтаас хасах шийдвэр гаргаад буй юм. Мөн Хятадын тал АНУ-ын аж ахуйн нэгжийн оюуны өмчийг хамгаалах чиглэлд эрчимтэй ажиллахаа амлаад байна.

Уг яриа хэлэлцээр батлагдахаас хоёр хоногийн өмнө дэлхийн зах зээлд зэсийн үнэ эрчимтэй өсч эхэлсэн. Өчигдрийн байдлаар(01.15) Лондоны металын бирж дээр зэсийн үнэ тонн тутамд 6270 ам.доллар байсан нь сүүлийн найман сарын хугацаан дахь хамгийн өндөр үнэд тооцогдож байна. Нөгөөтэйгүүр Хятадын зэсийн импортын үзүүлэлт сарын дүнгээр өнгөрсөн арванхоёрдугаар сард 527 мянган тоннд хүрч өмнөх 2018 оны сүүл сартай харьцуулахад 23%-иар өсөлттэй гарсан нь зах зээлд үнэ өсөх шалтгаан болж байна. 

Мөн Брэнт маркийн газрын тосны ханш гэрээ зурагдсанаас хойш 0.7%-иар өсч нэг баррель нь 64.45 ам.долларт хүрсэн байна. Хэдийгээр газрын тосны ханш АНУ, Ираны хооронд үүсээд буй хурцадмал байдлын улмаас 70 ам.доллар/баррельд хүрч өссөн ч эргээд буурч 63 ам.доллар болсон юм. Ийнхүү хоёр томоохон эдийн засагтай гүрнүүдийн худалдааны гэрээнд албан ёсоор үзэглэснээр газрын тосны ханш эргээд өснө гэсэн хүлээлт байна. Гэхдээ газрын тосны ханшийн өсөлт төдийлөн өндөр биш байгааг тэмдэглэх нь зүйтэй. Учир нь АНУ-ын газрын тосны агуулах дахь нөөц мэдэгдэхүйц нэмэгдсэний сацуу ОПЕК-ийн гишүүн бус орнуудын нийлүүлэлт өсөх шинжтэй байгаа нь газрын тосны үнийн өсөлтийг хязгаарлах нөхцөл болж байна. Мөн АНУ, Хятадын хооронд гэрээ зурагдсан ч энэ нь Хятадын газрын тосны эрэлтийг төдийлөн нэмэгдүүлэхгүй гэж зарим шинжээч үзэж байна. 

Хятадын тал үнэхээр импортын бодлогодоо өөрчлөлт оруулж АНУ-ын талаас ихээхэн хэмжээний бараа бүтээгдэхүүн авах уу гэдэг асуултад шинжээчдийн зарим нь эргэлзсэн хэвээр байна. Нөгөөтэйгүүр АНУ-ын фермерчид Хятадын талаас ногдуулж буй татварын асуудал бүрэн шийдэгдээгүй байгааг анхааруулжээ. Учир нь Хятадын талаас эхний шатны гэрээ хэлэлцээрийн хүрээнд АНУ-ын бараа бүтээгдэхүүнд тавьдаг татварын хувь хэмжээг бууруулахтай холбоотой ямар нэг амлалт өгөөгүй ажээ. Өөрөөр хэлбэл талууд худалдааны хоёр дахь шатны яриа хэлэлцээрт үзэглэхээс нааш АНУ-Хятадын худалдааны дайн бүрэн шийдэгдсэн гэж үзэх үндэсгүй ажээ. Энэ удаагийнх бол зөвхөн асуудлыг зөөлрүүлэх гэсэн ангилалд багтаж байна.

Хоёр дахь шатны гэрээ байгуулах яриа хэлэлцээрийг талууд тун удахгүй эхлүүлэх юм байна. Эхний шатны гэрээний хэрэгжилт гэрээ байгуулснаас хойш 30 хоногийн дотор эхэлнэ гэж тогтжээ.

Б.Төгс

Сэтгэгдэл байхгүй байна

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 2020-07-10 16:41
    Гаалийн ерөнхий газрын мэдээлснээр, энэ оны эхний хагас жилийн байдлаар нүүрсний экспортын нийт хэмжээ 8.65 сая тоннд хүрч өмнөх оны мөн үеийнхээс 52%-иар буурсан байна. Тодруулбал, 2019 оны эхний хагас жилд манай улс нийт 18 сая тонн нүүрс экспортолж байсан бөгөөд энэ оны эхний хагас жилтэй харьцуулахад 9.4 орчим сая тонноор илүү их нүүрс гадагш нь худалдаалжээ. Ингэснээр нүүрсний экспортын орлого энэ оны эхний хагас жилийн байдлаар 690 сая ам.долларт хүрч өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад 850 сая ам.доллараар буурсан байна.
  • 2020-07-10 13:54
    Шинэ коронавирус эрдсийн зах зээлийг оны эхнээс авахуулаад орвонгоор нь өөрчилж байна. Энэ дунд хамгийн их ашигтай байр сууринд баталгаат хөрөнгө оруулалтад тооцогддог алтыг эс тооцвол бусад эрдсийн хувьд амаргүй байгаа билээ. Гэвч оны хоёрдугаар улиралд ханш харьцангуй өсөх дүр зурагтай болж ирсэн. Цаашид COVID-19-ийн тархалтыг даамжруулалгүй хумиж чадах аваас бодитой өсч мэдэхээр байна. Одоо эрдэс тус бүрээр нөхцөл байдлыг авч үзье.
  • 2020-07-09 14:17
    Манай компани нь газрын тос, хийн салбарт инженерийн иж бүрэн үйлчилгээг үзүүлэх зорилгоор 2000 онд байгуулагдан 20 дахь жилдээ үйл ажиллагаа явуулж байна. Бид газрын тосны бүтээгдэхүүнийг хүлээн авах, хадгалах, түгээх, тээвэрлэх технологид байгаль орчин, галын аюулгүй байдал, цаг уурын онцлог, олон улсын стандарт, техник технологийн хөгжлийн чиг хандлагад нийцсэн орчин үеийн шилдэг технологиудыг нэвтрүүлэх, газрын тосны бизнес эрхлэгчид үр ашиг, бүтээмжээ дээшлүүлж зардлаа бууруулах, нөгөө талаас шатахуун хэрэглэгчид аюулгүй, тохилог орчинд үйлчлүүлэх бололцоог бий болгоход чиглэсэн судалгаа хөгжил, инженерийн иж бүрэн үйлчилгээг үзүүлж ирсэн. Мөн дэлхийн 10 гаруй улсын 60 гаруй тэ‎ргүүл‎эгч үйлдвэрлэгчээс тоног төхөөрөмж, хэрэгсэл нийлүүлж засвар үйлчилгээг үзүүлдэг. 100 м3 хүртэлх багтаамжтай дан болон давхар ханатай савыг олон улсын стандарт, лицензийн дагуу олон улсын UL (Underwriters Laboratories) лабораторийн сертификаттай үйлдвэрлэж байна.
  • 2020-07-08 17:24
    Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх шинээр байгуулсан Засгийн газрын гишүүдийг өнөөдөр Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулгад танилцуулав. Энэ үеэр Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга “Миний бие Засгийн газрын гишүүдийн анкет, ажилласан байдалтай танилцлаа. Цаашид Засгийн газартай хамтран ажиллахдаа сайд нартай нүүр тулан уулзаж, санал бодлоо илэрхийлж ажиллана” гээд зарим сайд нараас тухайлсан асуулт асууж, ярилцсан байна. Ерөнхийлөгч "Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд Г.Ёндон уул уурхайн салбар, төмөр замынхаа уялдааг ойлгож байгаа юу. Төмөр зам барьж, ложистикийг нь улс шийдээд өгөхөөр олборлолтыг нь хийж, нэмүү өртөг шингээж, экспортод гаргах боломж бүрдэж байгаа. Үүнийг ойлгож ажиллана гэдэгт итгэж байна" гэдгээ илэрхийлжээ.  
  • 2020-07-08 16:45
    Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийн дагуу 3.1 “Монгол Улсад засгийн бүх эрх ард түмний мэдэлд байна. Монголын ард түмэн төрийн үйл хэрэгт шууд оролцож, мөн сонгож байгуулсан төрийн эрх барих төлөөлөгчдийн байгууллагаараа уламжлан энэхүү эрхээ эдэлнэ” гэсэн заалт “амилж” Монгол Улс анх удаа Ерөнхий сайдаа шууд бусаар ард түмэн сонгож, Ерөнхий сайд багаа өөрөө бүрдүүлэн Засгийн газрын гишүүд сайд нар өнөөдөр тодорч байна. Үндсэн хуулийн өөрчлөлт, шинэчлэлээр УИХ-ын томилгооны эрх, улсын нэгдсэн төсвийн эрх мэдэл хязгаарлагдана. Ингээд шинээр бүрдэж буй Засгийн газраас Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайдаар Г.Ёндон томилогдож тангараг өргөлөө. Монгол Улсын зөвлөх инженер тэрээр ОХУ-ын Эрхүү хотын Политехникийн сургуульд уулын инженер, маркшейдер мэргэжил эзэмшжээ. УИХ-ын нэгдсэн чуулганаар (2020.07.08) сайд нарт нэр дэвшигчдээс асуусан Парламентын гишүүдийн асуулгын уул уурхайн салбартай холбогдолтой асуудлыг тоймлон хүргэж байна.