АНУ-Хятадын худалдааны эхний шатны гэрээг үзэглэв

2020-01-16 12:48

Сүүлийн 18 сарын хугацаанд үргэлжилсэн хэлэлцээрийн эцэст АНУ-Хятадын худалдааны дайныг "зөөлрүүлэх" томоохон гэрээнд талууд лхагва гаригт Цагаан ордонд үзэглэлээ. Энэхүү 86 хуудас бүхий гэрээнд АНУ-ын талаас Ерөнхийлөгч Доналд Трамп, Хятадын талаас Төрийн зөвлөлийн Шадар сайд Лю Хэ гарын үсэг зурсан байна. Гэрээ зурагдсан явдлыг Трамп АНУ-ын эдийн засгийн хувьд ялалт болсныг зарлажээ. Ингэснээр түүний хувьд 2020 оны сонгуулийн кампанит ажилдаа хэлэх үгтэй болж байна.

Гэрээ зурагдсанаар АНУ-ын талаас Хятадын бараа бүтээгдэхүүнд нэмж ногдуулахаар төлөвлөөд байсан тарифын нэмэгдлийг цуцалж байгаа юм. Мөн 120 тэрбум ам.долларын импортын бараа бүтээгдэхүүнд ногдуулдаг татварын хувь хэмжээг 50%-иар бууруулж 7.5%-д хүргэхээр болжээ. Гэхдээ 250 тэрбум ам.долларын импортын бараа бүтээгдэхүүнд ногдуулдаг 25%-ийн татварын хувь хэмжээг хэвээр үлдээж байна. Учир нь энэхүү хэмжээг бууруулах нь хоёр дахь шатны гэрээг үзэглэх эсэхээс шууд хамаарна.

Нэгдүгээр шатны гэрээний хүрээнд Хятадын тал ойрын хоёр жилийн хугацаанд АНУ-аас авдаг худалдаа үйлчилгээг 200 тэрбум ам.доллараар нэмэгдүүлэх үүрэг хүлээж байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл АНУ-аас импортолдог бараа, үйлчилгээг 2017 оныхтой харьцуулахад хоёр дахин нэмэгдүүлнэ гэсэн үг. Үүнд эрчим хүч, үйлдвэрлэлийн бараа бүтээгдэхүүн, хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүн, бусад үйлчилгээ зэрэг багтаж байна. Энэ нь АНУ-ын худалдааны алдагдлыг бууруулах юм. Түүнчлэн дотоодын мөнгөн тэмдэгтийн ханшид зориудаар нөлөөлөхгүй гэсэн амлалтыг Хятад тал хүлээж буй. Үүнтэй холбоотойгоор АНУ-ын Сангийн яам саяхан Хятад улсыг “валютын манипулятор” гэсэн жагсаалтаас хасах шийдвэр гаргаад буй юм. Мөн Хятадын тал АНУ-ын аж ахуйн нэгжийн оюуны өмчийг хамгаалах чиглэлд эрчимтэй ажиллахаа амлаад байна.

Уг яриа хэлэлцээр батлагдахаас хоёр хоногийн өмнө дэлхийн зах зээлд зэсийн үнэ эрчимтэй өсч эхэлсэн. Өчигдрийн байдлаар(01.15) Лондоны металын бирж дээр зэсийн үнэ тонн тутамд 6270 ам.доллар байсан нь сүүлийн найман сарын хугацаан дахь хамгийн өндөр үнэд тооцогдож байна. Нөгөөтэйгүүр Хятадын зэсийн импортын үзүүлэлт сарын дүнгээр өнгөрсөн арванхоёрдугаар сард 527 мянган тоннд хүрч өмнөх 2018 оны сүүл сартай харьцуулахад 23%-иар өсөлттэй гарсан нь зах зээлд үнэ өсөх шалтгаан болж байна. 

Мөн Брэнт маркийн газрын тосны ханш гэрээ зурагдсанаас хойш 0.7%-иар өсч нэг баррель нь 64.45 ам.долларт хүрсэн байна. Хэдийгээр газрын тосны ханш АНУ, Ираны хооронд үүсээд буй хурцадмал байдлын улмаас 70 ам.доллар/баррельд хүрч өссөн ч эргээд буурч 63 ам.доллар болсон юм. Ийнхүү хоёр томоохон эдийн засагтай гүрнүүдийн худалдааны гэрээнд албан ёсоор үзэглэснээр газрын тосны ханш эргээд өснө гэсэн хүлээлт байна. Гэхдээ газрын тосны ханшийн өсөлт төдийлөн өндөр биш байгааг тэмдэглэх нь зүйтэй. Учир нь АНУ-ын газрын тосны агуулах дахь нөөц мэдэгдэхүйц нэмэгдсэний сацуу ОПЕК-ийн гишүүн бус орнуудын нийлүүлэлт өсөх шинжтэй байгаа нь газрын тосны үнийн өсөлтийг хязгаарлах нөхцөл болж байна. Мөн АНУ, Хятадын хооронд гэрээ зурагдсан ч энэ нь Хятадын газрын тосны эрэлтийг төдийлөн нэмэгдүүлэхгүй гэж зарим шинжээч үзэж байна. 

Хятадын тал үнэхээр импортын бодлогодоо өөрчлөлт оруулж АНУ-ын талаас ихээхэн хэмжээний бараа бүтээгдэхүүн авах уу гэдэг асуултад шинжээчдийн зарим нь эргэлзсэн хэвээр байна. Нөгөөтэйгүүр АНУ-ын фермерчид Хятадын талаас ногдуулж буй татварын асуудал бүрэн шийдэгдээгүй байгааг анхааруулжээ. Учир нь Хятадын талаас эхний шатны гэрээ хэлэлцээрийн хүрээнд АНУ-ын бараа бүтээгдэхүүнд тавьдаг татварын хувь хэмжээг бууруулахтай холбоотой ямар нэг амлалт өгөөгүй ажээ. Өөрөөр хэлбэл талууд худалдааны хоёр дахь шатны яриа хэлэлцээрт үзэглэхээс нааш АНУ-Хятадын худалдааны дайн бүрэн шийдэгдсэн гэж үзэх үндэсгүй ажээ. Энэ удаагийнх бол зөвхөн асуудлыг зөөлрүүлэх гэсэн ангилалд багтаж байна.

Хоёр дахь шатны гэрээ байгуулах яриа хэлэлцээрийг талууд тун удахгүй эхлүүлэх юм байна. Эхний шатны гэрээний хэрэгжилт гэрээ байгуулснаас хойш 30 хоногийн дотор эхэлнэ гэж тогтжээ.

Б.Төгс

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 13 цаг 27 минутын өмнө
    “Европын Холбооны хар жагсаалт” гэж нэрлэгддэг мөнгө угаах, терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх стратегийн дутагдалтай, өндөр эрсдэлтэй гуравдагч улс орнуудын жагсаалтаас Монгол Улсыг хассан тогтоолыг Европын Холбооны “Official Journal of the European Union” сэтгүүлд (2021.01.18) нийтэлжээ.  Энэхүү тогтоол нь тус сэтгүүлд нийтлэгдсэнээс хойш 20 дахь хоногоос эхлэн хүчин төгөлдөр мөрдөгдөх аж.  Монгол Улсыг 2019 онд Санхүүгийн хориг арга хэмжээ авах байгууллага (ФАТФ)-ын мөнгө угаах, терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх стратегийн дутагдалтай улс орнуудын жагсаалт буюу саарал жагсаалтад орсонтой холбогдуулан (2020.10.01) Европын Холбооны өндөр эрсдэлтэй гуравдагч улс орнуудын жагсаалтад оруулсан юм.
  • 13 цаг 31 минутын өмнө
    Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Шадар сайд Я.Содбаатар Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийг дэмжих тухай хуулийн төслийг (2021.01.20) УИХ-ын дарга Г.Занданшатарт өргөн мэдүүлэв. Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн бүтээн байгуулалтын ажилд тулгамдаж буй асуудлуудыг ҮАБЗ-ийн (2020.07.17) хуралдаанаар хэлэлцэж, газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн бүтээн байгуулалтын ажлыг эрчимжүүлэх зорилгоор Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийг дэмжих бие даасан хуулийн төслийг боловсруулж батлуулахыг Засгийн газарт даалгасан юм. Энэ дагуу 7 зүйл бүхий хуулийн төслийг боловсруулсан байна. Хуульд заасан харилцааг “Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийг дэмжих, төрөөс үзүүлэх үйлчилгээг хялбаршуулах горим”-ын тухай журмаар нарийвчлан зохицуулахаар тусгажээ.
  • Уржигдар 14 цаг 27 минутад
    Монгол Улсад газрын тосны салбар үүсч хөгжсөний 80 жил, газрын тосны инженер бэлтгэж эхэлсний 25 жилийн ой энэ жил тохиож байна. Уг ойг угтан  салбарын яам Ажлын хэсэг байгуулан ажиллаж эхлээд байгаа бөгөөд тодорхой ажлуудыг хийхээр төлөвлөжээ. Хэдхэн хоногийн өмнө   салбарын яамны зүгээс газрын тосны ашиглалт, олборлолт, экспортын үйл ажиллагаа эрхэлдэг шилдэг компаниудыг тодруулан өргөмжилсөн. Тэгвэл энэ сарын 21-нд ШУТИС-ийн Геологи, уул уурхайн сургуулиас “Газрын тос 2020” эрдэм шинжилгээ, онол практикийн XXVI хурлыг зохион байгуулахаар болжээ.
  • 2021-01-18 11:38
    Дэлхий дахины амьдралын хэмнэл орвонгоороо өөрчлөгдөж, хүн төрөлхтний хөгжил олон сорилттой тулгарсан  2020 он улирч байна. Ирээдүйд асар их үр дагавар дагуулах олон үйл явдлын эхлэл тавигдсан энэ оныг  халдварт вирусын хамт дэлхий нийт угтсан юм. Коронавирус  дэгдсэнээр  улс орнууд хорио цээрийн дэглэмд  шилжиж, эдийн засаг, худалдаа үйлдвэрлэл, аялал жуулчлал, ложистик, зар сурталчилгаа, спорт, соёл урлагийн гээд бүхий л салбар асар их алдагдал хүлээж байна.  Сорилт, бэрхшээл Монголыг ч тойроогүй. Цар тахлын бодит аюултай нүүр тулсан улс орнуудын иргэдээ хамгаалсан, эдийн засгаа идэвхжүүлсэн туршлага бүр Монгол Улсыг алдаа гаргахаас сэргийлж, оновчтой бодлого хэрэгжүүлэх зүг чиг болох учиртай.
  • 2021-01-15 19:10
    Дорноговь аймгийн Алтанширээ сумын нутагт хэрэгжиж буй Газрын тос боловсруулах үйлдвэр байгуулах төслийн талбайд үйлдвэрийн барилгын ажлыг эхлүүлэх ёслол (2021.01.15) болов.Дэлхий дахинд дэгдсэн цар тахлын хүнд цаг үед Монгол Улс, БНЭУ-ын Засгийн газрууд,  холбогдох төрийн байгууллага, орон нутгийн дэмжлэгтэйгээр “Монгол газрын тос боловсруулах үйлдвэр” ТӨХХК, төслийн менежментийн зөвлөх (ТМЗ) “Инженерс Индиа Лимитэд” компанийн инженерүүд хүчээ дайчлан, хамтран ажилласны үр дүнд өнөөдөр үйлдвэрийн технологийн бус байгууламжуудын барилга-угсралтын ажлыг эхлүүлж байгааг төсөл хэрэгжүүлэгчид онцолсон байна. Өнөөдрийн ёслолын арга хэмжээнд БНЭУ-аас Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд М.П.Сингх биечлэн оролцжээ.