“Уул уурхайн эдийн засагт үзүүлж буй  нөлөөлөл” сэдэвт сэтгүүл зүйн бүтээлийн уралдааны   Мэргэжлийн шүүгчдийн Зөвлөлийн үнэлэлт, дүгнэлт

2019-11-18 15:58

Уул уурхай, эдийн засгийн чиглэлээр сэтгүүлчдийг чадавхжуулах 2019 оны энэ удаагийн сургалт нь “Уул уурхайн эдийн засагт үзүүлж буй   нөлөөлөл” сэдвийн хүрээнд хариуцлагатай болон хариуцлагагүй уул уурхайн ялгааг таниулахад чиглэсэн бөгөөд сэтгүүлчдийг энэ сэдвээр нийтлэл, нэвтрүүлэг бэлтгэхэд  сургалтын агуулгаа чиглүүлж  ажиллав. Сургалтын хүрээнд хоёр удаагийн вакум сургалт зохион байгуулахаар төлөвлөсний дагуу 21 аймгийн 35 редакцын 35 сэтгүүлч хамрагдлаа.       

“Хөгжлийн төлөө сэтгүүл зүй” ТББ-аас зарласан сэтгүүл зүйн бүтээлийн Удирдамжийн дагуу Уул уурхайн салбарын орон нутаг дахь өгөөж, Компанийн нийгмийн хариуцлага, Байгаль орчин, нөхөн сэргээлт, Иргэдийн уул уурхайн талаарх мэдлэг гэсэн үндсэн дөрвөн сэдвийн хүрээнд орон нутгийн сэтгүүлчид  сэтгүүл зүйн  төрөл жанраар (нийтлэл, нэвтрүүлэг гэх мэт)  бүтээлүүдээ бэлтгэн ирүүлсэн. 

2019 оны долдугаар сарын 2-ноос есдүгээр сарын сарын 31-нийг хүртэлх хугацаанд  зарласан бүтээлийн уралдаанд нийт 20 сэтгүүлчээс 32 бүтээл (12 нэвтрүүлэг, 20 нийтлэл) ирсэн юм. Ирсэн бүтээлүүдийг МУИС-ийн Сэтгүүл зүй, олон нийтийн харилцааны тэнхимийн доктор, профессор, уул уурхайн салбарын хараат бус шинжээч, “Оюутолгой” ХХК-ийн хэвлэл мэдээллийн баг, The Mongolian Mining Journal сэтгүүлийн редакцын төлөөллөөс бүрдсэн хараат бус  Мэргэжлийн шүүгчдийн зөвлөл аравдугаар сарын 21-ний өдөр шалгуур үзүүлэлтийн дагуу шалгаруулсан юм. 

Хараат бус Мэргэжлийн шүүгчдийн зөвлөлд:
Монгол Улсын уул уурхайн зөвлөх инженер, техникийн ухааны доктор, олон улсын эдийн засаг судлалын профессор Д.Галсандорж, Монгол Улсын сэтгүүл зүйн доктор, дэд профессор Б.Наранбаатар, уул уурхай-эдийн засгийн мэргэжлийн The Mongolian Mining Journal сэтгүүлийн редактор, сэтгүүлч Г.Идэрхангай, “Оюутолгой” ХХК-ийн Хэвлэл мэдээлэл, байгууллагын харилцаа хариуцсан Тэргүүн зөвлөх Э.Лхагва,  “Хөгжлийн төлөө сэтгүүл зүй” ТББ, уул уурхай, эдийн засгийн мэргэжлийн The Mongolian Mining Journal сэтгүүлийн сэтгүүлч Э.Оджаргал нар багтсан болно. Мөн шалгаруулалтад Удирдамжийн дагуу шүүгчдийн оноог 70%, сошиал сувгуудаар цуглуулсан like, share-ийн тоо 30%-аар тооцож бүтээлүүдэд үнэлэлт, дүгнэлт өгсөн болно.  

  

Сэтгүүл зүйн бүтээл шалгаруулах Мэргэжлийн шүүгчдийн Зөвлөлийн хурлын тэмдэглэлээс товчлон хүргэж байна. 
/2019.10.21/

Сэтгүүлчдийн бэлтгэсэн нийтлэл, нэвтрүүлгийн  өнцөг санаа, удирдамжийн дагуу сэдвээ  олж харсан байдлаас  сургалтын үр дүн тодорхой харагдаж байна.  Зарим сэтгүүлч зөвхөн   аймгийн  хүрээнд бус, асуудлыг иж бүрэн цогцоор гаргаж ирэхийг зорьжээ. Дэвшүүлсэн санаагаа зөвхөн нэг аймгийн уул уурхайн асуудлын хүрээнд багтаалгүй, бусад аймагтай  харьцуулж баримт судалгаанд түшиглэн нийтлэл, нэвтрүүлгүүд  бэлтгэжээ.  Баримтуудын холбоос, логик   дарааллыг  нийтлэлийн турш цэгцтэй авч явах, талуудын байр суурийг тэнцвэртэй гаргаж ирэх  гэсэн удирдамжийн даалгаврыг сэтгүүлчид ихэд анхаарчээ. The Mongolian Mining Journal сэтгүүлийн бичлэгийн стандарт, форматад ойртуулсан, хэмжээ ур хийц нь нэлээд дөхсөн бүтээлүүд ирж байгаа нь сайн хэрэг.

Баримт нотолгоо сайн ч  боловсруулалт хангалтгүй, зарим тохиолдолд олж авсан баримтдаа баригдаж бичсэн нийтлэл, нэвтрүүлгүүд  байна. Нийтлэлээ сайн бичиж байгаад төгсгөлийг нь сулруулах тохиолдол ч гарч байна.  Өөрт олдсон мэдээллийг нийтлэлдээ шингээж, хэлэх гэсэн жижиг боловч санаагаа хөгжүүлээд явах юм бол сэдвийн агуулга   өргөн хүрээнд  уншууртай, олон нийтэд хүртээмжтэй  хүрдэг.  

Орон нутгийн сонинд тухайн нутаг дахь   уурхайтай холбоотой  сэдвийг бичих амаргүй. Сэтгүүлчид  сэдэв дагнан түүнийг хөгжүүлээд, мэдээлэл хуримтлуулах нь мэргэшсэн сэтгүүл зүйн давуу тал юм.  “Хариуцлагатай уул уурхай мэргэжлийн байхаас эхэлнэ” гэсэн өнцөг маш чухал. Сэтгүүлч удаа дараагийн сургалтуудад  чадавхжиж, тухайн сэдвээр мэргэшин     өөрийгөө  эвдэж,  тухайн сэдэв рүү хөрвөх чадварыг эзэмшиж  байгаа нь мөн л сургалтын үр дүн болов уу. Гэхдээ нийтлэлийн төгсгөл хэсэгт  үзэл бодлоо илэрхийлсэн,  өөрийн хувийн санаа шигтгээд дуусгадаг хэвшмэл тал ажиглагдаж байна.  Сэтгүүлчдээс ирсэн бүтээлүүдэд  бодол эргэцүүллийн  шинжтэй өгүүлэл байсан. Энэ нь тухайн сэтгүүлчийн өөрийн бичлэгийн өнгө аяс, уншигчдын хүрээлэлтэй холбоотой байж болох юм.

Хууль эрх зүйн мэдээлэл бэлтгэж, уншигчдад хүргэх  амаргүй, хуулийн зүйл, заалтуудын алдаа оноог зөв сонгож, түүнийгээ иш үндэстэй  бичих нь чухал.   Залуу сэтгүүлчид мэдээллийг уншигч, үзэгчдэд хүргэх сонирхолтой хэлбэрийг эрэлхийлж, тухайн сурвалжлага, нийтлэлээ мультмедиа хэлбэрээр  хүргэж байгаа нь шинэлэг байлаа. Энэ бол зөв хандлага. Тоо баримтыг нягтлан, асуудлын араас  тууштай эрэлхийлж  байгаа сурвалжлагууд байна. Ялангуяа үндсэн сэдвээ сонирхолтой дэд гарчгуудаар холбож өгсөн нь уншууртай болжээ. 

Асуудал хөндсөн, шийдэл эрэлхийлсэн  нийтлэл, сурвалжлага эхнээсээ л уншигч, үзэгчдийн сонирхлыг татдаг. Аливаа нийтлэл нэвтрүүлэг орчин цагийн уншигчдад хэрхэн хүрэх,  түүхийг баримттай өгүүлэх нь бас нэг шийдэл болдог. Үйл явдлыг өгүүлэх, өрнүүлэх юм бол тэр хуурай тоонууд ч амилна. Олж авсан  тоо баримт бүрт итгэж болохгүй, тал бүрээс нь дахин дахин нягтлах хэрэгтэй.  Тоон мэдээлэл, дата сэтгүүл зүйг орон нутгийн сэтгүүлчид нийтлэл нэвтрүүлэгтээ өргөн ашиглаж байгаа ч үйл явдлын дунд нь ороод явж байгаа сэтгүүлч тухайн асуудлыг өөрөө ойлгох, мэдрэх нь илүү чухал байна. 

Мөн  уул уурхайтай шууд холбогдолгүй ч  байгаль орчны асуудлыг хөндсөн сайн  нийтлэл, нэвтрүүлгүүд байна. Эдгээрийг холбогдох байгууллагуудад нь танилцуулах хэрэгтэй. 

Орон нутгийн сэтгүүлчдэд тухайн  орон нутаг, уурхайгаас шууд мэдээлэл бэлтгэх, асуудлыг газар дээрээс нь үнэн бодитой сурвалжлах, эх сурвалжаа баталгаажуулах давуу тал байна.  Сэтгүүлч зоримог шийдвэр  гарган хурц асуудлыг хөндөнө гэдэг хамгийн чухал. Асуудлаас гарц хайх, санаа дэвшүүлэх нь Хөгжлийн сэтгүүл зүйн зарчим юм. Сэтгүүлчийн томоохон чанар бол баримтуудыг шүүн тунгааж,  эргэлзэж байсан ч тэр эргэлзээгээ өөрөө тайлдаг байх хэрэгтэй. 

 

 “Уул уурхайн эдийн засагт үзүүлж буй   нөлөөлөл” сэдвийн хүрээнд 21 аймгийн 20 сэтгүүлчийн  35 бүтээлээс Local Mining Journalists Awards-2019   уул уурхайн мэргэшсэн сэтгүүл зүйн Шилдэг бүтээл шалгаруулах номинацид  шалгарсан нийтлэлийг цувралаар хүргэж байна.

www.mongolianminingjournal.com  сайтын Орон нутаг ба уул уурхай цэснээс сонирхоно уу.

Сэтгэгдэл байхгүй байна

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • Өчигдөр 14 цаг 56 минутад
    Монгол Улс Санхүүгийн хориг арга хэмжээ авах байгууллага (ФАТФ)-ын мөнгө угаах, терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх стратегийн дутагдалтай орнуудын жагсаалтад 2019 оны аравдугаар сард орсноор нийт 4 шууд хэрэгжилтийн зөвлөмж дээр 6 үүрэг даалгавар авсан. Монгол Улсын Засгийн газраас байгуулагдсан ажлын хэсэг, Үндэсний зөвлөл, Хамтын ажиллагааны зөвлөлийн гишүүн байгууллагууд, хувийн хэвшил болон мэргэжлийн холбоодын хамтарсан ажлын хэсгүүд ФАТФ-ын стратегийн дутагдалтай орнуудын жагсаалтаас гарах чиглэлээр эрчимтэй ажиллаж, төлөвлөгөөнд тусгасан ажлуудтай холбоотой тайланг ФАТФ-ын Ази, Номхон Далай бүс хариуцсан хамтарсан бүлэгт цаг тухайд нь хүргүүлж ажиллалаа.
  • 2020-05-25 13:53
    Цар тахлын тархалтаас урьдчилан сэргийлэх үүднээс Засгийн газраас хөл хорио тогтоох арга хэмжээ авч хэрэгжүүлж байна. Өвчний тархалтаас сэргийлэх талаар амжилттай боловч хөл хорионы сөрөг нөлөөнөөс уул уурхайн салбарын үйлдвэрлэл, экспорт буурах, худалдааны салбарын идэвх сулрах, аялал жуулчлал, тээвэр, үйлчилгээний салбар орлогогүй болоход хүрч, улмаар бусад салбаруудад нөлөөлж байна. Энэ  гинжин холбоогоор банкны салбарт ч тодорхойгүй байдал, эрсдэл, сөрөг нөлөөг үзүүлж байгаа. Монголбанкны судалгаагаар коронавирусын нөлөөлөлд 54 мянган зээлдэгчийн 3.5 их наяд төгрөгийн зээл өртөж байгаа гэсэн тооцоо бий. Манай улсын хувьд санхүүгийн зах зээлийн 90 орчим хувийг банкны систем бүрдүүлдэг. Иргэд, аж ахуйн нэгж хямралд өртөн орлогогүй болж, зээлээ эргэн төлөхөд хүндрэл үүссэнээр банкуудын өөрийн хөрөнгө, ашигт ажиллагаа буурч, эрсдэлийн сангаа нэмэгдүүлэх шаардлагатай тулгарна.
  • 2020-05-25 13:52
    Монгол Улсын парламент  2019 оны арваннэгдүгээр сарын 14-ний пүрэв гарагийн хуралдаанаараа Үндсэн хуульдаа нэмэлт өөрчлөлт оруулсан. 1992 оны нэгдүгээр сарын 13-нд ардчилсан тодотголтой Үндсэн хуулиа баталснаас хойш 2000 онд анх удаа “гар хүрч”, “дордох”-ын хэмээгддэг 7 заалтад оруулсан нь цаг хугацааны эрхээр багагүй маргаан дагуулж ирсэн юм. Энэхүү 7 заалтаас зургаад нь нэмэлт, өөрчлөлт хийснээр Үндсэн хуулийн өнгө төрх багагүй сайжирсан юм. Хоёр удаа нийгмээрээ хэлэлцэж, гурав дахь удаагийн хэлэлцүүлгээ парламентын хуралдаанд гуравхан цагийн дотор хийсэн Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийг өнөөдөр /2020 оны тавдугаар сарын 25/ 12.00 цагт буюу 17-р жарны төмөр хулгана жилийн зуны тэргүүн сарын шинийн 3-ны морин цагаас эхлэн улс орон даяар мөрдөж эхэлж байна.
  • 2020-05-25 13:00
    “Шивээ-Овоо” ХК-ийн Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн ээлжит хурлыг тус уурхай дээр зохион байгуулж, үйл ажиллагаанд тулгамдаж буй асуудалтай танилцан, хэд хэдэн чиглэлээр үүрэг өглөө. Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн дарга Э.Дөлгөөн уурхайн олборлолтын зардлыг бууруулах чиглэлээр тооцоо судалгаа хийж, танилцуулах, компанийн худалдан авалтын сонгон шалгаруулалтыг хуулийн хүрээнд нээлттэй зарлахыг компанийн удирдлагуудад чиглэл болгосон байна. Мөн 2020-2021 оны өвөлжилтийн бэлтгэл ажлыг хангах хүрээнд нарийвчилсан төлөвлөгөө боловсруулж, шаардлагатай арга хэмжээг ирэх саруудад авахаар болжээ. 
  • 2020-05-22 14:01
    Монгол улсын Засгийн газар, МҮХАҮТ хамтран Монгол Улсын ТОП-100 аж ахуйн нэгжийг эрэмбэлэн өргөмжлөх үйл ажиллагааг 19 дахь жилдээ анх удаа /тавдугаар сарын 20/ цахим хэлбэрээр зохион байгууллаа. Цахим арга хэмжээг нээж МҮХАҮТ-ын Ерөнхийлөгч О.Амартүвшин  “2020 он бол бид бүхний хувьд туйлын өндөр сорилттой жил болж байна. Монголын эдийн засгийг нуруун дээрээ үүрч, Монголын хөгжлийг  түүчээлж байгаа та бүхэнд ТОП 100 ААН-д эрэмбэлэгдсэнд МҮХАҮТ-ын зүгээс халуун баяр хүргэж, эдийн засгийн сорилыг төр засагтай хамтран хамтдаа даван туулъя” хэмээн уриалав. ТОП-100 аж ахуйг эрэмбэлэхдээ Сангийн яам, Гааль болон Татварын ерөнхий газар, НДЕГ, Улсын бүртгэл, Үндэсний статистикийн хороо болон МҮХАҮТ-ын төлөөллүүд хамтарсан Ажлын хэсгийн албан ёсны мэдээ, тайлан, тоон үзүүлэлтэд тулгуурлан ААН-ийн тухайн жилийн орлого, улсын төсөвт оруулсан татвар, нийгмийн даатгал төлсөн ажиллагсдын тоо, ашиг, хөрөнгийн  хэмжээ гэсэн үндсэн 5 үзүүлэлтийг чухалчилжээ.