Б.Мөнхзаяа:     Уул уурхайн салбарт тоон радио холбооны хэрэглээ нэмэгдэж байгаа

2019-11-12 10:51

Уул уурхай, эрүүл мэндийн тусламж, цэрэг хүчний байгууллага гээд  байнгын бэлэн байдалтай байж, шуурхай үйл ажиллагаа авч хэрэгжүүлдэг онцлог бүхий байгууллагуудын хувьд хөдөлгөөнт радио холбоо нь харилцаа холбооны хамгийн чухал хэрэгсэл нь болдог. Технологийн хөгжлийг даган хөдөлгөөнт радио холбооны хэрэглээ нь уламжлалт аналог системээс тоон радио систем рүү шилжих хандлага эрчимтэй өрнөж байна. “Ай Ти Зон” компанийн UC мэргэжилтэн Б.Мөнхзаяатай харилцаа холбооны дэвшилтэт технологи болох “Тоон радио холбоо”-ны талаар ярилцлаа. 

Тоон радио холбооны талаар Та эхлээд товчхон мэдээлэл өгнө үү?
Хөдөлгөөнт тоон радио холбоо нь тоон технологи дээр суурилсан учраас дууны чанар маш өндрөөс гадна радио давтамжийн бага хэрэглээ, GPS байршил тогтоогч, ослын дуудлагын функц, хэрэглэгчийн дугаарлалт, өгөгдөл дамжуулах зэрэг олон боломжтой болсон. Түүгээр зогсохгүй, тоон технологи нь радио холбооны хяналт, удирдлага, системийн нэмэлт функцийг уян хатан тохируулах боломжийг давхар олгодог байна. 

“Ай Ти Зон” компани нь хөдөлгөөнт тоон радио холбооны тэргүүлэх технологи эзэмшигч Motorola Solutions компанийн шийдлийг албан ёсоор хэрэглэгч байгууллагууддаа хүргэн ажиллаж байна. Motorola Solutions компанийн тус шийдэл нь Европын Харилцаа Холбооны Стандартчиллын Институц (ETSI)-ийн Tetra болон DMR стандартыг ханган ажилладаг. Аудио дууны өндөр чанар, системийн найдвартай ажиллагаа, бат бөх чанараараа дэлхий дахинаа танигдаж шалгарсан систем юм.

“Тоон радио холбоо” нь аналог радио холбооноос юугаараа ялгаатай вэ?
Тоон радио холбоог уул уурхайн салбарт ихээр хэрэглэж байна. Аналог радио холбооны хувьд дэлхий нийтэд 40 гаруй жил хэрэглэгдэж дараагийн шинэ үе рүүгээ орсон. Өөрөөр хэлбэл, “дижитал эрин үе” гэж нэрлээд байгаа өнөө цагт хөгжүүлэлт сайн хийсэн тоон радио холбоо Монголд нэвтрээд байна. Энэ радио систем нь өмнөхөө бодвол хүний яриа илүү цэвэрхэн сонсогддог, нэмэлт дэд бүтэц нь IP суурьтай. Хүссэн газартаа дэд бүтцээ байгуулаад радио холболтоо хийгээд явах боломжтой байдаг. Аналог холбоо нь радио давтамжийн хэрэглээ өндөртэй. Тухайлбал, найман сувгаар холбогдоход найман радиогийн давтамж ашиглагдана гэсэн үг. Тоон радио холбооны хөгжүүлэлт хийснээр нэг давтамжин дээр олон групп үүсгэх боломжтой. Нэг давтамжин дээр найман групп яриа үүсгээд, нэг группээс нөгөө рүү холбогдож болно. Тэгэхээр тоон радио холболт нь нэгдүгээрт давтамж ихтэйгээс гадна дахин хэрэглэгддэг, ярианы чанар сайн гэх олон давуу үзүүлэлттэй.  Хоёрдугаарт, дата дамжуулах боломжтой. Ямар төрлийн дата байхаас хамааран текстэн  мессеж байх уу, жижиг хэмжээний датанууд байх уу гэдэг нь тодорхой гарч ирнэ. 
    
GPS мэдээллүүд байж болох уу?
Байж болно.  Өнөөдөр үйлдвэрлэгдэж байгаа радио холбооны станцууд нь GPS-тэй. 
Хүмүүс хоорондын ярианы хувьд илүү функц сайтай. Тодруулж хэлбэл тухайн дугаарыг оруулаад холбогдох хүнтэйгээ шууд ярьж болно. Эсвэл тодорхой групп, эсвэл бүх групп руу  ярьж бас болно. Гэтэл аналоги радио станцуудад ийм боломж байдаггүй. Харин тоон радио холбооны хамгийн том давуу тал нь дугаарлалтын систем. Станц болгон өөрийн дугаартай. Хэн, ямар станцаар ярьж байгааг дугаарыг нь хараад мэдэх боломжтой.      

Тоон радио холбооны нууцлал хэр вэ?          
Аналог  радио станцын давтамжийг мэдэх л юм бол тухайн хоорондын яриаг сонсож болдог. Харин тоон радио системийн хувьд   давтамжийг нь тааруулсан ч тухайн ярьж орж ирэхгүй. Тоон радио станц дээр бүх шинэ хэрэглэгчид бүртгэгддэг. Гаднаас ирж байгаа яриаг бүгдийг нь бүртгэлжүүлээд тухайн системдээ орж явж болдог. Мөн радио холбоог хэн нэгэн хүн үймүүлэх ч юм уу, ямар нэгэн саатуулах үйл ажиллагаа явуулбал систем дээрээс нь шууд унтраагаад ажиллагаагүй болгодгоороо онцлогтой. Манай компанийн зүгээс тоон радио холбоон дээр Tetra болон DMR гэсэн  хоёр төрлийн дэд бүтцийн бүтээгдэхүүнийг хэрэглэгчиддээ санал болгодог.  

Tetra шийдэл нь өргөн цар хүрээтэйгээр мэргэжлийн шуурхай радио холбоог үүсгэх боломжтой гэж сонссон. Ямар зориулалтаар  ашиглахад илүү тохиромжтой вэ?
Уул уурхай, зам тээвэр, нисэх буудал, цэрэг, цагдаа, хүчний байгууллага, төмөр зам зэрэг орчны онцгой нөхцөлд хүчин чадал их шаардсан, өндөр нууцлал бүхий мэдээлэл дамжуулдаг байгууллагууд дотоод харилцаа холбоондоо ашиглахад илүү тохиромжтой. Нэг сайтад ногдох хэрэглэгчийн тоо 500-1000 байдаг. Орон даяар дотоод холбооны сүлжээ үүсгэх боломжтой, бааз станцын хүчин чадлаас хамааран нэг станц дээр 50 мянга хүртэл ярианы групп үүсгэдэг гээд давуу талтай. Мөн суурин утас болон үүрэн сүлжээнд холбогддог.      

Тоон радио холбоог уул уурхайн салбарт ихээр хэрэглэж байгаа юм байна. Монголд ямар компаниудад энэ бүтээгдэхүүнийг нийлүүлээд байна вэ?
Ухаа худгийн уурхайд үйл ажиллагаа явуулж байгаа “Энержи Ресурс” ХХК-д 2012 онд тоон радио холбоог нэвтрүүлсэн. 500 орчим хэрэглэгч, хяналтын төвтэй энэ системийн бүх зүйл нь нэг дор төвлөрсөн гэдгээрээ онцлогтой.  Мөн Цагдаагийн ерөнхий газарт тоон радио холбооны төхөөрөмжүүдийг нийлүүлсэн. “Оюутолгой” компанид ч энэ станц бий. Хамгийн сүүлд Хөшигтийн олон улсын нисэх буудлын шатахуун түгээх станцад тоон радио холбоог угсарсан. Уул уурхайн салбарын тухайд бүгд радио холбоогоо шинэчлэх хүсэл эрмэлзэлтэй байдаг нь харагддаг. Уурхайнууд өргөжиж томрохын хэрээр тоон радио холбооны хэрэгцээ, шаардлага ихэсч байна.  
 

Сэтгэгдэл байхгүй байна

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 15 цаг 57 минутын өмнө
    Улсын Онцгой Комиссын (УОК) шийдвэрээр өнөөдөр (2020.03.30) Шивээхүрэн боомтоор онцгой горимоор нарийн зохион байгуулалт дор нүүрс тээврийг явуулж эхэллээ. “Нүүрс тээврийн жолооч Хятадад хоноглохгүй, ямар нэгэн харилцаа үүсгэхгүйгээр тээврийн үйл ажиллагаа явагдана. Эхний ээлжинд өдөрт 130-150 тээврийн хэрэгсэл нэвтрүүлж гаргахаа холбогдох байгууллагууд бэлтгэл ажлыг хангалаа” хэмээн Өмнөговь аймгийн Онцгой байдлын газрын удирдлагууд мэдэгдэв.
  • 2020-03-27 12:46
    “Монгол Нүүрс ассоциаци” дэлхий дахинд тархаад буй коронавирусын улмаас Монголын зогсонги байдалд ороод буй коксжих нүүрсний экспортын цаашдын төлөв, Хятадын нүүрсний импортын төлөв байдлыг хэлэлцэхээр олборлогч болон худалдан авагчдын төлөөллийг оролцуулсан онлайн хурал (2020.03.26) зохион байгууллаа. Уг хуралд Монголын талаас Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яам, Ашигт малтмал, газрын тосны газар, Зам, тээврийн хөгжлийн яам, Монгол Нүүрс ассоциаци, дотоодын нүүрс олборлогч компаниудын төлөөлөл, Хятадын талаас импортлогч компаниуд, нүүрсний мэргэжлийн холбоодын төлөөлөл оролцсон юм. Хурлын үеэр цаашид Монголын нүүрсийг импортлох хэрэгцээ Хятадын талд их байгаа ч шинэ коронавирусын дэгдэлтээс нөхцөл байдал шууд хамаарахыг тус улсын худалдан авагч  компаниудын төлөөлөл ярьж байна.
  • 2020-03-25 14:08
    Монгол Улсад Үндэсний Геологийн Алба байгуулах хууль эрх зүйн орчин бүрдэж, хууль тогтоох байгууллагын зүгээс ч тодорхой шийдвэр гарлаа. Энэ талаар Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яамны Геологи, уул уурхайн бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах газрын дарга Б.Мөнхтөртэй ММJ-ийн сэтгүүлч Г.Идэрхангай ярилцлаа.    Үндэсний геологийн албыг байгуулах УИХ-ын тогтоол батлагдлаа. Олон жил яригдсан ч бодит ажил хэрэг болж чадахгүй байсан асуудал нэг тийшээ шийдэгдэж байна. Уг албыг байгуулахын гол ач холбогдол нь юу вэ?  Үндэсний геологийн албыг байгуулж, түүний бүтэц зохион байгуулалтыг бий болгох асуудал бараг 30 жил яригдсан.
  • 2020-03-23 13:11
    Монголын нүүрс экспортын гол суваг Гашуунсухайт боомтоор нүүрсний экспорт өнөөдрөөс албан ёсоор эхэлж байна. Тус боомтоор хоёрдугаар сарын 10-наас хойш буюу сар хагасын хугацаанд нүүрсний экспорт тасалдсан юм. Эхний ээлжинд Гашуунсухайт боомтоор өдөрт 70 машин гаргахаар төлөвлөжээ. Нүүрсний экспортыг гагцхүү чингэлэг тээврээр хийхдээ нэг машинд дунджаар 80 тонн нүүрс ачна гэдгийг Гашуунсухайт боомтын газар мэдээллээ. Чингэлэг тээврээр нүүрсний экспорт хийхдээ жолооч машинаас бууж, суух шаардлагагүй төдийгүй Хятадын талд нүүрстэй чингэлгийг хоосон чингэлгээр шууд солих юм. Ингэснээр ариутгал, халдваргүйжүүлэлтийг чанд горимыг сахиж тухайн машин хилээр гарсан өдөртөө буцаж орж ирнэ.
  • 2020-03-23 12:03
    Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яам салбарын 2020 оны хоёрдугаар сарын гүйцэтгэлийн талаарх статистик мэдээллийг олон нийтэд танилцууллаа.  Монгол Улсын нэгдсэн төсвийн орлого 2020 оны эхний хоёр сарын гүйцэтгэлээр 1.46 их наяд төгрөг болж, өнгөрсөн оны мөн үеэс 173.7 тэрбум төгрөг буюу 10.6%-иар буурсан байна. Үүнээс, эрдэс баялгийн салбараас төсөвт төвлөрүүлсэн орлого 347.3 тэрбум төгрөг болж, өнгөрсөн оны мөн үеэс 170.4 тэрбум төгрөг буюу 32.9%-иар буурлаа.