Б.Мөнхзаяа:     Уул уурхайн салбарт тоон радио холбооны хэрэглээ нэмэгдэж байгаа

2019-11-12

Уул уурхай, эрүүл мэндийн тусламж, цэрэг хүчний байгууллага гээд  байнгын бэлэн байдалтай байж, шуурхай үйл ажиллагаа авч хэрэгжүүлдэг онцлог бүхий байгууллагуудын хувьд хөдөлгөөнт радио холбоо нь харилцаа холбооны хамгийн чухал хэрэгсэл нь болдог. Технологийн хөгжлийг даган хөдөлгөөнт радио холбооны хэрэглээ нь уламжлалт аналог системээс тоон радио систем рүү шилжих хандлага эрчимтэй өрнөж байна. “Ай Ти Зон” компанийн UC мэргэжилтэн Б.Мөнхзаяатай харилцаа холбооны дэвшилтэт технологи болох “Тоон радио холбоо”-ны талаар ярилцлаа. 

Тоон радио холбооны талаар Та эхлээд товчхон мэдээлэл өгнө үү?
Хөдөлгөөнт тоон радио холбоо нь тоон технологи дээр суурилсан учраас дууны чанар маш өндрөөс гадна радио давтамжийн бага хэрэглээ, GPS байршил тогтоогч, ослын дуудлагын функц, хэрэглэгчийн дугаарлалт, өгөгдөл дамжуулах зэрэг олон боломжтой болсон. Түүгээр зогсохгүй, тоон технологи нь радио холбооны хяналт, удирдлага, системийн нэмэлт функцийг уян хатан тохируулах боломжийг давхар олгодог байна. 

“Ай Ти Зон” компани нь хөдөлгөөнт тоон радио холбооны тэргүүлэх технологи эзэмшигч Motorola Solutions компанийн шийдлийг албан ёсоор хэрэглэгч байгууллагууддаа хүргэн ажиллаж байна. Motorola Solutions компанийн тус шийдэл нь Европын Харилцаа Холбооны Стандартчиллын Институц (ETSI)-ийн Tetra болон DMR стандартыг ханган ажилладаг. Аудио дууны өндөр чанар, системийн найдвартай ажиллагаа, бат бөх чанараараа дэлхий дахинаа танигдаж шалгарсан систем юм.

“Тоон радио холбоо” нь аналог радио холбооноос юугаараа ялгаатай вэ?
Тоон радио холбоог уул уурхайн салбарт ихээр хэрэглэж байна. Аналог радио холбооны хувьд дэлхий нийтэд 40 гаруй жил хэрэглэгдэж дараагийн шинэ үе рүүгээ орсон. Өөрөөр хэлбэл, “дижитал эрин үе” гэж нэрлээд байгаа өнөө цагт хөгжүүлэлт сайн хийсэн тоон радио холбоо Монголд нэвтрээд байна. Энэ радио систем нь өмнөхөө бодвол хүний яриа илүү цэвэрхэн сонсогддог, нэмэлт дэд бүтэц нь IP суурьтай. Хүссэн газартаа дэд бүтцээ байгуулаад радио холболтоо хийгээд явах боломжтой байдаг. Аналог холбоо нь радио давтамжийн хэрэглээ өндөртэй. Тухайлбал, найман сувгаар холбогдоход найман радиогийн давтамж ашиглагдана гэсэн үг. Тоон радио холбооны хөгжүүлэлт хийснээр нэг давтамжин дээр олон групп үүсгэх боломжтой. Нэг давтамжин дээр найман групп яриа үүсгээд, нэг группээс нөгөө рүү холбогдож болно. Тэгэхээр тоон радио холболт нь нэгдүгээрт давтамж ихтэйгээс гадна дахин хэрэглэгддэг, ярианы чанар сайн гэх олон давуу үзүүлэлттэй.  Хоёрдугаарт, дата дамжуулах боломжтой. Ямар төрлийн дата байхаас хамааран текстэн  мессеж байх уу, жижиг хэмжээний датанууд байх уу гэдэг нь тодорхой гарч ирнэ. 
    
GPS мэдээллүүд байж болох уу?
Байж болно.  Өнөөдөр үйлдвэрлэгдэж байгаа радио холбооны станцууд нь GPS-тэй. 
Хүмүүс хоорондын ярианы хувьд илүү функц сайтай. Тодруулж хэлбэл тухайн дугаарыг оруулаад холбогдох хүнтэйгээ шууд ярьж болно. Эсвэл тодорхой групп, эсвэл бүх групп руу  ярьж бас болно. Гэтэл аналоги радио станцуудад ийм боломж байдаггүй. Харин тоон радио холбооны хамгийн том давуу тал нь дугаарлалтын систем. Станц болгон өөрийн дугаартай. Хэн, ямар станцаар ярьж байгааг дугаарыг нь хараад мэдэх боломжтой.      

Тоон радио холбооны нууцлал хэр вэ?          
Аналог  радио станцын давтамжийг мэдэх л юм бол тухайн хоорондын яриаг сонсож болдог. Харин тоон радио системийн хувьд   давтамжийг нь тааруулсан ч тухайн ярьж орж ирэхгүй. Тоон радио станц дээр бүх шинэ хэрэглэгчид бүртгэгддэг. Гаднаас ирж байгаа яриаг бүгдийг нь бүртгэлжүүлээд тухайн системдээ орж явж болдог. Мөн радио холбоог хэн нэгэн хүн үймүүлэх ч юм уу, ямар нэгэн саатуулах үйл ажиллагаа явуулбал систем дээрээс нь шууд унтраагаад ажиллагаагүй болгодгоороо онцлогтой. Манай компанийн зүгээс тоон радио холбоон дээр Tetra болон DMR гэсэн  хоёр төрлийн дэд бүтцийн бүтээгдэхүүнийг хэрэглэгчиддээ санал болгодог.  

Tetra шийдэл нь өргөн цар хүрээтэйгээр мэргэжлийн шуурхай радио холбоог үүсгэх боломжтой гэж сонссон. Ямар зориулалтаар  ашиглахад илүү тохиромжтой вэ?
Уул уурхай, зам тээвэр, нисэх буудал, цэрэг, цагдаа, хүчний байгууллага, төмөр зам зэрэг орчны онцгой нөхцөлд хүчин чадал их шаардсан, өндөр нууцлал бүхий мэдээлэл дамжуулдаг байгууллагууд дотоод харилцаа холбоондоо ашиглахад илүү тохиромжтой. Нэг сайтад ногдох хэрэглэгчийн тоо 500-1000 байдаг. Орон даяар дотоод холбооны сүлжээ үүсгэх боломжтой, бааз станцын хүчин чадлаас хамааран нэг станц дээр 50 мянга хүртэл ярианы групп үүсгэдэг гээд давуу талтай. Мөн суурин утас болон үүрэн сүлжээнд холбогддог.      

Тоон радио холбоог уул уурхайн салбарт ихээр хэрэглэж байгаа юм байна. Монголд ямар компаниудад энэ бүтээгдэхүүнийг нийлүүлээд байна вэ?
Ухаа худгийн уурхайд үйл ажиллагаа явуулж байгаа “Энержи Ресурс” ХХК-д 2012 онд тоон радио холбоог нэвтрүүлсэн. 500 орчим хэрэглэгч, хяналтын төвтэй энэ системийн бүх зүйл нь нэг дор төвлөрсөн гэдгээрээ онцлогтой.  Мөн Цагдаагийн ерөнхий газарт тоон радио холбооны төхөөрөмжүүдийг нийлүүлсэн. “Оюутолгой” компанид ч энэ станц бий. Хамгийн сүүлд Хөшигтийн олон улсын нисэх буудлын шатахуун түгээх станцад тоон радио холбоог угсарсан. Уул уурхайн салбарын тухайд бүгд радио холбоогоо шинэчлэх хүсэл эрмэлзэлтэй байдаг нь харагддаг. Уурхайнууд өргөжиж томрохын хэрээр тоон радио холбооны хэрэгцээ, шаардлага ихэсч байна.  
 

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 15 цаг 55 мин
    Монголын болон олон улсын судлаач, бодлого тодорхойлогчид, иргэний нийгмийн төлөөллүүдийн оролцоотой Монгол Улсын уул уурхайн салбарын нийгэм, эдийн засгийн нөлөөллийн үнэлгээ сэдэвт хэлэлцүүлэг өнөөдөр /2022.08.16/ боллоо. Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яам, Ашигт малтмал газрын тосны газар, Үндэсний геологийн алба нь Герман-Монголын техникийн хамтын ажиллагааны “Эрдэс баялгийн тогтвортой удирдлагын зөвлөх үйлчилгээ” төслийг ХБНГУ-ын Гео-Шинжлэх ухаан, байгалийн нөөцийн холбооны хүрээлэн (BGR)-тэй хамтран хэрэгжүүлж байна. Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яам, Ашигт малтмал газрын тосны газар, Үндэсний геологийн алба нь Герман-Монголын техникийн хамтын ажиллагааны “Эрдэс баялгийн тогтвортой удирдлагын зөвлөх үйлчилгээ” төслийг ХБНГУ-ын Гео-Шинжлэх ухаан, байгалийн нөөцийн холбооны хүрээлэн (BGR)-тэй хамтран хэрэгжүүлж байна.
  • Уржигдар 14 цаг 31 мин
    "Mongolia Mining 2022” олон улсын уул уурхайн үзэсгэлэн есдүгээр сарын 21-23-ны өдрүүдэд зохион байгуулагдах гэж байна. Энэ талаар үзэсгэлэнгийн зохион байгуулагч “Майнэкс Монголиа” компанийн Ерөнхий захирал Т.Баттулгатай ярилцлаа.
  • Уржигдар 14 цаг 22 мин
    “Mongolia Mining” Олон улсын уул уурхайн үзэсгэлэнгийн 11 дэх удаагийн арга хэмжээ 2022 оны есдүгээр сарын 21-23-ны өдрүүдэд Степпе Арена буюу Мөсөн Өргөөнд зохион байгуулагдах гэж байна. Одоогийн байдлаар үзсгэлэнд 150 гаруй бизнесийн байгууллага өөрийн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээгээ үзүүлж сурталчилахаар бүртгүүлээд байгаа бөгөөд олон улсын байгууллагууд өргөнөөр оролцож байна. Тухайлбал ОХУ, Канад, Британи, Хятад, Турк, Австрали, Беларусь, Герман зэрэг орнуудын байгууллагууд хүрэлцэн ирж оролцох юм.
  • 2022-08-01
    Хийх зүйл их байна, 120 насална” хэмээн профессор Содномын Цэдэндорж гуайн хэлсэн үг санаанд буув. Энэ бол мөрөөдлөөр жигүүрлэсэн, хийж бүтээх хүсэл тэмүүлэлээр дүүрэн хүний үг юм. Академич  П.Очирбат түүнийг нэгэнтээ “Их бүтээлч хүн” хэмээн тодорхойлсон нь бий. The Mongolian Mining Journal сэтгүүлийн “Зууны алдартан” булангийн энэ удаагийн хөргийн эзнээр эрдэмтэн С.Цэдэндорж гуайг нэрлэж, нийтлэлээ тэрлэж байна. Энэ жил Монгол Улсын гавьяат багш хэмээх төр, засгийн хүндтэй цол, тэмдэг хүртсэн түүний тухай ихийг өгүүлж болно. Гэхдээ энэ удаад Монголын уул уурхайн дээд боловсролын системд оруулсан хувь нэмэр, утга зохиол-яруу найргийн хэд хэдэн ном бүтээл тууривсан тухайг нь  тодотгон өгүүлэхийг зорилоо.  
  • 2022-07-29
    Монгол Улсаас БНХАУ-д суугаа ЭСЯ-ны түр хамаарагч, элчин зөвлөх Л.Мөнхтүшиг БНХАУ-ын Ниншя ӨЗО, МҮХАҮТ хооронд Монгол, Хятадын хил дамнасан түүхий эдийн худалдааны платформ байгуулах төслийн нээлтийн арга хэмжээнд цахимаар оролцжээ. Уг арга хэмжээний үеэр 11.8 тэрбум юанийн  “Монгол дахь Хятадын Ниншягийн худалдааны танхим” болон “Өлзий боомтын удирдлага, менежмент” ХХК хооронд “Нүүрсний хил дамнасан тээвэрлэлт, хадгалалтын стратегийн хамтын ажиллагааны хэлэлцээр”, “Монголын Чөнжүнбао” ХХК болон Монгол Улсын Жүлө групп говь” ХХК хооронд “Тавантолгой-Өлзий боомт чиглэлийн 270 км хүнд даацын авто зам барих хамтын ажиллагааны төсөл”,