Б.Мөнхзаяа:     Уул уурхайн салбарт тоон радио холбооны хэрэглээ нэмэгдэж байгаа

2019-11-12 10:51

Уул уурхай, эрүүл мэндийн тусламж, цэрэг хүчний байгууллага гээд  байнгын бэлэн байдалтай байж, шуурхай үйл ажиллагаа авч хэрэгжүүлдэг онцлог бүхий байгууллагуудын хувьд хөдөлгөөнт радио холбоо нь харилцаа холбооны хамгийн чухал хэрэгсэл нь болдог. Технологийн хөгжлийг даган хөдөлгөөнт радио холбооны хэрэглээ нь уламжлалт аналог системээс тоон радио систем рүү шилжих хандлага эрчимтэй өрнөж байна. “Ай Ти Зон” компанийн UC мэргэжилтэн Б.Мөнхзаяатай харилцаа холбооны дэвшилтэт технологи болох “Тоон радио холбоо”-ны талаар ярилцлаа. 

Тоон радио холбооны талаар Та эхлээд товчхон мэдээлэл өгнө үү?
Хөдөлгөөнт тоон радио холбоо нь тоон технологи дээр суурилсан учраас дууны чанар маш өндрөөс гадна радио давтамжийн бага хэрэглээ, GPS байршил тогтоогч, ослын дуудлагын функц, хэрэглэгчийн дугаарлалт, өгөгдөл дамжуулах зэрэг олон боломжтой болсон. Түүгээр зогсохгүй, тоон технологи нь радио холбооны хяналт, удирдлага, системийн нэмэлт функцийг уян хатан тохируулах боломжийг давхар олгодог байна. 

“Ай Ти Зон” компани нь хөдөлгөөнт тоон радио холбооны тэргүүлэх технологи эзэмшигч Motorola Solutions компанийн шийдлийг албан ёсоор хэрэглэгч байгууллагууддаа хүргэн ажиллаж байна. Motorola Solutions компанийн тус шийдэл нь Европын Харилцаа Холбооны Стандартчиллын Институц (ETSI)-ийн Tetra болон DMR стандартыг ханган ажилладаг. Аудио дууны өндөр чанар, системийн найдвартай ажиллагаа, бат бөх чанараараа дэлхий дахинаа танигдаж шалгарсан систем юм.

“Тоон радио холбоо” нь аналог радио холбооноос юугаараа ялгаатай вэ?
Тоон радио холбоог уул уурхайн салбарт ихээр хэрэглэж байна. Аналог радио холбооны хувьд дэлхий нийтэд 40 гаруй жил хэрэглэгдэж дараагийн шинэ үе рүүгээ орсон. Өөрөөр хэлбэл, “дижитал эрин үе” гэж нэрлээд байгаа өнөө цагт хөгжүүлэлт сайн хийсэн тоон радио холбоо Монголд нэвтрээд байна. Энэ радио систем нь өмнөхөө бодвол хүний яриа илүү цэвэрхэн сонсогддог, нэмэлт дэд бүтэц нь IP суурьтай. Хүссэн газартаа дэд бүтцээ байгуулаад радио холболтоо хийгээд явах боломжтой байдаг. Аналог холбоо нь радио давтамжийн хэрэглээ өндөртэй. Тухайлбал, найман сувгаар холбогдоход найман радиогийн давтамж ашиглагдана гэсэн үг. Тоон радио холбооны хөгжүүлэлт хийснээр нэг давтамжин дээр олон групп үүсгэх боломжтой. Нэг давтамжин дээр найман групп яриа үүсгээд, нэг группээс нөгөө рүү холбогдож болно. Тэгэхээр тоон радио холболт нь нэгдүгээрт давтамж ихтэйгээс гадна дахин хэрэглэгддэг, ярианы чанар сайн гэх олон давуу үзүүлэлттэй.  Хоёрдугаарт, дата дамжуулах боломжтой. Ямар төрлийн дата байхаас хамааран текстэн  мессеж байх уу, жижиг хэмжээний датанууд байх уу гэдэг нь тодорхой гарч ирнэ. 
    
GPS мэдээллүүд байж болох уу?
Байж болно.  Өнөөдөр үйлдвэрлэгдэж байгаа радио холбооны станцууд нь GPS-тэй. 
Хүмүүс хоорондын ярианы хувьд илүү функц сайтай. Тодруулж хэлбэл тухайн дугаарыг оруулаад холбогдох хүнтэйгээ шууд ярьж болно. Эсвэл тодорхой групп, эсвэл бүх групп руу  ярьж бас болно. Гэтэл аналоги радио станцуудад ийм боломж байдаггүй. Харин тоон радио холбооны хамгийн том давуу тал нь дугаарлалтын систем. Станц болгон өөрийн дугаартай. Хэн, ямар станцаар ярьж байгааг дугаарыг нь хараад мэдэх боломжтой.      

Тоон радио холбооны нууцлал хэр вэ?          
Аналог  радио станцын давтамжийг мэдэх л юм бол тухайн хоорондын яриаг сонсож болдог. Харин тоон радио системийн хувьд   давтамжийг нь тааруулсан ч тухайн ярьж орж ирэхгүй. Тоон радио станц дээр бүх шинэ хэрэглэгчид бүртгэгддэг. Гаднаас ирж байгаа яриаг бүгдийг нь бүртгэлжүүлээд тухайн системдээ орж явж болдог. Мөн радио холбоог хэн нэгэн хүн үймүүлэх ч юм уу, ямар нэгэн саатуулах үйл ажиллагаа явуулбал систем дээрээс нь шууд унтраагаад ажиллагаагүй болгодгоороо онцлогтой. Манай компанийн зүгээс тоон радио холбоон дээр Tetra болон DMR гэсэн  хоёр төрлийн дэд бүтцийн бүтээгдэхүүнийг хэрэглэгчиддээ санал болгодог.  

Tetra шийдэл нь өргөн цар хүрээтэйгээр мэргэжлийн шуурхай радио холбоог үүсгэх боломжтой гэж сонссон. Ямар зориулалтаар  ашиглахад илүү тохиромжтой вэ?
Уул уурхай, зам тээвэр, нисэх буудал, цэрэг, цагдаа, хүчний байгууллага, төмөр зам зэрэг орчны онцгой нөхцөлд хүчин чадал их шаардсан, өндөр нууцлал бүхий мэдээлэл дамжуулдаг байгууллагууд дотоод харилцаа холбоондоо ашиглахад илүү тохиромжтой. Нэг сайтад ногдох хэрэглэгчийн тоо 500-1000 байдаг. Орон даяар дотоод холбооны сүлжээ үүсгэх боломжтой, бааз станцын хүчин чадлаас хамааран нэг станц дээр 50 мянга хүртэл ярианы групп үүсгэдэг гээд давуу талтай. Мөн суурин утас болон үүрэн сүлжээнд холбогддог.      

Тоон радио холбоог уул уурхайн салбарт ихээр хэрэглэж байгаа юм байна. Монголд ямар компаниудад энэ бүтээгдэхүүнийг нийлүүлээд байна вэ?
Ухаа худгийн уурхайд үйл ажиллагаа явуулж байгаа “Энержи Ресурс” ХХК-д 2012 онд тоон радио холбоог нэвтрүүлсэн. 500 орчим хэрэглэгч, хяналтын төвтэй энэ системийн бүх зүйл нь нэг дор төвлөрсөн гэдгээрээ онцлогтой.  Мөн Цагдаагийн ерөнхий газарт тоон радио холбооны төхөөрөмжүүдийг нийлүүлсэн. “Оюутолгой” компанид ч энэ станц бий. Хамгийн сүүлд Хөшигтийн олон улсын нисэх буудлын шатахуун түгээх станцад тоон радио холбоог угсарсан. Уул уурхайн салбарын тухайд бүгд радио холбоогоо шинэчлэх хүсэл эрмэлзэлтэй байдаг нь харагддаг. Уурхайнууд өргөжиж томрохын хэрээр тоон радио холбооны хэрэгцээ, шаардлага ихэсч байна.  
 

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 14 цаг 5 минутын өмнө
    “Европын Холбооны хар жагсаалт” гэж нэрлэгддэг мөнгө угаах, терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх стратегийн дутагдалтай, өндөр эрсдэлтэй гуравдагч улс орнуудын жагсаалтаас Монгол Улсыг хассан тогтоолыг Европын Холбооны “Official Journal of the European Union” сэтгүүлд (2021.01.18) нийтэлжээ.  Энэхүү тогтоол нь тус сэтгүүлд нийтлэгдсэнээс хойш 20 дахь хоногоос эхлэн хүчин төгөлдөр мөрдөгдөх аж.  Монгол Улсыг 2019 онд Санхүүгийн хориг арга хэмжээ авах байгууллага (ФАТФ)-ын мөнгө угаах, терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх стратегийн дутагдалтай улс орнуудын жагсаалт буюу саарал жагсаалтад орсонтой холбогдуулан (2020.10.01) Европын Холбооны өндөр эрсдэлтэй гуравдагч улс орнуудын жагсаалтад оруулсан юм.
  • 14 цаг 9 минутын өмнө
    Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Шадар сайд Я.Содбаатар Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийг дэмжих тухай хуулийн төслийг (2021.01.20) УИХ-ын дарга Г.Занданшатарт өргөн мэдүүлэв. Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн бүтээн байгуулалтын ажилд тулгамдаж буй асуудлуудыг ҮАБЗ-ийн (2020.07.17) хуралдаанаар хэлэлцэж, газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн бүтээн байгуулалтын ажлыг эрчимжүүлэх зорилгоор Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийг дэмжих бие даасан хуулийн төслийг боловсруулж батлуулахыг Засгийн газарт даалгасан юм. Энэ дагуу 7 зүйл бүхий хуулийн төслийг боловсруулсан байна. Хуульд заасан харилцааг “Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийг дэмжих, төрөөс үзүүлэх үйлчилгээг хялбаршуулах горим”-ын тухай журмаар нарийвчлан зохицуулахаар тусгажээ.
  • Уржигдар 14 цаг 27 минутад
    Монгол Улсад газрын тосны салбар үүсч хөгжсөний 80 жил, газрын тосны инженер бэлтгэж эхэлсний 25 жилийн ой энэ жил тохиож байна. Уг ойг угтан  салбарын яам Ажлын хэсэг байгуулан ажиллаж эхлээд байгаа бөгөөд тодорхой ажлуудыг хийхээр төлөвлөжээ. Хэдхэн хоногийн өмнө   салбарын яамны зүгээс газрын тосны ашиглалт, олборлолт, экспортын үйл ажиллагаа эрхэлдэг шилдэг компаниудыг тодруулан өргөмжилсөн. Тэгвэл энэ сарын 21-нд ШУТИС-ийн Геологи, уул уурхайн сургуулиас “Газрын тос 2020” эрдэм шинжилгээ, онол практикийн XXVI хурлыг зохион байгуулахаар болжээ.
  • 2021-01-18 11:38
    Дэлхий дахины амьдралын хэмнэл орвонгоороо өөрчлөгдөж, хүн төрөлхтний хөгжил олон сорилттой тулгарсан  2020 он улирч байна. Ирээдүйд асар их үр дагавар дагуулах олон үйл явдлын эхлэл тавигдсан энэ оныг  халдварт вирусын хамт дэлхий нийт угтсан юм. Коронавирус  дэгдсэнээр  улс орнууд хорио цээрийн дэглэмд  шилжиж, эдийн засаг, худалдаа үйлдвэрлэл, аялал жуулчлал, ложистик, зар сурталчилгаа, спорт, соёл урлагийн гээд бүхий л салбар асар их алдагдал хүлээж байна.  Сорилт, бэрхшээл Монголыг ч тойроогүй. Цар тахлын бодит аюултай нүүр тулсан улс орнуудын иргэдээ хамгаалсан, эдийн засгаа идэвхжүүлсэн туршлага бүр Монгол Улсыг алдаа гаргахаас сэргийлж, оновчтой бодлого хэрэгжүүлэх зүг чиг болох учиртай.
  • 2021-01-15 19:10
    Дорноговь аймгийн Алтанширээ сумын нутагт хэрэгжиж буй Газрын тос боловсруулах үйлдвэр байгуулах төслийн талбайд үйлдвэрийн барилгын ажлыг эхлүүлэх ёслол (2021.01.15) болов.Дэлхий дахинд дэгдсэн цар тахлын хүнд цаг үед Монгол Улс, БНЭУ-ын Засгийн газрууд,  холбогдох төрийн байгууллага, орон нутгийн дэмжлэгтэйгээр “Монгол газрын тос боловсруулах үйлдвэр” ТӨХХК, төслийн менежментийн зөвлөх (ТМЗ) “Инженерс Индиа Лимитэд” компанийн инженерүүд хүчээ дайчлан, хамтран ажилласны үр дүнд өнөөдөр үйлдвэрийн технологийн бус байгууламжуудын барилга-угсралтын ажлыг эхлүүлж байгааг төсөл хэрэгжүүлэгчид онцолсон байна. Өнөөдрийн ёслолын арга хэмжээнд БНЭУ-аас Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд М.П.Сингх биечлэн оролцжээ.