Д.Батсайхан:Завхан аймаг бичил уурхайг дэмжихгүй 

2019-09-04 12:30

Завхан аймгийн Засаг дарга Д.Батсайхантай  ярилцлаа.

Завхан аймагт одоогийн байдлаар уул уурхайн ашиглалтын болон хайгуулын хичнээн тусгай зөвшөөрөл хүчин төгөлдөр хэрэгжиж байна вэ?
Завхан аймаг бол төв суурингаас алслагдсан, эдийн засгийн хувьд хөдөө аж ахуй зонхилсон аймаг. Аймгийн хоёр дахь салбар нь аялал жуулчлал. Бид аймгийг уул уурхайгаас ангид байлгах зорилт тавин ажиллаж байна. Тиймээс аймгийн хэмжээнд сүүлийн жилүүдэд уул уурхайн тусгай зөвшөөрлийн тоог эрс бууруулж  байгаа юм. 2016 оны наймдугаар сарын байдлаар нийт 99, үүнээс ашиглалтын 9,  хайгуулын 90 тусгай зөвшөөрөл аймагт бүртгэлтэй байсан. Энэ асуудлаар аймгийн ИТХ хэлэлцэж, засаг даргын зүгээс уриалга гарган “уул уурхайгүй аймаг” болох зорилтыг дэвшүүлсэн юм. Зорилтоо олон нийтэд танилцуулсан. Энэ оны зургадугаар  сарын 18-ны байдлаар тусгай зөвшөөрлийн  тоо  60  болж, 2016 оны мөн үетэй харьцуулбал 40%-иар буураад байна. 2016 оноос хойш 96 тусгай зөвшөөрлийн санал ирснийг аймгийн удирдлагад буцаасан. Татгалзсан хариу өгсөн гэсэн үг. Нийтдээ 135 тусгай зөвшөөрөл хүчингүй болсон. Ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрлийг хүчингүй болгоход аймгийн удирдлагын эрх мэдэл хүрдэггүй тал бас бий.

Аймгаас санал авсны дараа тусгай зөвшөөрлийг Ашигт малтмал, газрын тосны газар (АМГТГ) олгодог. Гэхдээ аймгийн зүгээс уриалга гарган удаа дараа хүсэлт тавьсны хүчинд АМГТГ-т орон нутгийн саналыг харгалзаж үздэг болсон. Нэгэнт олгогдсон тусгай зөвшөөрлийг аймаг биш, сум л цуцлах эрхтэй. Учир нь, уул уурхайн ашиглалтын төлөвлөгөөг сумын Засаг дарга баталдаг. Аймгийн Засаг даргын хувьд энэ төлөвлөгөөг батлахгүй байх чиглэл өгсөн. Үүний дагуу холбогдох хүмүүс ажиллаж байна. Эцсийн дүндээ уул уурхайн компаниуд сумын даргыг шүүхэд өгдөг л дөө. Шүүхийн шатанд яваа олон асуудал манай аймагт бий. Гэхдээ уул уурхайтай холбоотой асуудал хэдий хүнд боловч бид үр дүнд хүрч л байна.

Одоогоор аймгийн хэмжээнд хэдэн уурхай ажиллаж байна вэ? Тэдний нөхцөл байдал ямар байгаа талаар товч мэдээлэл өгөх боломжтой юу?

Өдгөө ажиллаж буй ганц уурхай нь “Баян-Айраг” компанийх юм. Тус компани нийгмийн хариуцлагыг хэрэгжүүлэх, орон нутагтай хамтран ажиллах, орон нутгийн иргэдийг ажлын байраар хангах талаар аймгийн зүгээс тодорхой шаардлага тавин ажиллаж байна. “Баян-Айраг” компани 2014 оноос үйл ажиллагаа явуулж эхэлсэн юм. Аймгийн одоогийн бодлогод, тус компанийн үйл ажиллагааг зогсоох хууль эрх зүйн үндэс байхгүй.

Аймгийн засаг дарга тусгай зөвшөөрлийг хүлээж авахгүй байх нь хууль зөрчсөн үйлдэл болох уу?

Аймгийн Засаг дарга тусгай зөвшөөрлийг хүлээж авахгүй байх нь хууль зөрчиж буй үйлдэл болно. Завхан бол онцлогтой аймаг. Халхын 13 их хутагтын 10 нь энэ нутаг оронд төрж өссөн. Түүх, дурсгал, хувилгаадын нутаг, арвин баялаг түүх соёлтой. Харамсалтай нь зам барих болсноор түүх дурсгалын олон дурсгал эвдэгдэж байна. Ийм нөхцөлд уул уурхайн үйл ажиллагааг дэмжинэ гэж ярих хэцүү. Газар нутгаа орон нутгийн тусгай хамгаалалтад авах нэг боломж бий. 2016 оноос сумдын Засаг дарга нарт үүрэг өгч аймгийн нийт газар нутгийн 36%-ийг улс болон орон нутгийн тусгай хамгаалалтад аваад байна. Өөрөөр хэлбэл, тусгай хамгаалалтад авсан талбай уул уурхайгаас ангид болж байгаа хэрэг. Бэлчээрийн зориулалттай газар нутагт тусгай зөвшөөрөл олгодоггүй. Иймээс “Сайн малчин” хөтөлбөрийн хүрээнд “Бэлчээр ашиглалтын журам”-ыг малчдаараа хэлэлцүүлэн баталсан. Тиймээс бэлчээрийг гэрээгээр ашиглуулж байна. Энд ч мөн уул уурхайн тусгай зөвшөөрөл олгогдохгүй.

Хувиараа ашигт малтмал олборлогчид буюу “нинжа” нар байгаль орчныг ихээхэн сүйтгэдэг. Завхан аймгийн хувьд бичил уурхай эрхлэгчдийн нөхцөл байдал ямар байна вэ?

Завхан аймагт бичил уурхайн ямар нэгэн гэрээ байгуулдаггүй. Байгуулах хүсэлт цөөнгүй ирдэг. Аймгийн зүгээс бичил уурхайг дэмжихгүй гэдгээ анхнаас нь тодорхой илэрхийлж ирсэн. Уул уурхайн компанийн ашигласан талбайд бичил уурхайчдыг оруулах нөхцөл боломж байдаг бол дэмжинэ. 2016 оны намар Очирваань хайрханы төрийн тахилга болох үеэр бичил уурхайчид Ургамал, Завханмандал суманд олноороо орж ирж байсан ч цагдаа, хүчний байгууллагуудтай хамтран  үйл ажиллагааг нь таслан зогсоосон.

Та бүхэн иргэний нийгэм, төрийн бус байгууллагуудтай хэрхэн хамтарч ажиллаж байгаа вэ?

Эрх зүйн талаасаа бол хамтран ажиллаж байна. Гэхдээ аймгийн иргэний нийгмийн байгууллагууд үндсэн ажлаа хийхгүй байна гэж хардаг. Сумдын дарга нар шүүхэд дуудагдаад байгаа энэ нөхцөлд тэдний эрх ашгийг хамгаалах талаар ажиллах хэрэгтэй. Уул уурхайн тусгай зөвшөөрлийн асуудлыг ард түмнээрээ хэлэлцүүлдэг зохицуулалт чухал байна.

 

Сэтгэгдэл байхгүй байна

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 2020-07-20 13:13
    Катодын зэс үйлдвэрлэлийн технологийг анх удаа Монгол орны уур амьсгалын эрс тэс нөхцөлд амжилттай нутагшуулж, зэсийн исэлдсэн эрдэс бүхий хүдрийг уусган баяжуулах аргаар боловсруулан, цэвэр зэс үйлдвэрлэж буй “Эрдмин” ХХК дотоодын төдийгүй гадаадын уул уурхайн зах зээлд хэдийнэ танил болжээ.  Тус компани нь “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн хаягдал, балансын бус хүдрийн овоолгуудыг 40 жилийн турш ашиглах гэрээ байгуулан ажиллаж байгаа билээ.The Mongolian Mining Journal сэтгүүлээс зохион байгуулсан уул уурхайн салбарын шилдгүүдийг тодруулах Mining Journal Awards-2013 ёслолын ажиллагааны “Шилдэг технологи” шагналыг “Эрдмин” компани хүртсэн түүхтэй. Жилд 2500 орчим тонн катодын цэвэр зэс үйлдвэрлэж экспортод гаргаж, 41 нэр төрлийн 3 сая гаруй метр зэс утас үйлдвэрлэн дотоодын зах зээлд нийлүүлж байгаа зэрэг үзүүлэлтүүдээрээ тус компани энэхүү нэр хүндтэй номинацийн эзэн болж байсан юм. 
  • 2020-07-20 13:09
    УИХ-ын дарга Г.Занданшатар, Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд Г.Ёндон болон Зам, тээврийн хөгжлийн сайд Л.Халтар нар Дорноговь аймагт (2020.07.20)ажиллаж байна. Төлөөлөгчдийн бүрэлдэхүүнийг “Монгол газрын тос боловсруулах үйлдвэр” ТӨХХК-ийн Гүйцэтгэх захирал, ерөнхий инженер Д.Алтанцэцэг, “Улаанбаатар төмөр зам”ХНН-ийн дарга Р.Жигжиднямаа дагалдаж байна. УИХ-ын дарга Г.Занданшатар, Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд Г.Ёндон болон Зам, тээврийн хөгжлийн сайд Л.Халтар нар Дорноговь аймагт (2020.07.20)ажиллаж байна. Төлөөлөгчдийн бүрэлдэхүүнийг “Монгол газрын тос боловсруулах үйлдвэр” ТӨХХК-ийн Гүйцэтгэх захирал, ерөнхий инженер Д.Алтанцэцэг, “Улаанбаатар төмөр зам”ХНН-ийн дарга Р.Жигжиднямаа дагалдаж байна.
  • 2020-07-17 11:48
    Монгол Улсын Засгийн газраас хэрэгжүүлж буй Тавантолгой-Зүүнбаян чиглэлийн төмөр замын ажлын эхний 50 км зам бэлэн болж өнгөрсөн зургадугаар  сард нээлтээ хийсэн юм. 2019 оноос эхлэн жил гаруйн хугацаанд эрчимтэй өрнөж 416.1 км-ийн 200 км-т доод бүтэц, газар шорооны ажил мөн л дуусчээ. Уг бүтээн байгуулалтад “Тавантолгой төмөр зам” ХХК захиалагчийн хяналтын үүрэг гүйцэтгэн ажиллаж байна. Тус компани 2019 оны зургадугаар  сарын 19-нд  “Монголын төмөр зам” ТӨХК-тай хамтран ажиллах гэрээгээ байгуулсан бөгөөд  энэ оны долдугаар  сард гэрээний хугацаа дууссан ч талууд гэрээгээ дахин сунгаж,   захиалагчийн хяналтын үүргийг  үргэлжлүүлэн гүйцэтгэхээр болжээ.
  • 2020-07-17 11:05
    Монгол Улсын Засгийн газар  өчигдрийн /07.16/ хуралдаанаар  нэр бүхий албан хаагчдыг Ерөнхий сайдын санал болгосны дагуу танхимын гишүүдийн 100%-ийн саналаар яамдын дэд сайд нарыг томилсон юм. 2020-2024  онд бүрэх эрхийн хүрээнд ажиллах Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн дэд сайдаар Отгоншарын Батнайрамдлыг томилсон шийдвэрийг Засгийн газрын хуралдаанаар гаргалаа. О.Батнайрамдал нь 1984 онд Ховд аймгийн Жаргалант суманд төржээ. 1998 онд Ховд аймгийн арван жилийн 2 дугаар дунд сургууль, 2001 онд Монгол-Туркийн хамтарсан сургууль, 2004 онд Норвеги Улсын Дэлхийн нэгдсэн коллеж, 2008 онд АНУ-ын Макалестер коллеж, 2015 онд АНУ-ын Харвард их сургуулийг тус тус төгссөн байна.
  • 2020-07-10 16:41
    Гаалийн ерөнхий газрын мэдээлснээр, энэ оны эхний хагас жилийн байдлаар нүүрсний экспортын нийт хэмжээ 8.65 сая тоннд хүрч өмнөх оны мөн үеийнхээс 52%-иар буурсан байна. Тодруулбал, 2019 оны эхний хагас жилд манай улс нийт 18 сая тонн нүүрс экспортолж байсан бөгөөд энэ оны эхний хагас жилтэй харьцуулахад 9.4 орчим сая тонноор илүү их нүүрс гадагш нь худалдаалжээ. Ингэснээр нүүрсний экспортын орлого энэ оны эхний хагас жилийн байдлаар 690 сая ам.долларт хүрч өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад 850 сая ам.доллараар буурсан байна.