Т.Чимэгсанаа: Хөтөлбөр 5 жил хэрэгжиж дахин шинэчлэгдэнэ 

2019-08-26 11:34

Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яамны Стратеги, бодлого төлөвлөлтийн газрын Уул уурхайн салбарын бодлогын хэрэгжилт хариуцсан Ахлах мэргэжилтэн Т.Чимэгсанаагаас  Хүнд аж үйлдвэрийн хөгжлийн хөтөлбөрийн талаар  MMJ-ийн Г.Идэрхангай тодрууллаа.

“Хүнд аж үйлдвэрийн хөгжлийн хөтөлбөр”-ийг Засгийн газрын тавдугаар сарын 29-ний хуралдаанаар баталсан. Хөтөлбөрийг харахад та бүхний боловсруулсан төслөөс өөрчлөгдөөгүй байна. Суурь судалгаа нэлээд сайн хийсэн үү?
Хөгжингүй орнуудын туршлагаас харахад эдийн засгийн суурь бүтцээ түрүүлж бүрдүүлдэг тэргүүн туршлага байна. Өөрөөр хэлбэл, эдийн засгийн суурь бүтцээ бүрдүүлээд дараагийн шатны бүтэц рүүгээ шилжсэн байх юм. Гэтэл Монгол Улс өнөөдөр уламжлалт аж үйлдвэрлэлийнхээ суурь бүтцийг ч хөгжүүлж чадаагүй байна шүү дээ. Тиймээс бид хийгдээгүй ажлуудаа гүйцээж, олон улсын чиг хандлагатай уялдуулан Нүүрс гүн боловсруулах химийн үйлдвэр, Металургийн цогцолбор, Машин механизмын үйлдвэрлэл, Газрын тос боловсруулах үйлдвэр, Зэсийн баяжмал боловсруулах  үйлдвэр  байгуулах хэрэгтэй. Нэмүү өртөг шингэсэн эцсийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэлийг нэмэгдүүлж, ажлын байрууд  бий болгон  хүнд аж үйлдвэрийн эдийн засагт оруулах өгөөжийг нэмэгдүүлэх учиртай. Энэ  зорилгоор хөтөлбөрийг боловсруулж Засгийн газрын хуралдаанаар баталлаа. 

Хөтөлбөрийг боловсруулахын тулд  Хөгжлийн бодлого, төлөвлөлтийн тухай хуулийн дагуу нөхцөл байдлын судалгааг хийсэн. Хоёр жилийн хугацаанд үндсэндээ хоёр төрлийн судалгааг мэргэжлийн баг гүйцэтгэсэн. Ингэхдээ мэргэжлийн программ ашиглан  аж үйлдвэрийн байршил хаана байвал оновчтойг тогтоосон. Хүнд үйлдвэрийн байршилд нөлөөлдөг 10 орчим  хүчин зүйлийг тооцож программд оруулахад үйлдвэрийн байршлууд тодорхой  гарч ирсэн. Цаг уурын байдал, гидрогеологийн  нөхцөл, ажиллах хүчний нөөц боломж, түүхий эдийн нөөцийн мэдээлэл, ойн бүс болон тусгай хамгаалалттай газарт хамрагдаж байгаа эсэхийг маш нарийн тооцоолсон гэж хэлж болно.

Зэсийн баяжмал боловсруулах үйлдвэрийн байршлыг эхлээд Эрдэнэт, дараа нь Бор-Өндөр сум тохиромжтой гэж үзэж байгаад  сүүлд нь Өмнөговь аймгийн Ханбогд сумыг сонгосон шүү дээ. Тусгай мэргэжлийн программ дээр сүүлийн байршлын мэдээлэл тодорхой гарч ирсэн гэсэн үг үү?

Тийм ээ. Зэсийн баяжмал боловсруулах үйлдвэрийн байршлын хамгийн боломжтой  нь Өмнөговийн Ханбогд сум  гэдэг тодорхой байна. Үндсэндээ голлох таван ашигт малтмал тус бүр дээр үйлдвэрийн байршлын судалгааг 2017 онд  гаргасан. Ингээд аж үйлдвэрийн нөхцөл байдал ямар түвшинд байна вэ гэдгийг дараа жил нь нарийвчлан судалсан. Тодруулбал, Монгол Улсад хүнд аж үйлдвэрийн чиглэлтэй  хэдэн үйлдвэр үйл ажиллагаа явуулж байгааг тогтоож, цаашид эдгээрийг хэрхэн хөгжүүлж, хаана  шинээр үйлдвэр  байгуулах нь зохистой вэ гэдгээ тодорхойлсон.   
 
Хүнд үйлдвэрийн чиглэлээр манай улсад 60 гаруй аж ахуйн нэгж үйл ажиллагаа явуулдаг гэсэн статистик бий? 
2018 онд хийсэн судалгаагаар бид хүнд аж үйлдвэр бүхий 79 үйлдвэр дээр очиж танилцсан. Түүнээс 63 үйлдвэр нь манай судалгааны бүртгэлд хамрагдсан. Ихэнхдээ метал хийц, машин үйлдвэрлэл, төмөрлөг боловсруулалт болон  ган бөмбөлөг, газрын тосны бага оврын үйлдвэрүүд өнөөдөр үйл ажиллагаа  явуулж байна. 

Хөтөлбөрийг 5 жилийн хугацаанд (2019-2023) хэрэгжүүлнэ. Урт хугацаандаа энэ хөтөлбөр шинэчлэгдээд явна гэж ойлгосон, зөв үү?
Ерөнхийдөө Хөгжлийн бодлого, төлөвлөлтийн тухай хуулиар бол хөтөлбөр дунд хугацаандаа 3-5 жил хэрэгжих ёстой. Хэдийгээр хүнд үйлдвэр нь цаг хугацаа, хөрөнгө санхүү ихээхэн шаарддаг гэдэг утгаараа   5 жилийн дараа уг хөтөлбөр шинэчлэгдээд явна.   

Амжилттай хэрэгжиж байгаа хүнд аж үйлдвэрийн төслүүд байна. Тухайлбал, Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн бүтээн байгуулалт идэвхтэй явагдаж байгаа. Бусад төслийн хувьд хэрэгжилт нь ямар түвшиндээ байна вэ?
Нүүрснээс  нийлэг хий үйлдвэрлэх төслийн хувьд Дэлхийн банкны дэмжлэгээр суурь судалгаа  хийгдэж дууссан. Байгаль орчинд нөлөөлөх нөлөөллийн үнэлгээ нь ч хийгдсэн. Одоогоор хувийн хөрөнгө оруулалтыг татах чиглэлээр шат дараатай ажлууд явагдаж байна. Зэсийн баяжмал боловсруулах үйлдвэрийн урьдчилсан ТЭЗҮ-ийг  мөн боловсруулж дууссан. Энэ жил ТЭЗҮ-ийг эцэслэж, санхүүжилтийг  тодорхойлно. Хариуцсан Төслийн нэгж  хөрөнгө оруулагчаа хэрхэн сонгох шалгуур үзүүлэлтийг  гаргасан. Түүнчлэн Алт цэвэршүүлэх үйлдвэрийн ТЭЗҮ-ийг боловсруулах ажилдаа холбогдох албаны хүмүүс нь орсон байна. 

Энэ чиглэлээр Казахстаны хөрөнгө оруулагчидтай яриа хэлэлцээр хийж  байгаа. Нүүрс химийн үйлдвэрийг Тавантолгой ордыг түшиглээд байгуулъя гэсэн байдалтай байна. Одоогоор Металургийн чиглэлээр гурван төсөл хэрэгжиж байна. Дархан-Сэлэнгийн бүсэд Металургийн цогцолбор байгуулах ажлыг хувийн хэвшил хариуцаж, анхны ган бөмбөлөгийн үйлдвэрээ байгуулсан. Гэхдээ санхүүжилтын асуудлаас шалтгаалаад ган бөмбөлгийн төслийн ажил түр зогссон.  “Бэрэн” группын  Орхон аймагт байгуулж байгаа 200 мянган тонн ширэм, 100 мянган тонн ган бүтээгдэхүүний үйлдвэрийн тоног төхөөрөмжүүдийг импортоор оруулж ирсэн байна. 

Мөн Чойрын бүсэд “Эрдэнэс Стийл” компани “Бэрэн” групптэй хамтран Металург, коксын цогцолбор байгуулахаар Хятадын хөрөнгө оруулагчидтай хамтын ажиллагааны санамж бичиг байгуулсан. 


 

Сэтгэгдэл байхгүй байна

Санал асуулга
Уул уурхайн тухай хуулийн төслийг дэмжиж байна уу?
  • -Дэмжинэ
  • -Дэмжихгүй
  • -Зарим заалтыг өөрчлөх
Үр дүн:
  • -Дэмжинэ
  • -Дэмжихгүй
  • -Зарим заалтыг өөрчлөх

ШИНЭ

  • 7 цаг 38 минутын өмнө
    “Зогсолтгүй хүч-Шантаршгүй зүтгэл” (Unstoppable Effort. Extreme support) уриатайгаар  үйл ажиллагаа явуулдаг “ЗаМайн Сервисиз” ХХК нь 2010 оноос хойш “Customer Appreciation Day” /Харилцагчдын хүндэтгэлийн өдөр/-ийг хоёр жил тутамд зохион байгуулдаг уламжлалтай. Энэ жилийн арга хэмжээг тус компанийн зүгээс  есдүгээр сарын 13-нд “Скай ресорт” цогцолборт зохион байгуулсан юм. Хүндэтгэлийн өдөрлөгт “ЗаМайн Сервисиз” ХХК-ийн хөрөнгө оруулагч компаниуд, харилцагч байгууллагууд, банк санхүүгийн салбарын  370 орчим төлөөлөл болон “Хитачи констракшн машинери”, “Марубени” корпорацийн уул уурхайн хэлтсийн менежерүүд уригдан иржээ.   
  • Өчигдөр 15 цаг 46 минутад
    Баянхонгор аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газар төлөвлөгөөт, урьдчилан сэргийлэх, төлөвлөгөөт бус болон иргэдээс ирсэн гомдлын дагуу хяналт шалгалтыг тогтмол хийдэг. Уул уурхайтай холбоотой эдгээр хяналт шалгалт болоод цаг үеийн асуудлаар аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газрын Геологи, уул уурхайн улсын байцаагч Ц.Болорчимэгтэй ярилцлаа. 2019 онд аймагт хичнээн уул уурхайн компани ажиллаж байна. Эдгээрт хэдэн удаагийн хяналт шалгалтыг хийгээд байна вэ? Энэ онд бид 11 аж ахуйн нэгжийн үйл ажиллагааг шалгахаар төлөвлөсөн. Эдгээр аж ахуйн нэгжийг сонгож төлөвлөхдөө өмнөх жил үйл ажиллагаа явуулсан эсэх, одоо явуулж байгаа, цаашид явуулах эсэхийг хардаг.
  • Өчигдөр 10 цаг 58 минутад
    2016 оны хоёрдугаар хагасаас эхлэн эрдсийн зах зээлд “урь” орж эхэлсэн бол одоо илүүтэй “хүйтрэх” шинжтэй болж ирж байна. Гэхдээ энэ бүхэн нь АНУ-Хятадын худалдааны дайнтай ихээхэн холбоотой. АНУ, Хятад дор бүрнээ дотоодын бизнесүүдийг хамгаалах оролдлого хийж байгаа ч тэдний тулааны нөлөө бусад голлох эдийн засгуудад муугаар нөлөөлж, улмаар дэлхийн эдийн засаг, түүхий эдийн зах зээлийг доош татаж байна. Нөгөөтэйгүүр эрдсийн зах зээлийн бууралтын мөчлөг эхэллээ гэж дүгнэх нь хэтэрхий эрт байгааг энд сануулья. Тухайлбал зэсийн хувьд бууралттай   ч урт хугацааны төлөв нь тун өөдрөг хэвээр. Гэхдээ яг одоогоор алтнаас бусад эрдсийн хувьд бууралттай тулгарч байна. Эрдэс тус бүрээр байдал ямар байгааг авч үзье.
  • 2019-09-13 14:06
    Өнгөрсөн хоёр сарын хугацаанд Баянхонгор аймаг дахь Алт сорьцлох хяналтын лаборатори 10 гаруй иргэн, гурван аж ахуйн нэгжээс 80 орчим кг алт авч Монголбанкинд тушаажээ. Тус лаборатори нь нийтдээ 90 орчим алтан гулдмай хэвлэн гаргаж, химийн сорьцын шинжилгээ хийсэн байна. Тэгвэл энэ оны есдүгээр сарын байдлаар 450 орчим кг алт Монголбанкинд тушаасан бөгөөд нийт 390 орчим алтан гулдмайг хэвлэж, сорьцын шинжилгээ хийсэн аж. Энэ хэмжээ ирэх хоёр сарын хугацаанд өсөх хандлагатай байна.
  • 2019-09-12 17:44
    Оны эхний найман сарын байдлаар Монгол улсын нүүрсний экспорт 25 сая тоннд хүрсэн тухай Үндэсний статистикийн хороо мэдээллээ. Өнгөрсөн оны мөн үеийнхээс жингийн хувьд 5.2%-иар өссөн үзүүлэлттэй байна. Сарын дүнгээр авч үзвэл, өнгөрсөн наймдугаар сард 4 сая 125 мянган тонн нүүрсний экспорт хийж түүхэн дээд амжилт тогтоолоо. Харин мөнгөн дүнгийн хувьд 15.6%-ийн өсөлттэй буюу 2.135 тэрбум ам.доллартай тэнцэж байна. Гэхдээ энэ онд нүүрсний экспорт 42 сая тонн байхаар улсын төсөвт тооцож буй төлөвлөгөө биелэхэд хүндрэлтэй байгааг тэмдэглэх нь зүйтэй. Үндэсний статистикийн хорооны мэдээллээр, оны эхний найман сарын байдлаар манай улсын гадаад худалдааны нийт бараа эргэлт 9.5 тэрбум ам.долларт хүрч 11.9%-иар өсчээ. Үүнд экспорт 5.4 тэрбум ам.доллар, импорт 4.1 тэрбум ам.долларыг эзэлсэн байна. Тодруулбал, экспорт өнгөрсөн оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад 15.3%, импорт 7.6%-иар тус тус өслөө.