Баялгийн засаглалын тэргүүн туршлагын талаар хэлэлцлээ

2019-04-26 12:21

Б.Төгсбилэгт (Канад улсын Ванкувер хот. 2019.04.24-25)

Канадын олон улсын эрдэс баялаг, хөгжлийн хүрээлэнгээс (CIRDI) зохион байгуулсан “Байгалийн баялгийн засаглал дахь тэргүүн туршлага” сэдэвт семинар дөрөвдүгээр сарын 24-25-нд Канадын Бритиш Колумб мужийн Ванкувер хотноо болж өндөрлөлөө. 
Энэхүү уулзалтад Аргентин, Перу, Эквадор, Сенегал, Швед, Монгол, Гуяана, Чили, Этиоп, Вьетнам, Колумб, Кени, Канад зэрэг 13 улсын эрдэмтэн, мэргэжилтнүүд оролцож баялгийн засаглалын талаар хэлэлцлээ. Эдгээр улсын зарим нь уул уурхайн салбараа шинэчлэн хөгжүүлэхээр зорьж байгаа бол зарим нь баялгийн засаглалын түвшнээр Монголтой ойролцоо гэж хэлж болох орнууд юм.  Гол нь эдгээр улс орон баялгийн засаглалаа сайжруулахаар зорьж байгаа, илүү иргэндээ ээлтэй байдлаар хөгжүүлэхээр оролдож буй улсууд гэдгээрээ онцлог. 

Зохион байгуулагч улс болох Канадын хувьд уул уурхайн үйл ажиллагаа явуулахад нутгийн уугуул иргэдтэй хэрхэн хамтарч, тэдний эрх ашигт нийцүүлсэн төлөвлөлтийг хийх тухайд ихээхэн туршлага хуримтлуулсан байдаг. Тиймээс эхний өдрийн хуралдаанд баялгийн засаглалд уугуул иргэдийн дуу хоолойг хүргэх талд хэрхэн анхаарч, ямар шинэлэг асуудлуудыг тусгах болсон талаар сонирхолтой хэлэлцүүлэг өрнүүллээ.  

Хоёр дахь өдрийн семинарт байгалийн баялгийн нэгдсэн менежмент, байгаль орчны засаглалд оролцоог хэрхэн хангах асуудлаар хэлэлцүүлэг өрнүүлсэн юм. Энэ дундаа байгаль хамгаалал, хяналт мониторингийг иргэдийн оролцоотойгоор хийх тухай сэдвээр Монголоос  тус улсад  Усны менежментийн чиглэлээр Бритиш Колумбын их сургуулийн Уул уурхайн инженерингийн сургуульд суралцаж буй П.Болормаа панилистаар оролцож, Монголын жишээн дээр тайлбарлалаа. Үүнээс гадна Латин Америк, Африкийн орнууд болох Аргентин, Этиоп, Перу, Сенегал улсын Засгийн газрын төлөөлөл баялгийн засаглалд төрийг чадавхижуулах чиглэлд өөрсдийн байр суурийг хүргэсэн юм. CIRDI нь Аргентинд уурхайн хаалт, байгаль орчны чиглэлээр сургах төсөл хэрэгжүүлсэн бол Перу улсад усны менежментийн чиглэлээр сургалт зохион байгуулж, ихээхэн үр дүнтэй ажил болжээ. Харин Этиопын тухайд уул уурхайн яамны хүрээнд чадавх бэхжүүлэх төслийг CIRDI-тэй гурав дахь жилдээ хэрэгжүүлж байгаа юм байна. Сенегал улсын хувьд тус улсын их дээд сургуулийн эрдэмтдийг Канадад хүлээн авч туршлага солилцох чиглэлээр хамтран ажиллаж буй юм. 
 
Энэхүү уулзалт өнгөрсөн зургаан жилийн хугацаанд CIRDI-ээс зохиогдсон сургалт, судалгаа, төслийн үр дүнгийн талаар санал солилцох нэгдсэн арга хэмжээ гэдгээрээ онцлог бөгөөд хурлаас гарах дүгнэлтийг цаашдын судалгааны төслийг боловсруулахад ашиглах юм. 
CIRDI-ийн хувьд жендерийн тэгш байдал, хүртээмжтэй засаглал, байгаль орчны тогтвортой байдал (уур амьсгалын өөрчлөлт) гэсэн чиглэлээр сүүлийн зургаан жилийн хугацаанд 22 улсад, холбогдох 186 харилцагч байгууллагуудтай хамтран сургалт, семинар зохион байгуулсан байна. Тус хүрээлэн нь Монголд салбарын яам, Гадаад харилцааны яамтай хамтран “Уул уурхайн салбар дахь төрийн оролцоо” сэдэвт олон улсын сургалт семинарыг 2016-2017 онд амжилттай зохион байгуулж байсан юм.

Тус хүрээлэнгийн хувьд Канадын Саймон Фрэйзэрийн их сургууль, Монтрийлийн политехникийн их сургууль, Бритиш Колумбын их сургууль хамтран 2013 онд үүсгэн байгуулагдсан. CIRDI нь Канадын Засгийн газрын дэмжлэгтэйгээр (Global Affairs Canada) баялгийн зөв засаглал, менежментээр дамжуулан Тогтвортой хөгжлийн зорилтуудыг хангахад чиглэн ажилладаг. 

Сэтгэгдэл байхгүй байна

Санал асуулга
Уул уурхайн тухай хуулийн төслийг дэмжиж байна уу?
  • -Дэмжинэ
  • -Дэмжихгүй
  • -Зарим заалтыг өөрчлөх
Үр дүн:
  • -Дэмжинэ
  • -Дэмжихгүй
  • -Зарим заалтыг өөрчлөх

ШИНЭ

  • 20 цаг 11 минутын өмнө
    Монгол Улсын эдийн засаг дахь уул уурхайн нөлөөлөл, иргэдийн ойлголт болоод орон нутгийн асуудлаар Сүхбаатар аймаг дахь эдийн засагч Ц.Мөнхбаяртай ярилцлаа. Монгол Улсын эдийн засгийг багагүй хувийг уул уурхайгаас орсон орлого эзэлж байгаа нь статистикаас харагдаж байна. Эдийн засагч хүний хувьд Та уул уурхайн талаар байр сууриа илэрхийлнэ үү? Би энэ салбарын хүн биш учир зөвхөн эдийн засгийн үр өгөөж талаас нь ойлголтынхоо хэмжээнд хариулъя. Өнөөдөр бид нэг зүйлийг магтвал хэт дээшээ өргөөд, бас муулбал хэт харлуулдаг хандлагатай болсон. Аливаа зүйлийн эерэг талыг олж харж сурах шаардлага байна. Ингэж сураагүй болохоор уул уурхайн талаарх цэгцтэй ойлголтгүй, нэг хэсэг нь ашиглах зүйтэй гэхэд нөгөө хэсэг нь бүр хэрэггүй мэт ярьж байна. Эдийн засгийн үр өгөөжийн талаас тайлбарлахгүй бол үр дүнгүй юм шиг олон нийтэд сөргөөр ойлгож байна. Уул уурхайг зөв өнцгөөс нь харж, хариуцлагатай ашиглаж чадвал эдийн засагт үр өгөөжөө өгч байна. Цаашид ч өгнө.
  • Уржигдар 13 цаг 34 минутад
    БНМАУ-ын Сайд нарын зөвлөлийн 1939 оны 38 дугаар тогтоолоор тухайн үеийн Аж үйлдвэр, барилгын яамны дэргэд “Уул уурхай, ашигт малтмал трест” байгуулагдсанаар  Монгол Улсад Үндэсний геологийн алба байгуулагдсан түүхтэй. Геологийн алба тэр цагаас хойш өнөөдөр Монгол орны бие даасан салбар болтлоо хөгжиж нутаг дэвсгэрийг бүхэлд нь геологи, ашигт малтмал, тектоник, геоморфологи, геофизикийн зэрэг төрөл бүрийн геологийн судалгаанд хамруулсан байдаг. Эдгээр судалгааны үр дүнд Монгол орны ашигт малтмалын тархалтын ерөнхий зүй тогтлууд илэрч, 80 гаруй төрлийн ашигт малтмалын 1600 гаруй ордыг нээн илрүүлж олон арван томоохон ордуудыг нээн ажиллуулж байна. Монгол Улсад геологийн алба байгуулагдсаны 80 жилийн ой энэ өдрүүдэд тохиож буй. Энэ ойг тэмдэглэн өнгөрүүлэх арга хэмжээний хүрээнд зохион байгуулагдаж байгаа томоохон ажлуудын нэг нь өнөөдөр  “Холидэй Инн” зочид буудалд эхэлсэн “Монголын геологи 80 жил” олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал юм.
  • Уржигдар 11 цаг 26 минутад
    Төмрийн хүдрийн үйлдвэрлэлээр дэлхийд хоёрдугаарт ордог “Рио Тинто” групп нь анх удаа юанийн төлбөрөөр худалдаа хийх гэрээ байгуулжээ. Гэрээ байгуулах ёслол Хятадын Шандун мужийн Рижао боомтод болсон байна. Энэхүү хамтын ажиллагааны эхлэл болгож тус улсын “Shanxi Gaoyi Steel” компани 10 мянган тонн 59.6%-ийн агууламжтай төмрийн баяжмал “Рио Тинто” группээс худалдан авчээ. Ийм худалдааны хэлэлцээрийг ихэвчлэн далайн боомтууд шууд трейдер компаниудтай байгуулдаг. Гэсэн хэдий ч “Рио Тинто” групп нь Хятадын харилцагч нартай худалдааны сувгаа өргөжүүлж, компаниудаар дамжуулан тус улсын төвийн бүс нутгийн гангийн үйлдвэрүүдэд шууд түүхий эд нийлүүлэхээр зорьж байна. 
  • Уржигдар 10 цаг 17 минутад
    Монгол Улсын Хөгжлийн банкны Гүйцэтгэх захирал Г.Амартүвшинтэй MMJ-ийн сэтгүүлч Э.Оджаргал ярилцлаа. Монгол Улсын Хөгжлийн банкны Гүйцэтгэх захирлын албанд томилогдоод Та юунаас ажлаа эхлээд байна вэ? Миний бие энэ албанд томилогдон  ажил хүлээж аваад гурван сарын хугацаа өнгөрчээ. Гурван гол чиглэлээр ажиллаж байна. Нэгд, Хөгжлийн банкны журам, зээл олгох үйл ажиллагаа гэх мэт дотоод зохион байгуулалт, засаглалыг сайжруулах. Энэ хүрээнд зээлийн бодлого, журмыг шинэчиллээ. Компаниудын төсөл хэрэгжүүлэх зээлийн хүсэлтийг Хөгжлийн банк  удаадаг, зээлийн хүсэлт  хаачсан нь мэдэгдэхгүй байна гэсэн шүүмжлэл өмнө нь байсан юм билээ. Тиймээс одоо энэ үйл ажиллагааг илүү нээлттэй болгох үүднээс өөрчлөлт оруулсан юм. Хоёрт, зээлийн чанар. Хөгжлийн банкны өмнөх зээлийн асуудалтай холбоотой 6 хэргийг прокурорт шилжүүлсэн асуудал хоёр дахь чиглэлийн ажлын нэг хэсэг юм. 
  • 2019-10-15 13:59
    Үндэсний статистикийн хорооны мэдээллээр, энэ оны эхний есөн сарын байдлаар манай улсын гадаад худалдааны нийт бараа эргэлт 10.5 тэрбум ам.долларт хүрч 9.5%-иар өсчээ. Үүнд экспорт 5.9 тэрбум ам.доллар, импорт 4.6 тэрбум ам.долларыг эзэлсэн нь өнгөрсөн оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад экспорт 12.6%, импорт 5.7%-иар тус тус өслөө. Гадаад худалдаа 1.3 тэрбум ам.долларын ашигтай гарч өнгөрсөн оны мөн үеийнхээс 415.5 сая ам.доллараар нэмэгджээ. Нийт экспортод эзлэх эрдсийн экспортын хэмжээ 4.96 тэрбум ам.долларт хүрч өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулбал 9.3%-иар нэмэгдсэн байна. Энэ дундаа нүүрсний экспорт орлогын дүнгээр тэргүүлж буй бол зэс хоёрдугаарт эрэмбэлэгдэв.