Д.Сумъяабазар: “Эрдэнэс Тавантолгой”-н IPO-д Зүүнбаян чиглэлийн төмөр зам хурдасгуур болно

2019-04-16 17:01

Монгол дахь Америкийн худалдааны танхим (АмЧам Монгол)-ын ээлжит уулзалт өнөөдөр болж, салбарын сайд Д.Сумъяабазар сонсгол тавилаа. Түүний хувьд хоёр дахь удаагаа АмЧам Монгол-ын уулзалтад оролцож байна. Тэрбээр энэ үеэр Оюутолгойн гэрээний асуудал, Эрдэнэс Тавантолгойн IPO, алтны роялтийн тухай, хайгуулыг дэмжих бодлого, салбарын хуулийн хийдлийг арилгах болон бусад асуудлаар байр сууриа илэрхийллээ.

Салбарын сайд Ашигт малтмалын тухай хуулинд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг  УИХ-аар өнгөрсөн сард баталж алтны борлуулалтад ногдуулах ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг 5% дээр барихаар тогтоосон. Өмнөх хүчин төгөлдөр хуулиар үндсэн роялти 5% -иас гадна үнийн өсөлтөөс хамаарч 5 хүртэлх хувиар өсөн нэмэгдэх роялти тооцдог байсныг одоо "илүү ч үгүй дутуу ч үгүй" тогтвортой 5%-д барихаар болсныг тэрбээр мэдэгдлээ. Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яамны хувьд АМНАТ-ийг 2.5%-д барьж алт тушаалтыг энэ онд 22-23 тоннд хүргэх зорилт тавьсан байсныг тэрбээр учирлалаа. Энэ оны байдлаар алт олборлолтын аж ахуйн нэгжүүд 11 тонн алт олборлохоор төлөвлөгөөгөө батлуулсан байгаа ажээ. Тэгэхээр цаана нь мөн хэмжээний алт олборлолтын зорилтыг хэрхэн бүрдүүлэх вэ гэдэг асуулт тулгарч байгаа ажээ. Тэрбээр мөн тусгай зөвшөөрөлгүй алт олборлолт эрхлэгчид (бичил уурхайчид, хоршоо, нөхөрлөл), тэднээс алт худалдан авсан, боловсруулсан аж ахуйн нэгж АМНАТ төлөх, тайлагнах нөхцөл шинэ хуулиар бүрдсэн болохыг мөн онцлон тэмдэглэсэн юм. Мөн Монголбанкны алтны худалдан авалтыг бууруулахгүй байхыг зорьж байгааг салбарын сайд хэллээ. Валютын нөөц бүрдүүлэлт, эдийн засгийн тогтвортой байдалд алт тушаалт нь онцгой чухал үүрэгтэйг салбарын сайд мэдэгдсэн.

"Эрдэнэс Тавантолгой"-н IPO-ийн тухайд салбарын сайд хугацаа алдаж буй ч 2019 ондоо багтааж компанийн 30 хүртэлх хувийг олон улсын бирж дээр гаргахаар төлөвлөж байгааг дуулгалаа. Уг ажилд компанийн засаглал хамгийн чухлаар тавигдаж буйг тайлбарлалаа. IPO-ийн бэлтгэл ажлыг ирэх зургадугаар сарын 1-нээс хэрэгжих Тендерийн тухай шинэ хууль хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж эхэлмэгц эрчимжүүлэх ажээ. Өөрөөр хэлбэл хамгийн чадварлаг хууль, татварын зөвлөх, спонсор болон андеррайтер банкуудыг шалгаруулах юм байна. Мөн өнгөрсөн арваннэгдүгээр сараас хоёрдугаар сар хүртэл үргэлжилсэн их улстөржилт нь хувьцааны арилжааны бэлтгэл ажилд ихээхэн дөнгө саад болсныг тэмдэглэсэн юм. Хувьцааны арилжаагаар босгох хөрөнгөөр дэд бүтэц, нэмүү өртөг шингэсэн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхэд зарцуулахаар төлөвлөөд буй. Дашрамд дурдахад “Эрдэнэс Тавантолгой” компанийн хувьд энэ онд 18 сая тонн бүтээгдэхүүн экспортлохоор төлөвлөсөн бөгөөд оны эхний улирлын байдлаар төлөвлөгөөгөө давуулан биелүүлж ажилласныг салбарын сайд онцоллоо. Саяхан Засгийн газрын тогтоолоор баталсан Тавантолгой-Зүүнбаян чиглэлийн төмөр замын бүтээн байгуулалт нь Тавантолгойн IPO-д хурдасгуур байх болно гэж үзэж байгаагаа мөн тэрбээр мэдэгдлээ. Мөн уг төмөр замын бүтээн байгуулалт болон бусад холбогдох дэд бүтцийн томоохон төсөлд дотоодын цементийн үйлдвэрүүдийг дэмжиж ажиллана гэдгээ салбарын сайд онцоллоо. "Эрдэнэс Тавантолгой"-г IPO хийсний дараа "Эрдэнэс Монгол"-ын харьяанд буцаад оруулна гэж сайд тэмдэглэлээ.

Тэрбээр мөн геологи, уул уурхай, газрын тосны салбарын хууль эрх зүйн орчныг боловсронгуй болгохоор ажиллаж байгаа бөгөөд холбогдох ажлын хэсгүүд эрчимтэй ажиллаж, хэлэлцүүлгүүд хийж байгааг дуулгалаа. Одоогийн байдлаар нийтдээ 267 давхардал, 150 зөрчил, хийдэл байгааг тогтоожээ. Ашигт малтмалын тухай хууль, Газрын тосны тухай хууль болон холбогдох бусад хуулийн өөрчлөлт хийгдсэнээр салбарын хүндрэлтэй асуудал шийдэгдэх төлөвтэй байна.

Хүнд үйлдвэрүүдийн төслийн ажил ихээхэн урагштай байгааг сайд онцоллоо. Тухайлбал алт цэвэршүүлэх үйлдвэрийн ажил ирэх тавдугаар сард эхлэх төлөвтэй байгаа ажээ. Мөн Энэтхэг улсын хөнгөлөлттэй зээлээр барьж буй Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн тоног төхөөрөмж суурилуулах ажил ирэх 9-11 дүгээр сард эхэлчих болов уу гэж тооцоолж буйгаа мэдэгдлээ.

Мөн Оюутолгойн гэрээг цуцлуулах эсэх талаар салбарын сайдын хувьд үүнийг эсэргүүцэж төслийн тогтвортой ажиллагааг хамгаалах болно гэдгээ дуулгалаа. Гуравдагч орны хөрөнгө оруулалт нь Монгол улсын хувьд ихээхэн чухал болохыг тэрбээр онцоллоо. "Оюутолгой төсөл дээр хөрөнгө оруулагч нарын итгэл явж буйг санах хэрэгтэй. Энэ бол Монголын нэр хүндтэй холбоотой асуудал" хэмээн тэрбээр байр сууриа илэрхийллээ. Уг төсөл 45 мянган шууд болон шууд бус ажлын байр, 700 гаруй туслан гүйцэтгэгч, ханган нийлүүлэгчтэй хамтран ажиллаж байна. Дээр нь гадаад дотоодын томоохон банк санхүүгийн байгууллага зээл олгосон. Энэ төслөөр оролдоно гэдэг тоглоом биш гэдгийг тэрбээр санууллаа. Төслийн гэрээнд засаж сайжруулах зүйлс байхыг үгүйсгэхгүй ч гагцхүү үүнийг хоёр тал ухаалгаар хэлэлцэх замаар шийдвэрлэх боломжтой гэдгийг мэдэгдсэн юм. Цахилгаан станцыг хугацаанд нь бариулж, далд уурхайг хугацаанд нь ашиглалтад оруулах гэдэг шаардлагаа тавьж ажиллах нь зүйтэйг тэрбээр нэмж тодотгосон.

Баялгийн сангийн хуулийн тухайд тэрбээр “Эрдэнэс Монгол” компани нь баялгийн сан болно. Улмаар энэхүү баялгийн сан нь тогтворжуулалтын сан, хөрөнгө оруулалтын сангийн аль алиных нь жишгээр хосолмол хэлбэрээр ажиллуулна гэж харж байгаагаа мэдэгдлээ. Ингэснээр нийгмийн дундаж давхаргыг дэмжих боломжтой ажээ. Энэ нь бэлэн мөнгө тараах бус боловсрол, эрүүл мэндийн салбарт хөрөнгө оруулах байдлаар ажиллах боломжтой гэж харж байгаа ажээ.

Сайд мөн өнгөрсөн сард УИХ-аар батлагдсан Татварын багц хууль ирэх оноос хэрэгжиж эхлэн улмаар татварын бааз суурь нэмэгдэж, хөрөнгө оруулагчдад ч таатай нөхцөл бүрдэх болов уу гэж харж байгаагаа мэдэгдлээ.

 

 

Б.Төгс

Сэтгэгдэл байхгүй байна

Санал асуулга
Уул уурхайн тухай хуулийн төслийг дэмжиж байна уу?
  • -Дэмжинэ
  • -Дэмжихгүй
  • -Зарим заалтыг өөрчлөх
Үр дүн:
  • -Дэмжинэ
  • -Дэмжихгүй
  • -Зарим заалтыг өөрчлөх

ШИНЭ

  • 11 цаг 41 минутын өмнө
    Баянхонгор аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газар төлөвлөгөөт, урьдчилан сэргийлэх, төлөвлөгөөт бус болон иргэдээс ирсэн гомдлын дагуу хяналт шалгалтыг тогтмол хийдэг. Уул уурхайтай холбоотой эдгээр хяналт шалгалт болоод цаг үеийн асуудлаар аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газрын Геологи, уул уурхайн улсын байцаагч Ц.Болорчимэгтэй ярилцлаа. 2019 онд аймагт хичнээн уул уурхайн компани ажиллаж байна. Эдгээрт хэдэн удаагийн хяналт шалгалтыг хийгээд байна вэ? Энэ онд бид 11 аж ахуйн нэгжийн үйл ажиллагааг шалгахаар төлөвлөсөн. Эдгээр аж ахуйн нэгжийг сонгож төлөвлөхдөө өмнөх жил үйл ажиллагаа явуулсан эсэх, одоо явуулж байгаа, цаашид явуулах эсэхийг хардаг.
  • 16 цаг 29 минутын өмнө
    2016 оны хоёрдугаар хагасаас эхлэн эрдсийн зах зээлд “урь” орж эхэлсэн бол одоо илүүтэй “хүйтрэх” шинжтэй болж ирж байна. Гэхдээ энэ бүхэн нь АНУ-Хятадын худалдааны дайнтай ихээхэн холбоотой. АНУ, Хятад дор бүрнээ дотоодын бизнесүүдийг хамгаалах оролдлого хийж байгаа ч тэдний тулааны нөлөө бусад голлох эдийн засгуудад муугаар нөлөөлж, улмаар дэлхийн эдийн засаг, түүхий эдийн зах зээлийг доош татаж байна. Нөгөөтэйгүүр эрдсийн зах зээлийн бууралтын мөчлөг эхэллээ гэж дүгнэх нь хэтэрхий эрт байгааг энд сануулья. Тухайлбал зэсийн хувьд бууралттай   ч урт хугацааны төлөв нь тун өөдрөг хэвээр. Гэхдээ яг одоогоор алтнаас бусад эрдсийн хувьд бууралттай тулгарч байна. Эрдэс тус бүрээр байдал ямар байгааг авч үзье.
  • 2019-09-13 14:06
    Өнгөрсөн хоёр сарын хугацаанд Баянхонгор аймаг дахь Алт сорьцлох хяналтын лаборатори 10 гаруй иргэн, гурван аж ахуйн нэгжээс 80 орчим кг алт авч Монголбанкинд тушаажээ. Тус лаборатори нь нийтдээ 90 орчим алтан гулдмай хэвлэн гаргаж, химийн сорьцын шинжилгээ хийсэн байна. Тэгвэл энэ оны есдүгээр сарын байдлаар 450 орчим кг алт Монголбанкинд тушаасан бөгөөд нийт 390 орчим алтан гулдмайг хэвлэж, сорьцын шинжилгээ хийсэн аж. Энэ хэмжээ ирэх хоёр сарын хугацаанд өсөх хандлагатай байна.
  • 2019-09-12 17:44
    Оны эхний найман сарын байдлаар Монгол улсын нүүрсний экспорт 25 сая тоннд хүрсэн тухай Үндэсний статистикийн хороо мэдээллээ. Өнгөрсөн оны мөн үеийнхээс жингийн хувьд 5.2%-иар өссөн үзүүлэлттэй байна. Сарын дүнгээр авч үзвэл, өнгөрсөн наймдугаар сард 4 сая 125 мянган тонн нүүрсний экспорт хийж түүхэн дээд амжилт тогтоолоо. Харин мөнгөн дүнгийн хувьд 15.6%-ийн өсөлттэй буюу 2.135 тэрбум ам.доллартай тэнцэж байна. Гэхдээ энэ онд нүүрсний экспорт 42 сая тонн байхаар улсын төсөвт тооцож буй төлөвлөгөө биелэхэд хүндрэлтэй байгааг тэмдэглэх нь зүйтэй. Үндэсний статистикийн хорооны мэдээллээр, оны эхний найман сарын байдлаар манай улсын гадаад худалдааны нийт бараа эргэлт 9.5 тэрбум ам.долларт хүрч 11.9%-иар өсчээ. Үүнд экспорт 5.4 тэрбум ам.доллар, импорт 4.1 тэрбум ам.долларыг эзэлсэн байна. Тодруулбал, экспорт өнгөрсөн оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад 15.3%, импорт 7.6%-иар тус тус өслөө.
  • 2019-09-12 13:59
    Зам, тээврийн хөгжлийн сайд Б.Энх-Амгалан “Оросын төмөр замууд” НХН-ийн Ерөнхий захирал бөгөөд Ерөнхий хорооны дарга О.В.Белозёровыг хүлээн авч уулзжээ. Талууд Зүүнбаян-Ханги, Тавантолгой-Зүүнбаян, баруун босоо коридор буюу Арцсуурь чиглэлийн төмөр замыг холбох Кызыл-Курагинотой чиглэлийн шинэ төмөр замын  төслүүдийг, төмөр замын төв коридорын шинэчлэлтэй хамтатган хэрэгжүүлэхээр ярилцаж, хэрэгжүүлэх чиглэлд онцгой анхаарал хандуулан, хамтарч ажиллахаар тохиролцжээ.