Шударга байдлын үнэлгээ буурсан нь гадаадын хөрөнгө оруулалтад нөлөөлж байна

2019-03-15 14:23

Авлига, хээл хахууль болон бусад  хэлбэрээр давуу байдал олгох, олж авах нь бизнес дэх шударга өрсөлдөөнийг хязгаарлаж, зүй ёсны хөгжил, бодит өсөлтийг сааруулж байна. Иймд цаашид бизнесийн орчныг хэрхэн шударга, авлигагүй болгох вэ гэдгийг бизнесийн салбарын төлөөллүүд өнөөдөр “Шударга өрсөлдөөн ба авлига” хэлэлцүүлгийн үеэр хөндөн ярилцлаа.  “Блю Скай” зочид буудлын “Топаз” танхимд болсон тус хэлэлцүүлэгт Азийн сангаас хийсэн Бизнес эрхлэлтийн орчин дахь авлигын нөхцөл байдал 2018 судалгааг танилцуулсан юм. Уг судалгааг Сант Марал сантай хамтран нийслэл Улаанбаатар хотод байрладаг аж ахуйн нэгжүүдийн дунд 2018 оны аравдугаар сард ес дэх удаагаа явуулжээ. 

Бизнес эрхлэлтийн орчин дахь авлигын нөхцөл байдал судалгаа нь Канадын Гадаад хэргийн яамны санхүүжилтээр Азийн сангаас хэрэгжүүлж буй “Ардчилсан оролцоотойгоор төрийн албанд сайн засаглал, ил тод байдлыг бэхжүүлэх нь” (STEPS) төслийн үйл ажиллагааны нэг бүрэлдэхүүн хэсэг аж. Энэ судалгаа нь бизнес эрхлэгчдийн ойлголт, төсөөлөлд тулгуурлан авлига бизнесийн орчинд хэрхэн нөлөөлж буйг харуулахыг зорьдог хэмээн хэлэлцүүлгийг зохион байгуулагчид онцолж байв. 

Судалгаанд оролцогчид Татварын алба, Мэргэжлийн хяналт болон Гаалийн байгууллагыг бизнес эрхлэхэд хамгийн их саад бэрхшээл учруулж буй төрийн байгууллагаар онцлон нэрлэжээ. Дээрхи гурван байгууллага авлигад хамгийн ихээр өртсөн хэмээн Азийн сангийн засаглалын хөтөлбөрийн менежер А.Баянмөнх ярилаа.  Тус судалгаанаас харахад хэдийгээр эдийн засаг сэргэх тодорхой шинж  тэмдэг харагдаж байгаа ч 2017 оныхтой харьцуулахад бизнесийн орчин дордсон гэж бизнес эрхлэгчид үзжээ. Энэ сөрөг үнэлгээ 2018 онд 84.8%-тай байгаа нь өмнөх жилээс 3.9%-иар өссөн үзүүлэлт байна.

АТГ-ын Урьдчилан сэргийлэх, соён гэгээрүүлэх хэлтсийн дарга Т.Баярхүү “Зөвхөн судалгаа яриад өнгөрч болохгүй. Цаашид авлига гарах шалтгаан нөхцөл болоод байгаа хүчин зүйлсийг арилгах зорилготой учраас манай байгууллага холбогдох байгууллагуудтай хамтран шалтгааныг нь тодруулж арилгах ажлыг зохион байгуулж байна” хэмээн тодотголоо. Мөн тус хэлэлцүүлэгт илтгэл тавьсан  Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчдийн төлөө газрын Орон тооны гишүүн С.Цогтгэрэл “Шударга байдлын үнэлгээ жил дараалан буурч байна. Энэ үнэлгээ буурч байгаа нь гадаадын хөрөнгө оруулалт буурах нөхцлийг бүрдүүлдэг” гэлээ.  

2018 онд бизнесийн орчинд тулгарсан гол хоёр саад бэрхшээл нь “өндөр татвар”, “тусгай зөвшөөрөл, лицензийг шинээр авах, сунгуулах” зэрэг байна. Эдгээр асуудлыг үр дагавар хэвээр байгаа нь  энэ талаар мэдээлж буй судалгаанд оролцогчдын тоо нэмэгдсэнээс харагдсан хэмээн  Азийн сангийнхан мэдээлжээ.

Бизнесийн орчны үнэлгээтэй холбоотой Азийн сангийн судалгаагаар олж авсан тоо баримтаас үзвэл 2017 онд нөхцөл байдал сайжирсан нь харагдаж буй бөгөөд энэ нь эдийн засаг сэргэснийг гэрчилж байгаа юм. Гэсэн хэдий ч 2018 онд Бизнес эрхлэлтийн орчин дахь авлигын нөхцөл байдал судалгааны оролцогчид бизнесийн орчинд сэтгэл хангалуун бус байгаагаа илэрхийлжээ. Монгол Улсад авлига хэр их тархсан талаар олон нийтийн сүүлийн жилүүдэд өөрчлөгдсөн, 2014 оны гурван сартай харьцуулбал хүмүүс авлигын бүх хэлбэрийг өргөн тархсан гэж үзэж буй аж. Төрийн албан тушаалыг хувийн ашиг сонирхолд ашиглах явдал 2014 оны үнэлгээнд эхний хоёр байрыг эзлэж байсан нь 2018 онд хэвээр байжээ.Гэхдээ олон нийт үүнийг илүү өргөн хүрээг хамрах болсон гэж үзсэн байна.    

 

Г.Идэр

Сэтгэгдэл байхгүй байна

Санал асуулга
Уул уурхайн тухай хуулийн төслийг дэмжиж байна уу?
  • -Дэмжинэ
  • -Дэмжихгүй
  • -Зарим заалтыг өөрчлөх
Үр дүн:
  • -Дэмжинэ
  • -Дэмжихгүй
  • -Зарим заалтыг өөрчлөх

ШИНЭ

  • Уржигдар 10 цаг 50 минутад
    Архангай аймгийн Тариат сумын Бөөрөлжүүт багийн нутаг дахь Цагаан Уулын орд газраас хүрмэн чулууг хууль бусаар олборлох, тээвэрлэхийг зургаадугаар сарын 6-ны өдрөөс эхлэн хориглосон байна. Сумын Засаг даргын зургаадугаар сарын 10-ны өдрийн А/80 дугаар бүхий захирамжийн дагуу ийнхүү хоригложээ. Дээрх шийдвэрийг Ашигт малтмалын тухай хууль, Газрын хэвлийн тухай хууль, Архангай аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газрын Байгаль орчин, геологи уул уурхайн техникийн хяналтын улсын байцаагчийн үйл ажиллагааг зогсоох тухай 2013 оны 03/04/017/38 тоот акт, зөрчил арилгуулах тухай 2016 оны 03/05/017/135 тоот албан шаардлага, зөвлөмж, мөн МХГ-ын улсын байцаагчийн 2019 оны тавдугаар сарын 24-ны өдрийн үйл ажиллагааг зогсоох тухай 03/05/017/27 тоот актыг үндэслэн гаргасан аж.
  • 2019-06-13 14:06
    Хөвсгөл аймаг Монгол орны аялал жуулчлалын гол бүс нутаг. Аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх зорилтын хүрээнд ИТХ-ын  хуралдаанаар 2009 онд аймгийн 50 дугаар өргөргөөс хойш газар нутгийг орон нутгийн тусгай хэрэгцээнд таван жилийн хугацаатай авсан байдаг. Энэ шийдвэрийг 2014 онд 25 жилийн хугацаагаар сунгасан юм. Үүн дээр эко системийн хувьд тухайн бүс нутагтаа чухал ач холбогдол бүхий 50 дугаар өргөрөгөөс урагш Бүрэнтогтох, Төмөрбулаг, Тосонцэнгэл, Цагаан-Уул, Цагаан-Үүр, Эрдэнэбулган зэрэг сумдын зарим газар нутгийн тодорхой хэсгүүдийг орон нутгийн хамгаалалтад авч чадсан. Энэхүү шийдвэр нь 2008 оноос эхлэн аймгийн үе үеийн удирдлагууд бодлогын түвшинд ярьж, төлөвлөж, тооцоо судалгаа гарган хэрэгжүүлж ирсний үр дүн юм. Хөвсгөлчүүд бид газар нутгаа орон нутгийн тусгай хамгаалалтад 100% авсан нь түүхэн амжилт. 
  • 2019-06-13 13:09
    “Оюутолгой” ХХК, Америкийн худалдааны танхим, Азийн сан хамтран бизнесийн ёс зүйн сургалтыг өнөөдөр “Блю Скай”-н хурлын танхимд зохион байгууллаа. Уг сургалт нь компанийн удирдлага, ажилтнуудад бизнесийн ёс зүй, авлига, ашиг сонирхлын зөрчил, холбогдох хууль, тогтоомжийн талаар мэдлэг ойлголт өгөх, компанид ёс зүйн болон авлигаас урьдчилан сэргийлэх жишиг, дүрэм, журам хэрэгжүүлэхийг санал болгоход чиглэсэн юм. 
  • 2019-06-13 13:03
    Орхон аймгийн Засаг дарга Д.Батлут, “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын захирал Х.Бадамсүрэн нар үзэглэсэн “Хамтын ажиллагаа”-ны гэрээний хүрээнд аймгийн боловсролын салбарт 500 сая төгрөгийн хөрөнгө оруулалт 2019 онд хийнэ. Энэ дагуу Орхон аймгийн төрийн болон төрийн бус өмчийн 42 цэцэрлэгийн 272 бүлэгт “Бумбардай” номны 6 цувралыг олгож байна. Уг ажлыг “Нүүдлийн зурган өгүүлэмж” ТББ гүйцэтгэжээ. Мөн ерөнхий боловсролын16 сургуульд гурван сая төгрөгийн үнэ бүхий “LEGO” тоглоом хүлээлгэн өгөв.
  • 2019-06-13 00:00