Б.Батхүү: Хөдөө аж ахуйн биржийн үйл ажиллагаа сайжирч, нэр хүнд нь өснө

2019-01-18 14:45



“Малын гаралтай түүхий эд, бүтээгдэхүүний нэмүү өртгийн сүлжээ, мөшгих тогтолцооны загвар арга хэмжээ”-ний явц байдлын талаар  ХХААХҮЯ-ны Хөнгөн үйлдвэрийн бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах газрын дарга Б.Батхүүгээс тодрууллаа.

Хүн амаа эрүүл, чанартай, аюулгүй махаар хангах бодлогыг хэрэгжүүлж эхэлсэн нь  маш чухал арга хэмжээ болж байна. Энэ талаар тодруулж хэлэх зүйл юу байна вэ?
Бэлчээрийн мал аж ахуй зонхилсон манай улс хүн амаа эрүүл, чанартай, аюулгүй махаар хангахаа баталгаажуулж эхэлсэн нь хүнсний аюулгүй байдлыг бий болгож, малын гаралтай бүтээгдэхүүнээс үүдэлтэй хүн амын дундах өвчлөл, эрсдэлт хүчин зүйл буурч, мах, арьс шир, ноос ноолуурын үнэ цэн өснө.

Манай улс 52 махны үйлдвэртэй. Махны үйлдвэрүүд жилдээ  хоёр сар л ажилладаг. Энэ хугацааг сунгаж, бүтэн жилээр ажиллуулдаг болгоно. Саяхан нийслэлийн ИТХ-аас Эмээлтийн  малын гаралтай түүхий эд боловсруулах үйлдвэрүүдийн үйл ажиллагааг зогсоосон. Маш бохир орчинд нядалгаа хийгдэж, чанар, стандартын баталгаагүй махыг нийслэлийн хүнсний захуудад нийлүүлдэг учраас ийм арга хэмжээ авсан байх.

Малын гарал үүслийн мэдээллийг  бар кодыг уншуулж мэдэх боломжтой болж байна. Ямар арга зарчмаар хэрэглэгчдэд эцсийн мэдээлэл ирэх вэ?
Энэ асуудлыг бүрэн шийдэх программ ажиллаж байна. Тухайн малын ээмгийг уншуулахад ирсэн мэдээлэл нь төв сервер рүү очиж, хэдийд тарилга хийгдсэн,  эрүүл үү, үгүй юу гэдгийг мэдэх боломжтой болно. Ингээд бар код уншигдангуут Өмнөговь аймгийн  тэр гэдэг  малчны мал тийм үйлдвэр дээр нядлагджээ гэсэн мэдээлэл гарч ирнэ. Малчин тариагаа хийхдээ эхлээд малын эмчдээ хэдний өдөр нядалгаа  хийгдэхийг  хэлэх ёстой.

Малын эмч сервер рүү очиж, нэмүү өртгийн бүх сүлжээ рүүгээ уншигдана. Ингээд л ямар мал  нядлах  нь тодорхой болж, малчин тэр гэдэг хүний хонинд эрүүл гэдгийг нотолсон гарал үүслийн тэмдэг тавиад, эндээсээ ээмэгтэй мал очиж байна шүү гэсэн мессежийг өгнө. Явцын дунд замын постууд дээр шалгалт хийгдэж,  стандарт хангасан махны үйлдвэр дээр нядалгаа хийгдэнэ. Арьс ширээ нядалгааны үед гэмтэлгүй авах нь хамгийн чухал. Ийм нөхцөлд  арьс ширний 70%-ийн гэмтэл 20% болж багасах юм. Бэлтгэгдсэн махыг аль болох богино хугацаанд худалдан авагчдад хүргэх ёстой. Гүн хөлдөөсөн байдлаар ч юм уу, хөргүүртэй тээврээр зөөвөрлөн байгууллагуудад хүргэх юм.

Ирэх оноос уул уурхайн компаниудад эрүүл, аюулгүй байдал хангасан мах нийлүүлэгдэх нь гэж ойлголоо?
“Оюутолгой” компанийн хувьд  махны нийлүүлэлтээ шийдэх гээд явж байна. Юутай ч  “Малын гаралтай түүхий эд, бүтээгдэхүүний нэмүү өртгийн сүлжээ, мөшгих тогтолцооны  загвар арга хэмжээ”-ний хэрэгжүүлэлтийн явцад олон алдаа гарч байгаа.  Энэ бүгдийгээ засч залруулаад 2019 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс зөв зүйтэй хэрэгжүүлээд явах юм.  Нөгөө талдаа загвар арга хэмжээг хэрэгжүүлснээр Хөдөө аж ахуйн биржийн нэр хүнд аврагдаж, үйл ажиллагаа нь  сайжирна.  Бирж загвар арга хэмжээний зохицуулалтад орж ирснээр хариуцлагын тогтолцоо бий болно.



Гадаадын орнуудад ийм загвар арга хэмжээ амжилттай хэрэгжсэн туршлага хэр байдаг вэ. Тэр бүхнээс нэвтрүүлж байгаа тодорхой зүйлүүд байгаа юу?
Өндөр хөгжсөн  Япон зэрэг улсад ийм туршлага  хангалттай бий. Манай улсад одооноос л нэвтэрч байгаа  учраас анхаарах зүйлүүд их гарч байна.  Аж ахуйн нэгжүүд тус бүрдээ нэмүү өртгийн сүлжээ үүсгэх гэж оролдоод байдаг ч төрийн дэмжлэг заавал хэрэгтэй. Гэхдээ үүнийг аж ахуйн нэгжүүдэд дарамт үүсгэхгүй байдлаар  шийдэх нь зүйтэй. 

Сэтгэгдэл байхгүй байна

Санал асуулга
Уул уурхайн тухай хуулийн төслийг дэмжиж байна уу?
  • -Дэмжинэ
  • -Дэмжихгүй
  • -Зарим заалтыг өөрчлөх
Үр дүн:
  • -Дэмжинэ
  • -Дэмжихгүй
  • -Зарим заалтыг өөрчлөх

ШИНЭ

  • Уржигдар 14 цаг 56 минутад
    Томилолтын замыг талдаа хоёр хоног туулан алсын аймгаас зорих, үүр цайхтай уралдан ойрын нутгаас ирэх 21 аймгийн сэтгүүлчид эх орны нийслэлд учрах шалтгаан “Орон нутгийн сэтгүүлчдийн сүлжээ” сургалт байлаа. Тав дахь жилдээ хэрэгжиж байгаа энэхүү төслийн анхны сургалтаас хамрагдаж буй “нэг ангийн” 35 сэтгүүлчид тэд. Жил бүрийн уулзалтыг хүлээн учирсан анд нөхдийн сэтгэл догдлом баярт мөч, халуун дулаан уур амьсгал дунд  энэ жилийн сургалтын үйл ажиллагаа эхэлсэн юм. Хоёр өдрийн турш үргэлжилсэн сургалтын сэдэв “Уул уурхайн салбарын эдийн засагт үзүүлж буй нөлөөлөл”.
  • Уржигдар 13 цаг 24 минутад
    “Энержи Ресурс” компани 2019 оны эхний хагас жилийн санхүүгийн тайлангаа албан ёсоор мэдээлсэн байна. Оны эхний зургаан сард нийт 4 сая тонн нүүрс олборлож, 2.5 сая тонн баяжуулсан нүүрс экспортолсон бөгөөд борлуулалтын орлого өмнөх оны мөн үеэс 20 орчим хувиар нэмэгдэж 325.6 сая ам.долларт хүрчээ. Мөн хугацаанд баяжуулсан коксжих нүүрсийг  тонн тутамд дунджаар 147 ам.доллараар борлуулж Монгол Улсад экспортын нүүрсний үнийг хамгийн өндрөөр тогтоосон хэвээр байна гэж мэдээлэв.
  • 2019-08-21 12:39
    Өнөөдрийн Засгийн газрын хуралдаанаар шинээр болон өргөтгөлөөр 9 газрыг Улсын тусгай хамгаалалтад авах УИХ-ын тогтоолын төслийг дэмжлээ. Тэр дундаа Гутайн даваа-Хөмүүл голын эхийг байгалийн цогцолборт газрын ангиллаар тусгай хамгаалалтад авснаар Онон голын эхэд үйл ажиллагаа явуулж буй уул уурхайнуудыг таслан зогсоох боломж бүрдлээ. Ингэснээр Улсын тусгай хамгаалалттай газар нутгийг 1.2 сая га буюу 0.83 хувиар нэмэгдэж байгаа юм.
  • 2019-08-19 17:56
    Сүхбаатар аймгийн төсөвт 2018 онд нийт 3.2 тэрбум төгрөг төвлөрснөөс 1.8 тэрбумыг уул уурхайн татварын орлого бүрдүүлсэн байна. Өнөөгийн байдлаар аймгийн хэмжээнд ашигт малтмалын ашиглалтын тусгай зөвшөөрөлтэй 28 компани бий. Тус компаниуд орон нутагт төлөх ёстой татвараа хуулийн хүрээнд төвлөрүүлж буй бөгөөд уул уурхайн татварын орлого жил ирэх бүр өсөлттэй байгааг Сүхбаатар аймгийн Татварын газраас мэдээллээ. Цаашид уул уурхайн үйл ажиллагаа явуулдаг компаниудыг аймагт бүртгэлтэй болох саналыг орон нутгийн зүгээс тавьж байна.
  • 2019-08-16 11:18
    Нийт экспортын дийлэнх хэсгийг бүрдүүлдэг эрдсийн экспорт оны эхний долоон сард 3833.8 сая ам.долларт хүрсэн нь өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад 9.5%-иар өссөн дүн боллоо. Эрдсийн экспорт дундаа нүүрсний экспортын дүн 1.79 тэрбум ам.долларыг эзэлж байна. Энэ нь өнгөрсөн оны мөн үеийнхтэй харьцуулбал орлогын дүн 10.6%-иар нэмэгдсэн гэсэн үг. Оны эхний долоон сарын байдлаар нүүрсний экспортын биет жин 20.9 сая тоннд хүрсэн нь өмнөх оны мөн үеийн түвшинд хадгалагдсан дүнтэй гарч байна.