“Уул уурхайн салбарын зөвлөгөөн-2018” онол практикийн бага хурал боллоо

2018-12-25 17:43
Монголын уул уурхайн салбар үүсч хөгжсөний 96 жилийн ойд зориулан УУХҮЯ, АМГТГ болон Уул уурхайн мэргэжлийн холбоодын зөвлөл (УУМХЗ) хамтран “Уул уурхай салбарын зөвлөгөөн-2018” онол практикийн бага хурлыг өнөөдөр ШУТИС-ийн Номын санд зохион байгууллаа.

Хурлын үйл ажиллагааг нээж Монгол Улсын гавьяат уурхайчин, Монголын уул уурхайн мэргэжлийн холбооны зөвлөлийн Ерөнхийлөгч Д.Цогбаатар үг хэлж, мэндчилгээ дэвшүүлэв. Тэрээр хурлын салхийг хагалж “Эрдэс баялгийн өмчлөл, эзэмшил, ашиглалтын эрх зүй” сэдвээр илтгэхдээ эрдэс бодис буюу байгалийн баялгийн эрх зүйн асуудал тойрсон асуудлуудыг хөндөж, Монгол Улсын Үндсэн хуульд тусгасан байгалийн баялагтай холбоотой эрх зүйн асуудлууд, тэр дундаа  хуулийн доторх зөрчилтэй зүйлүүдийг онцлон  дурдлаа.

Дэлхийн улс орнуудын  Үндсэн хуульд зааснаар бол  уул уурхайн ордуудыг  төр нь өмчилдөг бөгөөд үүнд барилгын зориулалттай  газрын гадаргуу  дахь шавар, элс чулуулаг, материалуудаас бусад бүх орд, металл агуулсан элс, давс, нүүрс, нүүрс ус төрөгчийн ордууд ч хамаардаг байна.  Байгалийн баялгийн хайгуул, ашиглалтыг шүүхийн шийдвэрээр аливаа этгээд, компанид уул уурхайн концессын журмаар ашиглуулдаг гэдгийг Д.Цогбаатар  доктор онцолсон юм.

Монгол Улсад уул уурхайн салбарын эрх зүйн шинэчлэл нь тулгамдсан асуудал болж байгаа аж.  Зөвхөн хуулиудаар уул уурхайн салбарын эрэх, хайх, ашиглах, олборлох, үйлдвэрлэх, аюулгүй байдлыг хангах бүхий л  үйл ажиллагааг  иж бүрнээр зохицуулах боломжгүй. Харин ч хуулиар хэтэрхий нарийвчлан зааж баталбал цаашдаа салбарын хөгжилд чөдөр тушаал болно гэсэн байр сууриа  Монголын уул уурхайн “Дээвэр” холбооны тэргүүн илтгэлдээ дурдсан. 

Иймд үйл ажиллагааны хэм хэмжээ, дэс дараалал, явц, хяналт, бүртгэл, зохион байгуулалт, бүтэц бүрэлдэхүүн, мэргэжлийн шаардлага зэрэг асуудлыг тусгасан эрх зүйн тогтолцоо буюу уул уурхайн салбарын дүрэм журмын иж бүрэн систем бий болох шаардлагатай болжээ.  

Хурлын дараагийн илтгэлийг  Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яамны Уул уурхайн бодлогын газрын дарга Б.Дэлгэржаргал  уул уурхайн салбарын өнөөгийн байдал, хууль, эрх зүйн  орчинд гарч буй өөрчлөлт гэсэн сэдвээр тавилаа.  Монгол Улсын Засгийн газрын 2018 оны аравдугаар сарын 05-ны өдрийн 300 дугаар тогтоолоор Нарийнсухайтын нүүрсний орд, Тавантолгойн чулуун нүүрсний орд, Шивээ-Овоогийн хүрэн нүүрсний орд, Багануурын хүрэн нүүрсний орд, Цагаансуваргын  зэс, молибдений орд, Бүрэнхааны фосфоритын орд, Эрдэнэтийн зэс, молибдений ордын хил хязгаарыг нарийвчлан тогтоосноо ярилаа. Мөн шинээр улаан хас чулуу, цахиур, гантиг зэрэг ашигт малтмалын баяжуулах үйлдвэрүүд ашиглалтад орж буйг илэрхийлсэн нь онцлох мэдээ байв.

Түүнчлэн  уурхайн ашигт малтмалын нөөцийн үнэлгээний асуудлаар Шинжлэх ухаан, технологийн их сургуулийн Уул уурхайн төсөл судалгааны төвийн захирал, доктор, профессор, Монгол Улсын зөвлөх инженер С.Цэдэндорж илтгэсэн. Орд уурхайн ашиглалтын үе шатуудад ашигт малтмалын үйлдвэрлэлийн нөөцийн үнэлгээ зайлшгүй чухал бөгөөд энэ нь үйлдвэрлэлийн стратеги төлөвлөлтийн суурь өгөгдөхүүний нэг болох аж.  Томоохон уурхайн нөөцийн үнэлгээ нь зөвхөн тухайн үйлдвэрлэгчийн ашиг сонирхлын хүрээний асуудал биш харин салбар, улс орны эдийн засгийн хүрээнд хамаатай асуудал болжээ.

Баяжуулах үйлдвэрийн технологийг сайжруулах орчин үеийн техник, технологийг нутагшуулах тал дээр төрөөс анхаарч, дэмжлэг үзүүлж байна. Гэвч зарим төсөл судалгааны хувьд өөр улс оронд ашиглагдаж байсан тоног төхөөрөмжийг шууд шилжүүлэн суурилуулах хэлбэр гарч байгаа аж. Энэ нь аливаа ордын нөхцөлд тохирсон технологийг боловсруулж, тоног төхөөрөмжид нийцүүлэн технологио явуулах нөхцөл байдлыг үүсгэж байгааг Монголын Ашигт малтмалын баяжуулагчдын холбооны Ерөнхийлөгч, доктор, дэд профессор, Монгол Улсын зөвлөх инженер Б.Чинзориг онцлон тэмдэглэлээ.

Г.Идэр                

  

Сэтгэгдэл байхгүй байна

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 2020-02-21 17:01
    Хятад болон Ази тивийн бусад оронд коронавирусын тархалт нэмэгдэж буйн улмаас дэлхийн зах зээл дэх алтны ханш 1631 ам.доллар болж өсчээ. Энэ нь сүүлийн 7 жилийн дээд түвшинд тооцогдож байна. Хоёрдугаар сарын 14-нд зах зээл дэх алтны үнэ 1577 ам.доллар/унц байсан юм. Коронавирусын дэгдэлтийн улмаас эдийн засагт үүсэх нөлөөллийг арилгах зорилгоор Хятад улс мөнгөний зөөлөн бодлого явуулах болсон ч алтны ханш үргэлжлэн өссөөр байна. Энэ долоо хоногийн пүрэв гаригт Хятадын Ардын банк бодлогын хүүгээ бууруулах шийдвэр гаргасан юм.  
  • 2020-02-21 13:59
    “Эрдэнэс Монгол” ХХК нь нүүрсний давхаргын метан хийн нөөцийг тогтоож, эрчим хүчний цэвэр эх үүсгүүр болгон эдийн засгийн эргэлтэд оруулах зорилготой метан хийн төслийг хэрэгжүүлэхээр Австралийн “Жэйд Метан” ХХК-тай хамтарсан компани байгуулсан. 2019 оны тавдугаар сард талууд метан хийн төслийн хөрөнгө оруулалтын гэрээнд гарын үсэг зурж, үйл ажиллагаагаа явуулснаар улсын төсвөөс нэг ч төгрөг гаргалгүйгээр уг төслийг хэрэгжүүлж эхэлсэн юм. “Эрдэнэс Метан” ХХК нь Хамтын ажиллагааны гэрээний дагуу өөрсдийн эрлийн ажлын үр дүнгийн мэдээлэл болох 8 цооногийн өрөмдлөгийн мэдээлэл, геологийн бичиглэл, геофизикийн хэмжилтийн өгөгдөл, бүх дээжинд хийсэн нүүрсний чанарын шинжилгээний үр дүн зэргийг “Эрдэнэс Монгол” ХК-д хүлээлгэн өгчээ.
  • 2020-02-21 13:46
    “Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийн дэргэдэх нэгдлийн зөвлөлийн ээлжит хурал (2020.02.14)  болж, охин болон хараат компаниудын өнөөгийн байдал, тулгамдаж буй асуудлуудыг хэлэлцсэн юм. Тус компанийн Гүйцэтгэх захирал П.Ганхүү “Салхитын мөнгө, алтны ордыг эдийн засгийн эргэлтэд оруулж олсон орлогоос төрд ногдох өгөөжийг барьцаалан үнэт цаас гаргах замаар иргэний тэтгэвэр барьцаалсан зээлийн тодорхой хэсгийг төлөхөөр хуульчилсан. Энэхүү хуулийг дагаж мөрдөх хуулийн дагуу 3 тогтоол, нэг журам гаргасан. “Эрдэнэс  бонд” гаргах ажлыг удирдан зохион байгуулж байна” хэмээн тодотгосон. Энэхүү бондыг санхүүгийн зах зээл дээр хаалттай хүрээнд гаргахаар төлөвлөсөн  бөгөөд бондоос босгосон хөрөнгөөр 228 мянган иргэний тэтгэврийн зээлийн  6 хүртэлх сая төгрөгийг тэглэх юм.  
  • 2020-02-21 13:21
    2020 оны хоёрдугаар сараас Орос улс төмөр замаар Казахстаны нутгаар дамжин Хятад руу нүүрс экспортлох талаар Москва, Нур-Султан хэлэлцэж байна. Тус хэлэлцээрээр талууд төмөр замын тээврийн тарифыг 65%-иар хөнгөлөх асуудлыг хэлэлцэж буй. Экспортын шинэ чиглэл нь Оросын “Кузбасс” компанийн нүүрсний Хятад руу нийлүүлэлтийг өргөжүүлж, Алс Дорнодын чиглэлийг нүүрсний төмөр замын тээврийг ачааллын дарамтыг бууруулна гэж үзэж байгаа юм. Казахстан улсын хувьд төмөр замын транзит тээврийг нэмэгдүүлэх сонирхолтой байна. Орос нь Хятадын зах зээлд нүүрсний нийлүүлэлтээр Австрали, Индонезийн дараагаар гуравдугаарт орохоор эрмэлзэж байгаа юм. Тус улс нь ирэх 10 жилд Хятад рүү экспортлох нүүрсний хэмжээгээ жилд 55 сая тоннд хүргэх зорилттой.
  • 2020-02-21 12:25
    Үндэсний статистикийн хорооны мэдээллээр, 2020 оны эхний сарын байдлаар гадаад худалдааны нийт эргэлт 932 сая ам.долларт хүрсний дотор экспорт 459 сая ам.доллар, импорт 473 сая ам.доллартай тэнцлээ. Өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад нийт бараа эргэлт 16.1%-иар, экспорт 24.4%-иар, импорт 6.1%-иар тус тус буурсан байна. Гадаад худалдааны тэнцэл энэ оны нэгдүгээр сард 14.3 сая ам.долларын алдагдалтай гарлаа. Өнгөрсөн оны мөн үед 103.3 сая ам.долларын ашигтай гарч байжээ. Энэ онд гадаад худалдаа ашиггүй гарсан нь экспорт өмнөх оны мөн үеэс 148 сая ам.доллараар буурсантай холбоотой. Тодруулбал, өнгөрсөн нэгдүгээр сард алтны экспорт огт хийгдээгүйн зэрэгцээ зэсийн баяжмалын нийлүүлэлт 43.2 сая ам.доллараар буурсан нь голлон нөлөөлсөн байна.