Компаниуд усны менежментээ хэрхэн сайжруулснаа танилцууллаа

2018-12-05 17:03

“Өмнийн говийн уул уурхай, орон нутаг болон ус” салбарын дугуй ширээний уулзалт өнөөдөр боллоо. Уг уулзалтаар Усны менежментийн үйл ажиллагааны сайн дурын кодекст нэгдсэн уул уурхайн хайгуул, олборлолтын үйл ажиллагаа явуулдаг компаниуд оролцож, усны нөөцийг хамгаалах чиглэлд хэрхэн ажиллаж буйгаа танилцууллаа. Энэхүү сайн дурын кодекс нь 2016 оны хоёрдугаар сард нийт найман компанийн оролцоотойгоор байгуулагдаж байсан бол эдүгээ гурван компаниар (МАК, Бадрах энержи, Баян-Айраг) хүрээгээ тэлсэн байна. Кодекст нэгдсэн компаниуд (Эрдэнэс Монгол, Эрдэнэс Тавантолгой, Оюутолгой, Энержи Ресурс, МАК, Саусгоби Сэндс, Гоби коул энд энержи, Терра энержи, Бадрах энержи, Баян-Айраг, Эрдэнэ Ресурс Девелопмент) жил бүр тайлагнах судалгаа боловсруулж олон нийтэд мэдээлэл хүргэдэг ажээ.

Тус ажлыг Олон улсын санхүүгийн корпораци болон Sustainability байгууллагаас зохион байгуулж байгаа бөгөөд Канадын Засгийн газар, 2030 Усны нөөцийн бүлэг” болон бусад байгууллага дэмжин ажиллаж байна.

Компаниуд сайн дурын кодексийн зургаан зарчмын дагуу тодорхой амлалт өгч, тэдгээрийг хэрэгжүүлснээр энэхүү ажлын үр дүн гарч байгаа юм. Сонирхол татам маш олон ажил өрнөж буй нь өнөөдрийн уулзалтаас илэрхий байлаа.

Энэ удаагийн уулзалтаар нийт найман компани сайн дурын кодексийн хүрээнд ямар зорилт дэвшүүлэн ажилласан талаараа илтгэл тавьсан юм. Мөн арга хэмжээний үеэр усны нөөцийг хамгаалах чиглэлд дэвшилттэй ажиллаж буй компаниудыг “Шилдэг ус хэмнэгч”, “Шилдэг олон нийтэд хүрч ажиллагч”, “Усны менежментийн бүтээлч сэтгэлгээний шагнал” гэсэн номинациар шалгарууллаа. Шилдэг ус хэмнэгч компаниар “Оюутолгой”, Шилдэг олон нийтэд хүрч ажилласан компаниар “Баян-Айраг”, Бүтээлч сэтгэлгээний шагналын эзнээр “Энержи Ресурс” компани тус тус тодров. ОУСК, Sustainability болон Хараат бус судалгааны хүрээлэн (IRIM)-ээс төлөөлөл бүхий шүүгч нар компаниудыг ямар үзүүлэлт, үйл ажиллагаагаар шалгаруулсан талаар IRIM-ээс томилогдсон шүүгч Л.Цэлмэгсайханаас MMJ тодруулсан юм. Тэрбээр “Өмнөговьд уул уурхайн чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулж буй компаниуд усны сайн дурын кодекст нэгдээд гурван жил болж байна. Энэ хүрээнд усыг зөв зохистой ашиглах талаар зургаан төрлөөр үйл ажиллагаагаа сайжруулна гэсэн амлалт компаниуд авсан. Түүнийгээ компаниуд тайлагнаж байна.

Ус хамгийн сайн хэмнэсэн төрөлд “Оюутолгой” компани шагнал авлаа. Энэ чиглэлд олон сайн туршлага, жишээ байсан. Дунд хэмжээний компаниуд их сайн ажилласан. Уурхайн усаа дахин боловсруулж, үүнийгээ уурхайн тоосжилтыг дарах, ногоон байгууламжийг услахад ашигласан сайн жишээнүүд байна. Оюутолгой компанийн хувьд хэрэглээ нь өндөр төдийгүй сайн технологиудыг уурхайн үе шат болгон дээрээ ашиглаж буй. Ус дахин ашиглалт 88.1%-д хүрсэн нь саарал усны ашиглалт өндөр байгааг харуулж байгаа учир энэ шагналыг олгосон.

Олон нийтэд ус ашиглалтын талаар мэдээлэл хүргэх, энэхүү үйл ажиллагаандаа олон нийтийг оролцуулах төрөлд Завхан аймагт алтны чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг “Баян-Айраг Эксплорэйшн” компани шалгарлаа. Компаниудын тухайд бүгд иргэдтэй тогтмол оролцоотой ажиллаж байгаа нь сайшаалтай. Харин энэ компанийн тухайд “Залуу байгаль хамгаалагч” сургалтыг зэргэлдээх сумдын иргэд, ялангуяа хүүхдүүдийн дунд зохион байгуулсан. Ингэснээр ирээдүй хойч үедээ үндсэн ойлголтыг зааж сургаж ажилласан нь онцлог байлаа. Мөн байгаль орчны тайлан сар бүр гаргадаг нь олон нийтэд мэдээлэл хүргэхэд дөхөмтэй болдог юм билээ.

Бүтээлч сэтгэлгээний шагналыг “Энержи Ресурс” компани авсан. Сумын хэмжээнд хоногт 1200 метр куб ус дахин боловсруулах хүчин чадалтай цэвэрлэх байгууламжаар дамжуулан уурхай, Цогтцэцийд байгуулагдсан хотхон, аж ахуйн нэгжүүдийн бохир усыг цэвэршүүлэн дахин ашигладаг үзүүлэлтийг харгалзан авч үзсэн. Энэ зун Цогтцэций суманд үер буусан. Тэр үеэр 400 мянган шоо метр усыг хуримтлуулж, эргээгээд уурхайн үйл ажиллагаанд ашиглаж, гүний усны хэрэглээг бууруулсан нь шинэлэг арга барил юм” хэмээн ярьлаа.  

Ийнхүү өмнийн говьд үйл ажиллагаа явуулж буй компаниуд ус ашиглалтыг сайжруулах чиглэлд багагүй хэмжээний хүчин чармайлт гарган ажиллаж, тэрхүү туршлагаа өөр хоорондоо хуваалцаж байна. “Энержи Ресурс” компанийн тухайд энэ онд мөн хаягдлыг усгүйжүүлэх чиглэлд 1.8 тэрбум төгрөгөөр шинэ тоног төхөөрөмж авч суурилуулснаар жилд 179 мянган шоо метр ус хэмнэх боломж бүрджээ.

“Оюутолгой” компанийн тухайд энэ оны эхний арван сарын байдлаар 11.8 сая шоо метр ус ашигласан бөгөөд ус дахин ашиглалтыг 90%-д хүргэхээр зорин ажиллаж байна.

Бусад компанийн хувьд олон нийттэй хамтран ажиллах, усны чанарын хяналтыг сайжруулах, ус дахин ашиглалтыг нэмэгдүүлэх чиглэлд өндөр ахицтай ажиллаж байна. Компаниуд мөн малчдын хувьд нэн чухал асуудал болох усны хүрэлцээг нэмэгдүүлэх чиглэлд хуучин худгийг сэргээх, шинэ худаг гаргах, цөөрөм бүрдүүлэх зэргээр ажиллаж байгаагаа танилцууллаа.

Сайн дурын кодексийн хүрээнд мөн Олборлох үйлдвэрлэлийн ил тод байдлын санаачлагатай хамтран тайлагналд усны үзүүлэлтүүдийг нэвтрүүлэхээр болсон тухай ОУСК-ийн зөвлөх Э.Энхбилэг онцолсон. Түүний танилцуулснаар, ОҮИТБС-ын тайланд хуучин усны тухай үзүүлэлт хязгаарлагдмал хүрээтэй байсан бол одоо нэмж дөрвөн үзүүлэлт тусгасан аж. Тухайлбал гэрээнд заасан ус ашиглалтын хэмжээ, бодит ашигласан усны хэмжээ, тэр дундаа гадаргын болон гүний усны ашиглалтын хэмжээ, ус дахин ашиглалт зэрэг олон чухал заалтыг тайлагналд нэвтрүүлэхээр болсон байна. Энэ дагуу ОҮИТБС-ын 2017 оны тайланд 113 компани усны үзүүлэлтүүдээ сайн дураар илгээжээ. Нэгтгэл тайлан ирэх оны нэгдүгээр сард батлагдан, олон нийтэд хүрэхээр хүлээгдэж байгаа юм.

Сайн дурын кодекст зөвхөн өмнийн говьд үйл ажиллагаа явуулж буй компаниуд төдийгүй Монгол орны нутагт үйл ажиллагаа явуулж буй хайгуул, олборлолтын бусад компани нэгдэх боломжтой. Цаашид ийм хандлага бий болно гэж ОУСКорпораци үзэж байна. Энэ нь эргээд усны менежмент сайжирч, сайн жишиг тогтоход суурь нөхцөл болох давуу талтай.


Б.Төгс

Сэтгэгдэл байхгүй байна

Санал асуулга
Уул уурхайн тухай хуулийн төслийг дэмжиж байна уу?
  • -Дэмжинэ
  • -Дэмжихгүй
  • -Зарим заалтыг өөрчлөх
Үр дүн:
  • -Дэмжинэ
  • -Дэмжихгүй
  • -Зарим заалтыг өөрчлөх

ШИНЭ

  • 19 цаг 50 минутын өмнө
    Монгол Улсын эдийн засаг дахь уул уурхайн нөлөөлөл, иргэдийн ойлголт болоод орон нутгийн асуудлаар Сүхбаатар аймаг дахь эдийн засагч Ц.Мөнхбаяртай ярилцлаа. Монгол Улсын эдийн засгийг багагүй хувийг уул уурхайгаас орсон орлого эзэлж байгаа нь статистикаас харагдаж байна. Эдийн засагч хүний хувьд Та уул уурхайн талаар байр сууриа илэрхийлнэ үү? Би энэ салбарын хүн биш учир зөвхөн эдийн засгийн үр өгөөж талаас нь ойлголтынхоо хэмжээнд хариулъя. Өнөөдөр бид нэг зүйлийг магтвал хэт дээшээ өргөөд, бас муулбал хэт харлуулдаг хандлагатай болсон. Аливаа зүйлийн эерэг талыг олж харж сурах шаардлага байна. Ингэж сураагүй болохоор уул уурхайн талаарх цэгцтэй ойлголтгүй, нэг хэсэг нь ашиглах зүйтэй гэхэд нөгөө хэсэг нь бүр хэрэггүй мэт ярьж байна. Эдийн засгийн үр өгөөжийн талаас тайлбарлахгүй бол үр дүнгүй юм шиг олон нийтэд сөргөөр ойлгож байна. Уул уурхайг зөв өнцгөөс нь харж, хариуцлагатай ашиглаж чадвал эдийн засагт үр өгөөжөө өгч байна. Цаашид ч өгнө.
  • Уржигдар 13 цаг 34 минутад
    БНМАУ-ын Сайд нарын зөвлөлийн 1939 оны 38 дугаар тогтоолоор тухайн үеийн Аж үйлдвэр, барилгын яамны дэргэд “Уул уурхай, ашигт малтмал трест” байгуулагдсанаар  Монгол Улсад Үндэсний геологийн алба байгуулагдсан түүхтэй. Геологийн алба тэр цагаас хойш өнөөдөр Монгол орны бие даасан салбар болтлоо хөгжиж нутаг дэвсгэрийг бүхэлд нь геологи, ашигт малтмал, тектоник, геоморфологи, геофизикийн зэрэг төрөл бүрийн геологийн судалгаанд хамруулсан байдаг. Эдгээр судалгааны үр дүнд Монгол орны ашигт малтмалын тархалтын ерөнхий зүй тогтлууд илэрч, 80 гаруй төрлийн ашигт малтмалын 1600 гаруй ордыг нээн илрүүлж олон арван томоохон ордуудыг нээн ажиллуулж байна. Монгол Улсад геологийн алба байгуулагдсаны 80 жилийн ой энэ өдрүүдэд тохиож буй. Энэ ойг тэмдэглэн өнгөрүүлэх арга хэмжээний хүрээнд зохион байгуулагдаж байгаа томоохон ажлуудын нэг нь өнөөдөр  “Холидэй Инн” зочид буудалд эхэлсэн “Монголын геологи 80 жил” олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал юм.
  • Уржигдар 11 цаг 26 минутад
    Төмрийн хүдрийн үйлдвэрлэлээр дэлхийд хоёрдугаарт ордог “Рио Тинто” групп нь анх удаа юанийн төлбөрөөр худалдаа хийх гэрээ байгуулжээ. Гэрээ байгуулах ёслол Хятадын Шандун мужийн Рижао боомтод болсон байна. Энэхүү хамтын ажиллагааны эхлэл болгож тус улсын “Shanxi Gaoyi Steel” компани 10 мянган тонн 59.6%-ийн агууламжтай төмрийн баяжмал “Рио Тинто” группээс худалдан авчээ. Ийм худалдааны хэлэлцээрийг ихэвчлэн далайн боомтууд шууд трейдер компаниудтай байгуулдаг. Гэсэн хэдий ч “Рио Тинто” групп нь Хятадын харилцагч нартай худалдааны сувгаа өргөжүүлж, компаниудаар дамжуулан тус улсын төвийн бүс нутгийн гангийн үйлдвэрүүдэд шууд түүхий эд нийлүүлэхээр зорьж байна. 
  • Уржигдар 10 цаг 17 минутад
    Монгол Улсын Хөгжлийн банкны Гүйцэтгэх захирал Г.Амартүвшинтэй MMJ-ийн сэтгүүлч Э.Оджаргал ярилцлаа. Монгол Улсын Хөгжлийн банкны Гүйцэтгэх захирлын албанд томилогдоод Та юунаас ажлаа эхлээд байна вэ? Миний бие энэ албанд томилогдон  ажил хүлээж аваад гурван сарын хугацаа өнгөрчээ. Гурван гол чиглэлээр ажиллаж байна. Нэгд, Хөгжлийн банкны журам, зээл олгох үйл ажиллагаа гэх мэт дотоод зохион байгуулалт, засаглалыг сайжруулах. Энэ хүрээнд зээлийн бодлого, журмыг шинэчиллээ. Компаниудын төсөл хэрэгжүүлэх зээлийн хүсэлтийг Хөгжлийн банк  удаадаг, зээлийн хүсэлт  хаачсан нь мэдэгдэхгүй байна гэсэн шүүмжлэл өмнө нь байсан юм билээ. Тиймээс одоо энэ үйл ажиллагааг илүү нээлттэй болгох үүднээс өөрчлөлт оруулсан юм. Хоёрт, зээлийн чанар. Хөгжлийн банкны өмнөх зээлийн асуудалтай холбоотой 6 хэргийг прокурорт шилжүүлсэн асуудал хоёр дахь чиглэлийн ажлын нэг хэсэг юм. 
  • 2019-10-15 13:59
    Үндэсний статистикийн хорооны мэдээллээр, энэ оны эхний есөн сарын байдлаар манай улсын гадаад худалдааны нийт бараа эргэлт 10.5 тэрбум ам.долларт хүрч 9.5%-иар өсчээ. Үүнд экспорт 5.9 тэрбум ам.доллар, импорт 4.6 тэрбум ам.долларыг эзэлсэн нь өнгөрсөн оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад экспорт 12.6%, импорт 5.7%-иар тус тус өслөө. Гадаад худалдаа 1.3 тэрбум ам.долларын ашигтай гарч өнгөрсөн оны мөн үеийнхээс 415.5 сая ам.доллараар нэмэгджээ. Нийт экспортод эзлэх эрдсийн экспортын хэмжээ 4.96 тэрбум ам.долларт хүрч өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулбал 9.3%-иар нэмэгдсэн байна. Энэ дундаа нүүрсний экспорт орлогын дүнгээр тэргүүлж буй бол зэс хоёрдугаарт эрэмбэлэгдэв.