Цэнхэр тэнгэрийн амбиц буюу Монгол нүүрсний боломж

2018-09-27 10:37


The Mongolian Mining Journal сэтгүүлийн шинэ дугаар хэвлэгдэн гарлаа


Н.Ариунтуяа



Хятад улсын “Цэнхэр тэнгэр” хөтөлбөр Монголын нүүрсний бизнест асар их боломж бүрдүүлж буйг бүрэн дүүрэн ашиглах хэрэгтэй хэмээн Хятадын үндэсний нүүрс ассоциацийн Эдийн засаг хариуцсан Ерөнхий захирал Ян Сианфэнг Coal Mongolia 2018 дээр хэлэв.

Хятадын гангийн үйлдвэрлэлийн оргил үе 2015 оноос дуусгавар болж, эрдсийн зах зээлийн супер мөчлөгийн үед хэт илүүдэлтэй хүчин чадлаар ажиллаж байсан ган, төмөрлөг, нүүрсний салбарт эрэлт нийлүүлэлтийн тэнцвэрийг хангахын тулд илүүдэл хүчин чадлыг бууруулж, үр ашиг багатай үйлдвэрүүдийг хаах бүтцийн өөрчлөлт буюу бодлогын шинэчлэл эхэлсэн билээ. Үүнтэй зэрэгцэн бохирдол ихтэй үйлдвэрлэлийг хумьж, хүлэмжийн хийн ялгаруулалтыг эрс бууруулах ногоон хөгжлийн зорилт ч давхар хэрэгжиж эхэлсэн юм. 2016 онд томьёоллын түвшинд байсан бодлогын алхмууд 2017 оноос зарим нэг хязгаарлалт, дүрэм журмыг мөрдүүлэх ажлаар өрнөж эхэлсэн бол 2018 онд тодорхой зорилт тавьж, хүрэх түвшинг тодорхойлсон реформын чанартай төлөвлөгөө, хөтөлбөрүүдээр үйл явц улам эрчимжиж байна.

Өмнөд хөршид өрнөж буй бодлогын шинэчлэл Монголын эрдсийн түүхий эд, тэр тусмаа нүүрсний экспортод онцгой хамааралтай. Тэдгээрээс чухалчлан анхаарал хандуулах ёстой үйл явц бол дээр дурдсан “Цэнхэр тэнгэр” /Three-Year Action Plan to Protect the Blue Sky/ хөтөлбөр юм.  Нүүрс болон коксын зах зээлд бүхэлд нь нөлөөтэй энэ зорилтууд Монголын нүүрст зарим шинэ боломж нээх хандлагыг тодруулан байна.        

Хятадын Төрийн зөвлөлөөс “Цэнхэр тэнгэр” 3 жилийн төлөвлөгөөг өнгөрсөн зургаадугаар сард баталсан билээ. Хоцрогдсон үйлдвэрлэлийн хүчин чадлыг бууруулах, Байгаль орчныг хамгаалах, Хөдөлмөрийн аюулгүй байдлыг хангах үндсэн гурван зорилтыг уг хөтөлбөрөөр хангахыг зорьжээ. Нэг ёсондоо “Цэнхэр тэнгэр” нь байгаль орчны доройтол, агаарын бохирдол, аж үйлдвэрийн хэрээс хэтэрсэн үйлдвэрлэлийг зохицуулахын тулд Хятадын Засгийн газраас ойрын 3 жилд шийдвэрлэх үйл ажиллагааны жагсаалт юм.

2018-2020 оны  энэхүү амбицтай зорилт асар уудам нутагт хамаарч байгаа. Хэдий хамгийн бохирдол ихтэй Бээжин, Тянжин, Хэбэй мужийг голчлон онилсон ч цаашлаад тэдгээрийг тойрсон “2+26” хотод хөтөлбөрийн зорилт хамаатай. Тодруулбал, Шанси мужийн Лвилианг, Жиньшинг, Юнченг хотууд, Хэнан мужийн Лоёнг болон Санменхи хотууд, Шаанси мужийн Ши-Ан, Хинанг, Баожи, Тонгчуан, Вейнан болон Янглингийн төв зэрэг ФенеВэйе бүсийн 11 хот, мөн Янгзе, Делта голын сав газрын Шангхай, Жиангсү, Зжианг, Анхуй зэрэг дөрвөн аймаг энэхүү төлөвлөгөөнд багтаж байна.  

Гурван жилийн хөтөлбөрт нэр заагдсан эдгээр бүс нутаг ган, төмөрлөг, нүүрсний үйлдвэрлэлийн салбарт хуучирсан бохир технологийг халах, хорт хийн ялгаруулалтыг бууруулах тал дээр тодорхой үүрэг амлалтууд авч байгаа. Жишээлэхэд Хятадын хамгийн том ган үйлдвэрлэгчид тооцогддог Хэбэй мужид ган үйлдвэрлэх хүчин чадлыг 40 сая тонноор, коксын үйлдвэрлэлийг 10 сая тонн, цементийн үйлдвэрлэлийг 5 сая тонноор бууруулах бол Жансу мужид 17.5 сая тонн ган үйлдвэрлэх хүчин чадлыг хаах төлөвлөгөө тусгагджээ. Дээрх тоонууд нь асар далайцтай бүтцийн шинэчлэл эрчээ авсны илэрхийлэл юм.

“Цэнхэр тэнгэр”-ийн зохицуулалтууд эрчим хүчний хэрэглээ, үйлдвэрүүдийн байршил, бүр тээвэрлэлтийн системийн бүтцэд хүртэл үр нөлөөгөө үзүүлнэ хэмээн үзэж байна. Уламжлалт тогтолцоог өөрчилж буй энэхүү реформын хүрээнд 2020 он гэхэд эрчим хүчний үр ашиггүй хэрэглээг 58%-иар бууруулах бол авто замын тээвэрлэлтийг бүрэн зогсоох зорилт тусгагдаад байгаа юм. Түүнчлэн 2020 он гэхэд аж үйлдвэрийн гол кластер болсон Хэбэй болон далайн эргийн мужуудаар ган, коксын үйлдвэрлэлийн гарцыг эрс багасгах зорилт тавигдаад байна.

Харин түүнийг нөхсөн үйлдвэрлэл манай улстай хил залгаа мужуудад өсч эхэлсэн ба цаашид улам эрчээ авах хандлагатай. Гангийн үйлдвэрлэл нягтаршил их, бохирдол өндөр далайн эргээс эх газар руу шилжиж буй нь Монголын нүүрс экспортлогчдын хувьд “азын тэнгэр ивээсэн” хэрэг бөгөөд энэхүү зах зээлд өрсөлдөх давуу талаа ашиглан, байр сууриа бататгаж авах тухай мессежийг өнгөрсөн жилийн Coal Mongolia дээр “Энержи Ресурс” компанийн Гүйцэтгэх захирал Г.Батцэнгэл анх өгсөн. Энэ жил ч давтан санууллаа. Энэ тухай Coal Mongolia 2018 хурлаас хийсэн Э.Оджаргалын сурвалжлагаас дэлгэрүүлэн уншина уу. Байгаль орчноо хамгаалах бодлогууд Хятадын өмнөд хийгээд зүүн зүгийн далайн эргийн ган, коксын үйлдвэрлэлийг хязгаарлаж, тэртээ алсад байсан зах зээлийг дэргэд ойртуулж буй нь Монголын нүүрсний салбарыг гэрэлтэй харагдуулах мэдээлэл мөн билээ.  

“Цэнхэр тэнгэр”-ийн хүрээнд нүүрс олборлох, боловсруулах салбар болон ган төмөрлөгийн үйлдвэрлэлд төрийн хяналт эрс өөр түвшинд очоод байна. Дээрх үйлдвэрлэлд хамаарах хяналт шалгалт урьд байгаагүйгээр чангарчээ. Байгаль орчны шаардлага хангаа­гүй үйлдвэрүүдийг үг дуугүй хаах, дуусгавар болгох бодлого эргэлт буцалтгүй хэрэгжин байна. ХАБ, байгаль орчны хатуу чанга зохицуулалтууд үйлдвэрлэлийг бууруулахад голлох нөлөө үзүүлж эхэлсэн ба үр ашиг багатай, хуучирсан технологи бүхий уурхайнууд олноор хаалгаа барьж, бүтээгдэхүүний гарцаа танаж байна.

Харин тогтож үлдсэн нь чанга хатуу стандартад зохицож ажиллахын тулд илүү сайн чанарын түүхий эд буюу коксын нүүрс худалдаж авахаас аргагүйд хүрч байна. Энэ нь чанартай коксжих нүүрсний эрэлтийг нэмэгдүүлж байгаа юм. Монголын сайн чанарын коксжих нүүрсний эрэлт нэмэгдэж, үнэ ханшийг өсгөх давуу тал авчирч байна. Ялангуяа хүхрийн бага агууламжтай нүүрсний хувьд боломж ихээхэн нэмэгдэж байна гэсэн үг юм.

Тэрхүү өрсөлдөх давуу тал, боломжуудын талаар “Фэнвэй Энержи” байгууллагын Дэд ерөнхийлөгч Сара Лю, Вүүд Маккензийн Ази Номхон далайн бүс нутгийн Нүүрсний зах зээл хариуцсан Ахлах шинжээч Пралаб Бхаргавага нартай MMJ ярилцсан нь есдүгээр сарын дугаарт нийтлэгдлээ.

Мууг сайнаар орлуулан хөгжүүлэх дээрх шилжилт, өөрчлөлтүүд нь Хятадын дотоодын үйлдвэрлэлийг бууруулахтай зэрэгцээд нүүрсний чанарынх нь үзүүлэлт доошилж буй нь сайн чанарын коксжих нүүрсний эрэлт, үнэ ханшийг харьцангуй өндөр түвшинд байлгаж байна. Энэхүү эерэг төлөв ирэх хоёр жилд тогтвортой хадгалагдах төдийгүй ялимгүй өсч мэдэх таамгийг зах зээл шинжээчид гаргасаар байна.

Хятадын зах зээлд гарч буй бодлогын энэ алхмууд манай нүүрсний нийлүүлэлтэд мэдэгдэхүйц нөлөө үзүүлэх томоохон хүчин зүйл юм. Гол зах зээлдээ байр сууриа хадгалах, өргөжүүлэх, улам бататгах нөхцөл юм. Харин боломжийг бүрэн дүүрэн ашиглаж чадах эсэх нь монголчуудаас өөрсдөөс шалтгаална. Тээвэр логистик, боомтын нэвтрэлт зэрэг нийлүүлэлтийг хязгаарлаж буй хүчин зүйлстээ хурдацтай дэвшил гаргаж, потенциалаа нэмэгдүүлэхгүй бол гол зах зээлд боломжууд хэчнээн нээгдлээ ч түүнийг ашиглах, үр ашгийг хүртэх боломж хязгаартай хэвээр байх билээ.

Сэтгэгдэл байхгүй байна

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • Уржигдар 13 цаг 53 минутад
    Цар тахлын тархалтаас урьдчилан сэргийлэх үүднээс Засгийн газраас хөл хорио тогтоох арга хэмжээ авч хэрэгжүүлж байна. Өвчний тархалтаас сэргийлэх талаар амжилттай боловч хөл хорионы сөрөг нөлөөнөөс уул уурхайн салбарын үйлдвэрлэл, экспорт буурах, худалдааны салбарын идэвх сулрах, аялал жуулчлал, тээвэр, үйлчилгээний салбар орлогогүй болоход хүрч, улмаар бусад салбаруудад нөлөөлж байна. Энэ  гинжин холбоогоор банкны салбарт ч тодорхойгүй байдал, эрсдэл, сөрөг нөлөөг үзүүлж байгаа. Монголбанкны судалгаагаар коронавирусын нөлөөлөлд 54 мянган зээлдэгчийн 3.5 их наяд төгрөгийн зээл өртөж байгаа гэсэн тооцоо бий. Манай улсын хувьд санхүүгийн зах зээлийн 90 орчим хувийг банкны систем бүрдүүлдэг. Иргэд, аж ахуйн нэгж хямралд өртөн орлогогүй болж, зээлээ эргэн төлөхөд хүндрэл үүссэнээр банкуудын өөрийн хөрөнгө, ашигт ажиллагаа буурч, эрсдэлийн сангаа нэмэгдүүлэх шаардлагатай тулгарна.
  • Уржигдар 13 цаг 52 минутад
    Монгол Улсын парламент  2019 оны арваннэгдүгээр сарын 14-ний пүрэв гарагийн хуралдаанаараа Үндсэн хуульдаа нэмэлт өөрчлөлт оруулсан. 1992 оны нэгдүгээр сарын 13-нд ардчилсан тодотголтой Үндсэн хуулиа баталснаас хойш 2000 онд анх удаа “гар хүрч”, “дордох”-ын хэмээгддэг 7 заалтад оруулсан нь цаг хугацааны эрхээр багагүй маргаан дагуулж ирсэн юм. Энэхүү 7 заалтаас зургаад нь нэмэлт, өөрчлөлт хийснээр Үндсэн хуулийн өнгө төрх багагүй сайжирсан юм. Хоёр удаа нийгмээрээ хэлэлцэж, гурав дахь удаагийн хэлэлцүүлгээ парламентын хуралдаанд гуравхан цагийн дотор хийсэн Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийг өнөөдөр /2020 оны тавдугаар сарын 25/ 12.00 цагт буюу 17-р жарны төмөр хулгана жилийн зуны тэргүүн сарын шинийн 3-ны морин цагаас эхлэн улс орон даяар мөрдөж эхэлж байна.
  • Уржигдар 13 цаг 00 минутад
    “Шивээ-Овоо” ХК-ийн Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн ээлжит хурлыг тус уурхай дээр зохион байгуулж, үйл ажиллагаанд тулгамдаж буй асуудалтай танилцан, хэд хэдэн чиглэлээр үүрэг өглөө. Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн дарга Э.Дөлгөөн уурхайн олборлолтын зардлыг бууруулах чиглэлээр тооцоо судалгаа хийж, танилцуулах, компанийн худалдан авалтын сонгон шалгаруулалтыг хуулийн хүрээнд нээлттэй зарлахыг компанийн удирдлагуудад чиглэл болгосон байна. Мөн 2020-2021 оны өвөлжилтийн бэлтгэл ажлыг хангах хүрээнд нарийвчилсан төлөвлөгөө боловсруулж, шаардлагатай арга хэмжээг ирэх саруудад авахаар болжээ. 
  • 2020-05-22 14:01
    Монгол улсын Засгийн газар, МҮХАҮТ хамтран Монгол Улсын ТОП-100 аж ахуйн нэгжийг эрэмбэлэн өргөмжлөх үйл ажиллагааг 19 дахь жилдээ анх удаа /тавдугаар сарын 20/ цахим хэлбэрээр зохион байгууллаа. Цахим арга хэмжээг нээж МҮХАҮТ-ын Ерөнхийлөгч О.Амартүвшин  “2020 он бол бид бүхний хувьд туйлын өндөр сорилттой жил болж байна. Монголын эдийн засгийг нуруун дээрээ үүрч, Монголын хөгжлийг  түүчээлж байгаа та бүхэнд ТОП 100 ААН-д эрэмбэлэгдсэнд МҮХАҮТ-ын зүгээс халуун баяр хүргэж, эдийн засгийн сорилыг төр засагтай хамтран хамтдаа даван туулъя” хэмээн уриалав. ТОП-100 аж ахуйг эрэмбэлэхдээ Сангийн яам, Гааль болон Татварын ерөнхий газар, НДЕГ, Улсын бүртгэл, Үндэсний статистикийн хороо болон МҮХАҮТ-ын төлөөллүүд хамтарсан Ажлын хэсгийн албан ёсны мэдээ, тайлан, тоон үзүүлэлтэд тулгуурлан ААН-ийн тухайн жилийн орлого, улсын төсөвт оруулсан татвар, нийгмийн даатгал төлсөн ажиллагсдын тоо, ашиг, хөрөнгийн  хэмжээ гэсэн үндсэн 5 үзүүлэлтийг чухалчилжээ.
  • 2020-05-21 14:53
    Засгийн газар шинэ коронавирусээс үүдэн эрсдэлд орсон  эдийн засгийг аврахаар гуравдугаар сарын сүүлээр дуугарч эхэлсэн нь 5.1 их наяд төгрөгийн багц хөтөлбөр байв. Үүнийг нь дөрөвдүгээр сарын 9-нд УИХ-ын чуулганаар “амь оруулан” баталлаа. 5.1 их наяд төгрөгийн   хөтөлбөр   яг хэрхэн эдийн засгийг аврах эсэх нь одоо ч тодорхой биш байгаа юм. Үүнээс хавьгүй эрт буюу гуравдугаар сарын 11-нд Монголбанк бодлогын хүүгээ буулгаж, төд удалгүй арилжааны банкуудыг “захиргаадаж”  хэрэглээний зээл  төлөлтийн  хугацааг сунгахыг хүчлэх болсон. Улмаар дөрөвдүгээр сарын 13-нд төв банк бодлогын хүүгээ дахин бууруулав. Гол асуулт нь эдийн засгийн төлөв бүрхэг байгаа нь иргэдийн сэтгэл зүйд сөргөөр нөлөөлж,  улмаар худалдаа, үйлчилгээний салбарын борлуулалтад шууд нөлөөлнө.  Энэхүү нөхцөл байдал эдийн засгаа сэргээхээр оролдож байгаа Хятадад ихээхэн тод илэрч байна.