”Баялгийн засаглал” хэлэлцүүлэг боллоо

2018-04-06 18:40

Монгол улсын Ерөнхийлөгчийн Тамгын газар,  Хөгжил ардчилал ТББ,  Конрад-Аденауэр-Сангийн Монгол дахь суурин төлөөлөгчийн газар хамтран  “Баялгийн засаглал” хөгжлийн чуулганыг өнөөдөр “Туушин” зочид буудлын Соёмбо танхимд зохион байгууллаа.  Чуулганыг Монгол улсын Ерөнхийлөгчийн улс төрийн бодлогын зөвлөх Н.Алтанхуяг болон Монгол улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга нар нээж үг хэллээ.  “Үндсэн хуульд заасан байгалийн баялаг ард түмний өмч гэсний дагуу олон ажил хийж байгаагийн нэг нь зургаа дахь удаагаа зохион байгуулагдаж байгаа хөгжлийн чуулган юм.  Олон удаагийн хөгжлийн чуулганы гол зорилго бол монголчууд өөрсдийнхөө баялагт хэрхэн эзэн болох вэ гэдэгт хариулт өгөх юм” хэмээн төрийн тэргүүн хэлсэн үгэндээ тодотгож байсан.

Тэрээр, бид байгалийн баялгаа ашиглаж байгаа боловч баялгаас иргэд хүртэхгүй байна. Лиценз гэдэг нэрээр газрын баялгийг хувь хүн, компаниуд аваад эргээд лицензээр баялгийг худалддаг болсон. Үр дүнд нь, 1990 оноос хойш бүх хүн өр, зээлтэй болсон байна. Улс өөрөө 30 орчим тэрбум ам.долларын өртэй боллоо. Энэ тал дээр дүгнэлт хийж, хууль тогтоомжоо биелүүлдэг болох талаар бид ярилцах ёстой хэмээн тодотгож байлаа.

Тус чуулганд Ази, Номхон далайн бүс нутгийн эрчим хүчний аюулгүй байдал ба уур амьсгалын өөрчлөлт (RECAP) хөтөлбөрийн захирал, Конрад-Аденауэр-Сангийн Монгол дахь Суурин төлөөлөгчийн газрын даргын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгч Др.Петер Хефеле, ХБНГУЦ-ын Саарланд мужийн Хууль зүйн яамны төрийн нарийн бичгийн дарга Роланд Тайс нарын албаны хүмүүс оролцсон юм. Мөн Байгалийн баялгийн засаглалын хүрээлэнгийн Монгол улс дахь менежер Н.Дорждарь байгалийн баялгийн засаглалын асуудлууд, ХБНГУ-ын Саарланд мужийн парламентын гишүүн Штефан Тийлен, Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайдын зөвлөх  Т.Цогтбаяр нар  мэдээлэл хийж, оролцогчдын асуултад хариулсан юм.

“Үндэсний баялгийн санг  төрийн өмчит “Эрдэнэс Монгол” компанийн суурин дээр бий болгохыг зорьж байна. Одоогоор  “Эрдэнэс Монгол” компани  ашиг олох гэж байгаа 11 компанитайгаа ижилхэн бизнес хийгээд байгаа учраас менежмент нь буруу болоод байгаа юм. Үндсэндээ “Эрдэнэс Тавантолгой” компани өөрийгөө үр ашигтай ажиллуулах нь тухайн компанийн асуудал болохоос биш “Эрдэнэс Монгол” энэ үйл ажиллагаанд нь оролцох ёсгүй юм” хэмээн Т. Цогтбаяр  илтгэлдээ  дурдлаа. Хэлэлцүүлэгт оролцогчдоос 2016 оны нэгдүгээр сард батлагдсан Ирээдүйн өв сангийн тухай хууль  Үндэсний баялгийн сантайгаа хэрхэн холбогдох юм бэ, улс төрийн зорилгоор өмнө байгуулсан сангийн үйл ажиллагаа  байхгүй болчих вий гэсэн болгоомжлол байна хэмээн саналаа илэрхийлж байлаа.

“Ирээдүйн өв сангаас өмнө Хүний хөгжлийн сан байгуулагдаж 2,3 их наяд төгрөг төвлөрөөд, 3,2 их наяд төгрөг зарцуулагдаад өрөнд орсон. Одоогийн байдлаар 970 тэрбум төгрөгийн өртэй байна. Харин Ирээдүйн өв сан бол  маш сайн боловсруулагдаж гарсан  хууль болоод концепцийн үндсэн дээр байгуулагдсан, Норвегийн тэтгэврийн сангийн тухай хуультай нийцсэн гэдгийг тодотгоё” гэдгийг Т.Цогтбаяр зөвлөх хэлж байсан юм.

Монгол улсын Ерөнхийлөгчийн улс төрийн бодлогын зөвлөх Н.Алтанхуяг “Үндэсний баялгийн  сан гэдэгт ашигт малтмалын салбараас гадна харилцаа холбоо, тээвэр, дэд бүтэц гээд олон зүйл багтахаар ойлгогддог. Энэ сангийн хувьд нэр томъёо нь хэр зөв бэ. Үндэсний сан гээд нэрлэчихвэл яасан юм бэ” хэмээн саналаа илэрхийлсэн. Одоогоор гурван сан байгуулахад чиглэсэн хууль батлагдсан, харин Үндэсний баялгийн сан гэдэгт зөвхөн  стратегийн ач холбогдол бүхий 16 ордын төрийн эзэмшлийн хувьцааг төвлөрүүлэх асуудал л яригдаж байгаа юм. Үүнийгээ дагаад хүссэн хүсээгүй дэд бүтэц яригдах учраас мөн дэд бүтцийн компаниудын төрийн эзэмшлийн хувьцаа, ногдол ашиг бас яригдана” хэмээн илтгэгч онцолж байсан.

Чуулганы төгсгөлд  “Баялгийн засаглал” хэлэлцүүлгээс гарах зөвлөмжийг танилцуулсан юм. Эрдэс баялгийн салбарын ил тод байдлыг дээд зэргээр хангах, тухайлбал төр засаг, компаниудын хооронд байгуулдаг үндсэн гэрээнүүд, компанийн жинхэнэ эздийн мэдээллийг ил болгоход онцгой анхаарах, уул уурхайн салбар дахь төрийн өмчийн компаниудын зорилго, үйл ажиллагаа, удирдлагын шийдвэрүүд тэр бүр тодорхой биш хаалттай, улс төрийн шууд хамааралтай байгааг цэгцлэх, олон нийтийн компани болгоход онцгой анхаарах,  уул уурхайн салбарын зохицуулалтгүй, далд явагдаж байгаа үйл ажиллагааны нэг болох түүхий эдийн худалдаа, экспортын асуудал, үүнд ялангуяа  төрийн өмчит компаниудын бүтээгдэхүүнийг ямар компани худалдан авдаг, зуучилдаг, тэднийг хэрхэн сонгон шалгаруулдаг болохыг ил болгох гэсэн үндсэн гурван хүрээнд зөвлөмж боловсруулагджээ.

Энэ хүрээндээ “Баялгийн лицензийн эрх зүй”, “Баялгийн геологи, хайгуул”, “Баялгийн олборлолт”, “Баялгийн хуваарилалт” гэсэн дөрвөн асуудлыг хэлэлцүүлэгт оролцогчид  ярилцаж, саналаа илэрхийллээ.        

Г.Идэр 

 

     

 

    

 

Сэтгэгдэл байхгүй байна

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 2020-07-20 13:13
    Катодын зэс үйлдвэрлэлийн технологийг анх удаа Монгол орны уур амьсгалын эрс тэс нөхцөлд амжилттай нутагшуулж, зэсийн исэлдсэн эрдэс бүхий хүдрийг уусган баяжуулах аргаар боловсруулан, цэвэр зэс үйлдвэрлэж буй “Эрдмин” ХХК дотоодын төдийгүй гадаадын уул уурхайн зах зээлд хэдийнэ танил болжээ.  Тус компани нь “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн хаягдал, балансын бус хүдрийн овоолгуудыг 40 жилийн турш ашиглах гэрээ байгуулан ажиллаж байгаа билээ.The Mongolian Mining Journal сэтгүүлээс зохион байгуулсан уул уурхайн салбарын шилдгүүдийг тодруулах Mining Journal Awards-2013 ёслолын ажиллагааны “Шилдэг технологи” шагналыг “Эрдмин” компани хүртсэн түүхтэй. Жилд 2500 орчим тонн катодын цэвэр зэс үйлдвэрлэж экспортод гаргаж, 41 нэр төрлийн 3 сая гаруй метр зэс утас үйлдвэрлэн дотоодын зах зээлд нийлүүлж байгаа зэрэг үзүүлэлтүүдээрээ тус компани энэхүү нэр хүндтэй номинацийн эзэн болж байсан юм. 
  • 2020-07-20 13:09
    УИХ-ын дарга Г.Занданшатар, Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд Г.Ёндон болон Зам, тээврийн хөгжлийн сайд Л.Халтар нар Дорноговь аймагт (2020.07.20)ажиллаж байна. Төлөөлөгчдийн бүрэлдэхүүнийг “Монгол газрын тос боловсруулах үйлдвэр” ТӨХХК-ийн Гүйцэтгэх захирал, ерөнхий инженер Д.Алтанцэцэг, “Улаанбаатар төмөр зам”ХНН-ийн дарга Р.Жигжиднямаа дагалдаж байна. УИХ-ын дарга Г.Занданшатар, Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд Г.Ёндон болон Зам, тээврийн хөгжлийн сайд Л.Халтар нар Дорноговь аймагт (2020.07.20)ажиллаж байна. Төлөөлөгчдийн бүрэлдэхүүнийг “Монгол газрын тос боловсруулах үйлдвэр” ТӨХХК-ийн Гүйцэтгэх захирал, ерөнхий инженер Д.Алтанцэцэг, “Улаанбаатар төмөр зам”ХНН-ийн дарга Р.Жигжиднямаа дагалдаж байна.
  • 2020-07-17 11:48
    Монгол Улсын Засгийн газраас хэрэгжүүлж буй Тавантолгой-Зүүнбаян чиглэлийн төмөр замын ажлын эхний 50 км зам бэлэн болж өнгөрсөн зургадугаар  сард нээлтээ хийсэн юм. 2019 оноос эхлэн жил гаруйн хугацаанд эрчимтэй өрнөж 416.1 км-ийн 200 км-т доод бүтэц, газар шорооны ажил мөн л дуусчээ. Уг бүтээн байгуулалтад “Тавантолгой төмөр зам” ХХК захиалагчийн хяналтын үүрэг гүйцэтгэн ажиллаж байна. Тус компани 2019 оны зургадугаар  сарын 19-нд  “Монголын төмөр зам” ТӨХК-тай хамтран ажиллах гэрээгээ байгуулсан бөгөөд  энэ оны долдугаар  сард гэрээний хугацаа дууссан ч талууд гэрээгээ дахин сунгаж,   захиалагчийн хяналтын үүргийг  үргэлжлүүлэн гүйцэтгэхээр болжээ.
  • 2020-07-17 11:05
    Монгол Улсын Засгийн газар  өчигдрийн /07.16/ хуралдаанаар  нэр бүхий албан хаагчдыг Ерөнхий сайдын санал болгосны дагуу танхимын гишүүдийн 100%-ийн саналаар яамдын дэд сайд нарыг томилсон юм. 2020-2024  онд бүрэх эрхийн хүрээнд ажиллах Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн дэд сайдаар Отгоншарын Батнайрамдлыг томилсон шийдвэрийг Засгийн газрын хуралдаанаар гаргалаа. О.Батнайрамдал нь 1984 онд Ховд аймгийн Жаргалант суманд төржээ. 1998 онд Ховд аймгийн арван жилийн 2 дугаар дунд сургууль, 2001 онд Монгол-Туркийн хамтарсан сургууль, 2004 онд Норвеги Улсын Дэлхийн нэгдсэн коллеж, 2008 онд АНУ-ын Макалестер коллеж, 2015 онд АНУ-ын Харвард их сургуулийг тус тус төгссөн байна.
  • 2020-07-10 16:41
    Гаалийн ерөнхий газрын мэдээлснээр, энэ оны эхний хагас жилийн байдлаар нүүрсний экспортын нийт хэмжээ 8.65 сая тоннд хүрч өмнөх оны мөн үеийнхээс 52%-иар буурсан байна. Тодруулбал, 2019 оны эхний хагас жилд манай улс нийт 18 сая тонн нүүрс экспортолж байсан бөгөөд энэ оны эхний хагас жилтэй харьцуулахад 9.4 орчим сая тонноор илүү их нүүрс гадагш нь худалдаалжээ. Ингэснээр нүүрсний экспортын орлого энэ оны эхний хагас жилийн байдлаар 690 сая ам.долларт хүрч өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад 850 сая ам.доллараар буурсан байна.