Монгол Улсын хоёр дахь экспортлогч улс Их Британи юм

2018-04-02 17:22



Монгол улс дахь Их Британийн Элчин сайдын яам нь олон улсын ханган нийлүүлэгчдийн “Mongolia Mining 2018” үзэсгэлэнгийн алтан ивээн тэтгэгчээр оролцож байгаа билээ. Энэ хүрээнд хоёр улсын уул уурхайн салбар дахь хамтын ажиллагааны талаар Их Британийн Элчин сайдын яамны Дэд тэргүүн Иан Кокстой ярилцлаа.

Их Британи-Монгол улсын хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 55 жилийн ой энэ онд тохиож байна. Хоёр улсын худалдаа эдийн засаг, тэр дундаа уул уурхайн салбар дахь хамтын ажиллагааны өнөөгийн түвшинг тодорхойлно уу?
Юуны өмнө манай хоёр улсын харилцааны тэмдэглэлт ой тохиож байгаад маш их баяртай байна. Их Британи улс нь Монгол улстай дипломат харилцаа тогтоосон анхны барууны орон гэдгийг тэмдэглэх нь зүйтэй болов уу. Дипломат харилцаа тогтоосны 55 жилийн ойн баяраа нэгдүгээр сарын 23-нд тэмдэглэлээ. Энэхүү арга хэмжээний үеэр Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд асан хатагтай Катрин Арнолд худалдаа, хөрөнгө оруулалттай холбоотой хоёр чухал мэдээллийг хүргэсэн. Их Британийн Экспортын санхүүжилтийн агентлаг Монгол улстай хамтран ажиллах худалдааны дэмжлэгээ 200 сая фунт стерлинг болгож нэмэгдүүлсэн бөгөөд ингэснээр төгрөгөөр зээл олгох боломж бүрдэж байгаа. Энэ нь Их Британийн Засгийн газрын зүгээс хөрөнгө оруулалтыг дэмжих бодлого барьж буйг харуулж байгаа болов уу. Мөн энэ өдөр Их Британийн Ерөнхий сайд Тереза Мэй Монгол улсыг төлөөлөн ажиллах Худалдааны элчээр Парламентын гишүүн Жулиан Найтыг томилсон.

Хоёр орны худалдаа, эдийн засгийн харилцааг бэхжүүлэх нь манай ЭСЯ-ны тэргүүн чиглэлийн нэг. Энэ харилцааг уул уурхайгаас гадна бусад салбарт бэхжүүлэн, хамтын ажиллагааг хөгжүүлэхэд ихээхэн анхаарч ажиллаж байна. Өнгөрсөн оны статистик мэдээллээр Их Британи улс нь Монгол улсын бараа бүтээгдэхүүний экспортлогч хоёр дахь том зах зээл юм. Алт, ноолууран бүтээгдэхүүн голлож байна.

Найм дахь жилдээ тасралтгүй зохион байгуулагдаж байгаа олон улсын ханган нийлүүлэгчдийн “Mongolia Mining 2018” үзэсгэлэнг ивээн тэтгэгчээр оролцох болсон учир шалтгаан чухам юу байв?
Монгол улс дахь Их Британийн ЭСЯ энэ жил олон улсын “Mongolia Mining 2018” үзэсгэлэнд ивээн тэтгэгчээр оролцох гэж байна. Энэ нь хөрөнгө оруулалтын чиглэлийн чухал арга хэмжээнүүдийн нэг. 2016 оны сүүлчээр тухайн үеийн УУХҮ-ийн Дэд сайд Х.Бадамсүрэн Лондон хотноо айлчилсан юм. Тэрбээр айлчлалынхаа хүрээнд Их Британи-Монгол улсын уул уурхайн салбарын хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх харилцан ойлголцлын санамж бичигт гарын үсэг зурсан. Уг санамж бичигт Монголын хөрөнгө оруулалтын томоохон арга хэмжээнүүдэд Их Британи улсын уул уурхайн салбарынхны чадамж, чадавхийг сурталчлах ажлыг тусгасан байдаг.     

Нөгөөтэйгүүр, “Mongolia Mining 2018” арга хэмжээнд Их Британи улсын ЭСЯ оролцох нэг шалтгаан нь дөнгөж томилогдсон Монгол улс дахь Худалдааны элч Жулиан Найт албан ёсоор дөрөвдүгээр сарын 4-нд Улаанбаатар хотноо айлчлах юм. Худалдааны элч маань үзэсгэлэнд оролцох Их Британийн компаниудын төлөөлөгчдийг тэргүүлж  ирэх юм.   

Их Британийн төлөөлөл хэчнээн компани оролцохоор байна вэ? Эдгээр компаниуд ямар бүтээгдэхүүн, үйлчилгээ, дэвшилтэт технологийг шинээр танилцуулах бол?
“Mongolia Mining 2018” үзэсгэлэн дээр Их Британи улсын төлөөлөгчдийн павильон засагдана. Компаниуд инновацийн бараа бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг илүүтэй танилцуулах болно. Төлөөлөгчдийн павильон дээр ирж үзэж сонирхохыг урьж байна.

Мөн арга хэмжээнд Их Британийн уул уурхайн салбарын мэргэжилтэн Рос Ланд илтгэл тавина. Тэрээр илтгэлдээ Их Британи улсын уул уурхайн салбарын хөгжил, чиг хандлага болоод Экспортын санхүүжилтийн агентлагтай Монголын компаниуд хэрхэн хамтран ажиллах, уул уурхайн бараа бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг Британи улсаас авах боломжийн талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгөх болно.

Их Британийн Элчин сайдын яамнаас уул уурхай, ханган нийлүүлэгч  компаниудыг хэрхэн дэмжиж ажиллаж байна вэ?
Манай хоёр улсын хооронд байгуулсан уул уурхайн салбар дахь харилцааг бэхжүүлэх харилцан ойлголцлын санамж бичгийн хүрээнд Их Британи, Монголын уул уурхайн компаниудын төлөөллийг хоёр улс руу харилцан танилцуулах айлчлал зохион байгуулдаг. Айлчлалын үеэр компанийн төлөөлөгчдийг эрдэс баялгийн салбарын төр, хувийн хэвшлийнхэнтэй танилцуулах, туршлага хуваалцах ажил хэргийн уулзалтууд зохиогддог. “Mongolia Mining 2018” арга хэмжээнд оролцох Их Британийн компаниудын энэ удаагийн төлөөлөгчид Оюутолгой, Тавантолгой ордын уурхайнуудтай танилцах юм. Үүнтэй адил Монголын уул уурхайн компаниудын төлөөлөл Их Британи улсад айлчилж, эрдэс баялгийн томоохон үйлдвэрлэгчидтэй уулзаж, уурхайнуудтай танилцдаг.       

Өнөөгийн байдлаар Монголын уул уурхайн салбарт Их Британийн хэчнээн компани үйл ажиллагаа явуулж байгаа вэ?
Монголын уул уурхайн зах зээл дээр ханган нийлүүлэлт, зөвлөх үйлчилгээ, тоног төхөөрөмжийн засвар үйлчилгээ зэрэг олон чиглэлд Их Британийн компаниуд ажиллаж байна. Эдгээрээс хамгийн том нь уншигчдын сайн мэдэх “Оюутолгой” компанийн томоохон хувьцаа эзэмшигч болох Их Британи-Австралийн хамтарсан “Рио Тинто” групп юм. Уул уурхайн салбар дахь Их Британийн компаниудын хувьд зах зээлд нийлүүлж байгаа бараа бүтээгдэхүүн, тоног төхөөрөмж нь инновацийг шингээсэн, урт хугацааны эдэлгээтэй байдгаараа онцлог­той. Бүтээгдэхүүнээ нийлүүлээд зогсохгүй худалдан авалтын дараах ашиглалтын арчилгаа, засвар үйлчилгээнд анхаарч ажилладаг давуу талтай. 
 
Компаниудад Монголын зах зээл дээр орж ирэхэд, үйл ажиллагаа явуулахад учирч буй саад бэрхшээл юу байна вэ?
Аль ч улсад хөрөнгө оруулалт хийхэд тодорхой саад бэрхшээлүүд тулгардаг. Монгол улсын хувьд хөрөнгө оруулалтын индексээр төдийлөн доогуурт тооцогддоггүй. Монгол улсын Засгийн газрын зүгээс гадаадын шууд хөрөнгө оруулалтыг татах нь маш чухал байгаа нь мэдэгдсэн. Энэ чиглэлээр ч идэвхтэй ажиллаж байгаа нь ажиглагдаж байна. Монгол-Америкийн бизнес уулзалт дээр Монгол улсын Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатар татварын ямар өөрчлөлтүүд хийгдэх гэж байгааг гадны хөрөнгө оруулагчдад тайлбарласан нь зөв зүйтэй санагдсан.   
                
Зөвхөн Их Британи гэлтгүй олон улсын хөрөнгө оруулагчдын хувьд ил тод, тогтвортой хууль эрх зүйн орчин хамгийн чухал юм. Мэдээж бизнесийн орчин маш тодорхой байхыг хүсдэг. Аливаа хууль тогтоомжид өөрчлөлт оруулах гэж байгаа бол тэрхүү өөрчлөлт бизнесийн орчин, хөрөнгө оруулалтад нөлөөлөхөөс хамгаалах хугацааг тооцох хэрэгтэй болов уу.
Мөн хөрөнгө оруулалтын маргаан үүссэн тохиолдолд Монгол улсын хувьд Эрүүгийн хуулиар шийдвэрлэдэг нь Их Британийн хөрөнгө оруулагчдын санааг зовоодог нэг асуудал юм. Дэлхийн улс орнуудын жишгээр ийм маргааныг Иргэний шүүхээр шийдвэрлэдэг. Монгол улс ийм асуудлыг Иргэний шүүхээр шийдвэрлэдэг болвол гадаадын хөрөнгө оруулалт нэмэгдэх бас боломжтой.    

Их Британи улсын зүгээс Монголын уул уурхайн салбарт хөрөнгө оруулах боломжийг Та хэрхэн харж байна вэ?
Монгол улсын эдийн засаг, уул уурхайн салбарын талаар миний хувьд маш өөдрөг бодолтой байна. Өнгөрсөн жилээс ОУВС-тай хамтран ажилласнаар Монгол улсын эдийн засаг 5%-ийн өсөлттэй байгаад баяртай байна. Монгол орон байгалийн баялаг ихтэй. Гэхдээ эрдэс баялгаас гадна эдийн засгаа бусад салбаруудаар дамжуулан хөгжүүлэх өргөн боломж харагддаг. Хөдөө аж ахуй, аялал жуулчлал зэрэг эдийн засгийн өндөр үзүүлэлттэй салбарууд байна. Эдийн засгаа төрөлжүүлэн хөгжүүлэх гол хүч нөөц нь боловсролтой, өндөр чадвартай монгол иргэд юм.

Ярилцсанд баярлалаа. 

Сэтгэгдэл байхгүй байна

Санал асуулга
Уул уурхайн тухай хуулийн төслийг дэмжиж байна уу?
  • -Дэмжинэ
  • -Дэмжихгүй
  • -Зарим заалтыг өөрчлөх
Үр дүн:
  • -Дэмжинэ
  • -Дэмжихгүй
  • -Зарим заалтыг өөрчлөх

ШИНЭ

  • 7 цаг 27 минутын өмнө
    “Зогсолтгүй хүч-Шантаршгүй зүтгэл” (Unstoppable Effort. Extreme support) уриатайгаар  үйл ажиллагаа явуулдаг “ЗаМайн Сервисиз” ХХК нь 2010 оноос хойш “Customer Appreciation Day” /Харилцагчдын хүндэтгэлийн өдөр/-ийг хоёр жил тутамд зохион байгуулдаг уламжлалтай. Энэ жилийн арга хэмжээг тус компанийн зүгээс  есдүгээр сарын 13-нд “Скай ресорт” цогцолборт зохион байгуулсан юм. Хүндэтгэлийн өдөрлөгт “ЗаМайн Сервисиз” ХХК-ийн хөрөнгө оруулагч компаниуд, харилцагч байгууллагууд, банк санхүүгийн салбарын  370 орчим төлөөлөл болон “Хитачи констракшн машинери”, “Марубени” корпорацийн уул уурхайн хэлтсийн менежерүүд уригдан иржээ.   
  • Өчигдөр 15 цаг 46 минутад
    Баянхонгор аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газар төлөвлөгөөт, урьдчилан сэргийлэх, төлөвлөгөөт бус болон иргэдээс ирсэн гомдлын дагуу хяналт шалгалтыг тогтмол хийдэг. Уул уурхайтай холбоотой эдгээр хяналт шалгалт болоод цаг үеийн асуудлаар аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газрын Геологи, уул уурхайн улсын байцаагч Ц.Болорчимэгтэй ярилцлаа. 2019 онд аймагт хичнээн уул уурхайн компани ажиллаж байна. Эдгээрт хэдэн удаагийн хяналт шалгалтыг хийгээд байна вэ? Энэ онд бид 11 аж ахуйн нэгжийн үйл ажиллагааг шалгахаар төлөвлөсөн. Эдгээр аж ахуйн нэгжийг сонгож төлөвлөхдөө өмнөх жил үйл ажиллагаа явуулсан эсэх, одоо явуулж байгаа, цаашид явуулах эсэхийг хардаг.
  • Өчигдөр 10 цаг 58 минутад
    2016 оны хоёрдугаар хагасаас эхлэн эрдсийн зах зээлд “урь” орж эхэлсэн бол одоо илүүтэй “хүйтрэх” шинжтэй болж ирж байна. Гэхдээ энэ бүхэн нь АНУ-Хятадын худалдааны дайнтай ихээхэн холбоотой. АНУ, Хятад дор бүрнээ дотоодын бизнесүүдийг хамгаалах оролдлого хийж байгаа ч тэдний тулааны нөлөө бусад голлох эдийн засгуудад муугаар нөлөөлж, улмаар дэлхийн эдийн засаг, түүхий эдийн зах зээлийг доош татаж байна. Нөгөөтэйгүүр эрдсийн зах зээлийн бууралтын мөчлөг эхэллээ гэж дүгнэх нь хэтэрхий эрт байгааг энд сануулья. Тухайлбал зэсийн хувьд бууралттай   ч урт хугацааны төлөв нь тун өөдрөг хэвээр. Гэхдээ яг одоогоор алтнаас бусад эрдсийн хувьд бууралттай тулгарч байна. Эрдэс тус бүрээр байдал ямар байгааг авч үзье.
  • 2019-09-13 14:06
    Өнгөрсөн хоёр сарын хугацаанд Баянхонгор аймаг дахь Алт сорьцлох хяналтын лаборатори 10 гаруй иргэн, гурван аж ахуйн нэгжээс 80 орчим кг алт авч Монголбанкинд тушаажээ. Тус лаборатори нь нийтдээ 90 орчим алтан гулдмай хэвлэн гаргаж, химийн сорьцын шинжилгээ хийсэн байна. Тэгвэл энэ оны есдүгээр сарын байдлаар 450 орчим кг алт Монголбанкинд тушаасан бөгөөд нийт 390 орчим алтан гулдмайг хэвлэж, сорьцын шинжилгээ хийсэн аж. Энэ хэмжээ ирэх хоёр сарын хугацаанд өсөх хандлагатай байна.
  • 2019-09-12 17:44
    Оны эхний найман сарын байдлаар Монгол улсын нүүрсний экспорт 25 сая тоннд хүрсэн тухай Үндэсний статистикийн хороо мэдээллээ. Өнгөрсөн оны мөн үеийнхээс жингийн хувьд 5.2%-иар өссөн үзүүлэлттэй байна. Сарын дүнгээр авч үзвэл, өнгөрсөн наймдугаар сард 4 сая 125 мянган тонн нүүрсний экспорт хийж түүхэн дээд амжилт тогтоолоо. Харин мөнгөн дүнгийн хувьд 15.6%-ийн өсөлттэй буюу 2.135 тэрбум ам.доллартай тэнцэж байна. Гэхдээ энэ онд нүүрсний экспорт 42 сая тонн байхаар улсын төсөвт тооцож буй төлөвлөгөө биелэхэд хүндрэлтэй байгааг тэмдэглэх нь зүйтэй. Үндэсний статистикийн хорооны мэдээллээр, оны эхний найман сарын байдлаар манай улсын гадаад худалдааны нийт бараа эргэлт 9.5 тэрбум ам.долларт хүрч 11.9%-иар өсчээ. Үүнд экспорт 5.4 тэрбум ам.доллар, импорт 4.1 тэрбум ам.долларыг эзэлсэн байна. Тодруулбал, экспорт өнгөрсөн оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад 15.3%, импорт 7.6%-иар тус тус өслөө.