Оросын хоёр дахь том зэсийн үйлдвэр ашиглалтад орлоо

2017-12-18 10:11



The Mongolian Mining Journal /2017.11 /№108/

Э.Жаргал

Монгол улсын хойд хилийн цаахна, Хятадын хилээс 90 км зайд Оросын зэс баяжуулах Быстринскийн уулын баяжуулах үйлдвэр (УБҮ) шинээр ашиглалтад ороод байна. 1990 оноос хойш Орос оронд зэсийн хоёр дахь үйлдвэр ашиглалтад орж байгаа нь энэ юм. Хуучнаар ЗХУ задарснаас хойш тус улсад байгуулагдсан зэсийн хамгийн анхны үйлдвэр нь Челябинск муж дахь 2013 онд ашиглалтад орсон Михеевскийн УБҮ бөгөөд жилд 27 сая тонн хүдэр боловсруулах хүчин чадалтай. 

Ар Байгалийн хязгаарын Чита хотоос 500 орчим км зайд орших зэс, алт, мөнгө, төмрийн нөөцтэй Быстринскийн орд газарт түшиглэн байгуулсан шинэ үйлдвэр нь Орос улсын зэсийн үйлдвэрлэлийг 6%-иар нэмэгдүүлнэ гэж “Норникель” компани үзэж байна. Быстринскийн УБҮ нь сүүлийн 5 жил “Норникель” компанийн хэрэгжүүлж буй хамгийн том төсөл юм. Анх 2005 онд Быстринскийн орд газрын тусгай зөвшөөрлийг тендерээр 25 жилийн хугацаатай тухайн үедээ 25 сая ам.доллараар авч байжээ. Эл орд нь 2.3 сая тонн зэс, 9.5 тонн алт, 34.1 тонн мөнгөний нөөцтэй бөгөөд баяжуулах үйлдвэрийн 30 жилийн нөөц гэж тооцоолжээ.  Уг үйлдвэр нь жилд 10 сая тонн хүдэр боловсруулж 260 мянган тонн зэсийн баяжмал, 2.9 сая тонн магнетитын баяжмал /төмрийн хүдэр/ болоод 252 мянган унц алтны агуулга бүхий баяжмал тус тус үйлдвэрлэх хүчин чадалтай.

2018 онд үйлдвэр 50%-ийн хүчин чадлаар ажиллах бөгөөд 2019 он гэхэд бүрэн хүчин чадалд хүрэх зорилттой. Ирэх онд энэхүү баяжуулах үйлдвэрээс 28-30 мянган тонн зэсийн, 140 мянган унц алтны болон 1 сая тонн төмрийн хүдрийн баяжмалыг тус тус үйлдвэрлэн Хятадын зах зээлд нийлүүлэхээр төлөвлөсөн байна.

Быстринскийн УБҮ-ийн төсөл 90 тэрбум рубль буюу 1.5 тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулалтаар хэрэгжжээ. Төслийн хүрээнд баяжуулах үйлдвэрийн бүтээн байгуулалтад 74.3 тэрбум, 220 МВт эрчим хүч дамжуулах 234 км цахилгаан шугам суурилуулахад 7.52 тэрбум, 375 км төмөр зам тавихад 7.2 тэрбум рублийг зарцуулсан аж. Төмөр замын бүтээн байгуулалтад Оросын Засгийн газраас 20.5 тэрбум рублийн хөрөнгө оруулсан юм.

“Норникель” компани Быстринскийн УБҮ-ийн төслийн 50.07%-ийг эзэмшиж буй. Тус компани нь 2016 онд төслийн 13.33%-ийг хөрөнгө оруулалтын “Hopu Investment” сан багтсан Хятадын “Highland Fund” консорциумд 100 сая ам.доллараар худалдсан билээ. Өнгөрсөн аравдугаар сард Оросын “CIS NRF Holdings” компани 275 сая ам.доллараар төслийн 36.6%-ийг эзэмших эрхийг худалдан авчээ. Тухайн үед нийт төслийг 730 сая ам.доллараар үнэлсэн байдаг.
Өнөөдөр Орос улс нь зэсийн нөөц болоод олборлолтоороо дэлхийд тавдугаарт ордог. Тус улсын зэсийн салбарт шинээр баяжуулах үйлдвэр ашиглалтад оруулж, 377-387 мянган тонн зэс үйлдвэрлэх төлөвлөгөөтөй “Норникель” компани тэргүүлж, “Уралын уулын металургийн компани” болон “Оросын зэс” компаниуд удаалж байна.

Тэгвэл хоёр жилийн дараа Челябинск мужид Томинскийн УБҮ-ийг ашиглалтад оруулахаар нийт 65 тэрбум рубль буюу 1.09 тэрбум ам.долларын өртөгтэй төслийг “Оросын зэс” компани хэрэгжүүлж буй. Зэсийн дундаж агуулга 0.4%, хүдрийн 660 сая тонн нөөцтэй Томинскийн ордод түшиглэн байгуулж байгаа үйлдвэр нь жилд 28 сая тонн хүдэр боловсруулж 500 мянган тонн зэсийн баяжмал үйлдвэрлэх хүчин чадалтай. Тус үйлдвэрийн зорилтот гол зах зээл Хятад юм. “Оросын зэс” компани 26.7 сая тонн зэсийн нөөцтэй Удоканы ордыг 2023 онд, “Норникель” компани 3.7 сая тонн зэсийн нөөцтэй Песчанка орд 2025 оноос эдийн засгийн эргэлтэд оруулахаар төслүүдээ хэрэгжүүлж байна.


 

Сэтгэгдэл байхгүй байна

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • Уржигдар 13 цаг 53 минутад
    Цар тахлын тархалтаас урьдчилан сэргийлэх үүднээс Засгийн газраас хөл хорио тогтоох арга хэмжээ авч хэрэгжүүлж байна. Өвчний тархалтаас сэргийлэх талаар амжилттай боловч хөл хорионы сөрөг нөлөөнөөс уул уурхайн салбарын үйлдвэрлэл, экспорт буурах, худалдааны салбарын идэвх сулрах, аялал жуулчлал, тээвэр, үйлчилгээний салбар орлогогүй болоход хүрч, улмаар бусад салбаруудад нөлөөлж байна. Энэ  гинжин холбоогоор банкны салбарт ч тодорхойгүй байдал, эрсдэл, сөрөг нөлөөг үзүүлж байгаа. Монголбанкны судалгаагаар коронавирусын нөлөөлөлд 54 мянган зээлдэгчийн 3.5 их наяд төгрөгийн зээл өртөж байгаа гэсэн тооцоо бий. Манай улсын хувьд санхүүгийн зах зээлийн 90 орчим хувийг банкны систем бүрдүүлдэг. Иргэд, аж ахуйн нэгж хямралд өртөн орлогогүй болж, зээлээ эргэн төлөхөд хүндрэл үүссэнээр банкуудын өөрийн хөрөнгө, ашигт ажиллагаа буурч, эрсдэлийн сангаа нэмэгдүүлэх шаардлагатай тулгарна.
  • Уржигдар 13 цаг 52 минутад
    Монгол Улсын парламент  2019 оны арваннэгдүгээр сарын 14-ний пүрэв гарагийн хуралдаанаараа Үндсэн хуульдаа нэмэлт өөрчлөлт оруулсан. 1992 оны нэгдүгээр сарын 13-нд ардчилсан тодотголтой Үндсэн хуулиа баталснаас хойш 2000 онд анх удаа “гар хүрч”, “дордох”-ын хэмээгддэг 7 заалтад оруулсан нь цаг хугацааны эрхээр багагүй маргаан дагуулж ирсэн юм. Энэхүү 7 заалтаас зургаад нь нэмэлт, өөрчлөлт хийснээр Үндсэн хуулийн өнгө төрх багагүй сайжирсан юм. Хоёр удаа нийгмээрээ хэлэлцэж, гурав дахь удаагийн хэлэлцүүлгээ парламентын хуралдаанд гуравхан цагийн дотор хийсэн Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийг өнөөдөр /2020 оны тавдугаар сарын 25/ 12.00 цагт буюу 17-р жарны төмөр хулгана жилийн зуны тэргүүн сарын шинийн 3-ны морин цагаас эхлэн улс орон даяар мөрдөж эхэлж байна.
  • Уржигдар 13 цаг 00 минутад
    “Шивээ-Овоо” ХК-ийн Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн ээлжит хурлыг тус уурхай дээр зохион байгуулж, үйл ажиллагаанд тулгамдаж буй асуудалтай танилцан, хэд хэдэн чиглэлээр үүрэг өглөө. Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн дарга Э.Дөлгөөн уурхайн олборлолтын зардлыг бууруулах чиглэлээр тооцоо судалгаа хийж, танилцуулах, компанийн худалдан авалтын сонгон шалгаруулалтыг хуулийн хүрээнд нээлттэй зарлахыг компанийн удирдлагуудад чиглэл болгосон байна. Мөн 2020-2021 оны өвөлжилтийн бэлтгэл ажлыг хангах хүрээнд нарийвчилсан төлөвлөгөө боловсруулж, шаардлагатай арга хэмжээг ирэх саруудад авахаар болжээ. 
  • 2020-05-22 14:01
    Монгол улсын Засгийн газар, МҮХАҮТ хамтран Монгол Улсын ТОП-100 аж ахуйн нэгжийг эрэмбэлэн өргөмжлөх үйл ажиллагааг 19 дахь жилдээ анх удаа /тавдугаар сарын 20/ цахим хэлбэрээр зохион байгууллаа. Цахим арга хэмжээг нээж МҮХАҮТ-ын Ерөнхийлөгч О.Амартүвшин  “2020 он бол бид бүхний хувьд туйлын өндөр сорилттой жил болж байна. Монголын эдийн засгийг нуруун дээрээ үүрч, Монголын хөгжлийг  түүчээлж байгаа та бүхэнд ТОП 100 ААН-д эрэмбэлэгдсэнд МҮХАҮТ-ын зүгээс халуун баяр хүргэж, эдийн засгийн сорилыг төр засагтай хамтран хамтдаа даван туулъя” хэмээн уриалав. ТОП-100 аж ахуйг эрэмбэлэхдээ Сангийн яам, Гааль болон Татварын ерөнхий газар, НДЕГ, Улсын бүртгэл, Үндэсний статистикийн хороо болон МҮХАҮТ-ын төлөөллүүд хамтарсан Ажлын хэсгийн албан ёсны мэдээ, тайлан, тоон үзүүлэлтэд тулгуурлан ААН-ийн тухайн жилийн орлого, улсын төсөвт оруулсан татвар, нийгмийн даатгал төлсөн ажиллагсдын тоо, ашиг, хөрөнгийн  хэмжээ гэсэн үндсэн 5 үзүүлэлтийг чухалчилжээ.
  • 2020-05-21 14:53
    Засгийн газар шинэ коронавирусээс үүдэн эрсдэлд орсон  эдийн засгийг аврахаар гуравдугаар сарын сүүлээр дуугарч эхэлсэн нь 5.1 их наяд төгрөгийн багц хөтөлбөр байв. Үүнийг нь дөрөвдүгээр сарын 9-нд УИХ-ын чуулганаар “амь оруулан” баталлаа. 5.1 их наяд төгрөгийн   хөтөлбөр   яг хэрхэн эдийн засгийг аврах эсэх нь одоо ч тодорхой биш байгаа юм. Үүнээс хавьгүй эрт буюу гуравдугаар сарын 11-нд Монголбанк бодлогын хүүгээ буулгаж, төд удалгүй арилжааны банкуудыг “захиргаадаж”  хэрэглээний зээл  төлөлтийн  хугацааг сунгахыг хүчлэх болсон. Улмаар дөрөвдүгээр сарын 13-нд төв банк бодлогын хүүгээ дахин бууруулав. Гол асуулт нь эдийн засгийн төлөв бүрхэг байгаа нь иргэдийн сэтгэл зүйд сөргөөр нөлөөлж,  улмаар худалдаа, үйлчилгээний салбарын борлуулалтад шууд нөлөөлнө.  Энэхүү нөхцөл байдал эдийн засгаа сэргээхээр оролдож байгаа Хятадад ихээхэн тод илэрч байна.