Байгаль орчны аудит: Уул уурхайн компаниудын айдас бус боломж

2017-12-01 15:09
  - Уул уурхайн салбарт байгаль орчны аудит зайлшгүй чухал
  - Байгаль орчны аудит хийлгэдэг нь ердөө 5%-тай байна
  - Салбарын компаниудад байгаль орчны аудитын талаарх ойлголт дутмаг байдаг

Монгол улсад 2012 онд Байгаль орчны багц хууль батлагдахад Байгаль орчныг хамгаалах тухай хуульд он удаан жил яригдсан нэгэн чухал ойлголтыг тусгаж өгчээ. Энэ нь Байгаль орчны аудитын тухай байв. 2013 оноос холбогдох дүрэм журмыг баталснаар байгалийн нөөц ашиглаж буй аж ахуйн нэгжүүд хоёр жилд нэг удаа энэ чиглэлийн аудитыг заавал хийлгэдэг байхаар тогтсон. Гэвч өнөөг хүртэл ердөө 36 аудит хийгдсэн нь байгаль орчны аудит хийлгэх ёстой байгууллагуудын ердөө 5% нь болохыг Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яамны Байгаль орчны үнэлгээ, аудитын хэлтсийн дарга А.Энхбат онцоллоо. 34 нь уул уурхай, үлдсэн хоёрыг нь аялал жуулчлалын үйл ажиллагаанд хийжээ. Энэ тухай өнөөдөр болж буй “Олборлох салбар дахь байгаль орчны менежмент” семинарын үеэр ярилаа.

Байгаль орчны менежментийн төлөвлөгөөний хэрэгжилт, гүйцэтгэлийг шалгаж, үнэлгээ өгөх, зөвлөмж өгөх талаасаа байгаль орчны аудит нь компанийн үйл ажиллагаанд маш ашигтай байдаг. Энэ нь эргээд салбарын хөгжил талаасаа ч амин чухал ажил болдог байна. Харамсалтай нь хуулийн хэрэгжилт тун хангалтгүй явж иржээ.

 

Эх сурвалж: Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яам

Тус семинарыг Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яам болон Канадын Засгийн газраас хэрэгжүүлж буй СЕСМИМ (Монгол улсын олборлох салбарын менежментийг бэхжүүлэх төсөл) төсөл хамтран зохион байгуулж буй бөгөөд холбогдох төр, хувийн хэвшлийнхэн нэг дор цуглан хэлэлцүүлэг өрнүүлж байна.

Семинарын гол зорилго нь байгаль орчны аудитын өнөөгийн нөхцөл байдал, үйл ажиллагааг дүгнэн, талууд нэгдсэн ойлголтод хүрэх, улмаар байгаль орчны аудит, байгаль орчны үнэлгээ хоорондын уялдааг сайжруулах, боловсронгуй болгох явдал юм. Өнөөдрийн хэлэлцүүлгээс байгаль орчны аудитын хэрэгжилтийг сайжруулах, үүнд авч хэрэгжүүлэх шаардлагатай арга хэмжээний талаар зөвлөмж гарах юм.

Байгаль орчны аудитыг компани хийлгэснээр байгаль орчныг хамгаалах үйл ажиллагааны хэрэгжилтэд юун дээр анхаарч ажиллах, илүү үр дүнтэй ажиллах боломжийг мэдэж авдаг байна. Өөрөөр хэлбэл энэ нь хяналт шалгалт гэхээсээ илүү тусламж дэмжлэг, шинэ зүйлд суралцах боломж болдгийг хурлын үеэр оролцогчид тайлбарлаж байлаа.

“Оюутолгой” компанийн хувьд 2014 онд анх байгаль орчны аудитыг “Эко-Акюрэси” болон БОАД зэрэг компаниар хийлгэж, улмаар 2016 онд дахин аудитад оржээ. Гэхдээ ингэснээр тус компани ямар асуудлыг илүү үр дүнтэй шийдвэрлэх боломжтой тухай болон ямар хууль, журамд анхаарах шаардлагатай талаараа нарийн мэдэж авдаг байна. Мөн тус компани олон улсад мөрддөг стандартуудыг хэрэгжүүлж ажилладаг тул олон улсын хараат бус байгууллагуудаар жил бүр чанарын аудит хийлгэж ажилладаг ажээ.

“Эрдэнэт” уулын баяжуулах үйлдвэрийн тухайд Монгол улсдаа ISO 14001 стандартыг анхлан нэвтрүүлэгчдийн нэг төдийгүй 2015 онд гүйцэтгэлийн аудитыг “Эконэйшнл” компаниар хийлгэсэн байдаг.

Одоогийн байдлаар Монголд байгаль орчны аудитын чиглэлийн нийт 29 компани үйл ажиллагаа явуулдаг ч шинэ чиглэл болохын хувьд боловсон хүчнийг илүү чадавхижуулах шаардлага байна. Гол нь аудитын байгууллагаас гаргасан зөвлөмжийг компаниуд хэрэгжүүлж, бодит үр дүн болгох шаардлагатайг семинарт оролцогчид тэмдэглэж байна.

Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яамны Уул уурхайн бодлогын газрын дарга Ж.Ганбаатар хурлын үеэр “Хариуцлагатай уул уурхайг хөгжүүлэхийн тулд эдийн засгийн үр ашиг багатай уурхайг бус чанартай нөөц бүхий ордыг ашиглах шаардлагатай. Энэ нь тухайн компани нь орон нутагтаа үр өгөөжтэй, нийгмийн хариуцлагатай ажиллах нөхцөл болно. Тиймээс бид цаашид энэ чиглэл рүү хандуулахыг илүү анхаарна. Уул уурхайн тухай хууль гарснаар энэ асуудал шийдэгдэнэ гэж бодож байна” гэв.

СЕСМИМ төслийн Байгаль орчны зөвлөх Вит Сименюкийн тайлбарлаж буйгаар Канад улсад байгаль орчны аудитыг компаниуд маш чухалд авч үзэж ажилладаг байна. Тус улсад байгаль орчны аудитыг чанарын стандарт, нийцлийн аудит, хүлэмжийн хийн ялгаруулалт, хаягдлын далангийн аюулгүй ажиллагаа, ландфиллийн аудит гэх мэт хэд хэдэн төрөлд хийдэг.

Ерөнхийд нь авч үзвэл Байгаль орчны аудитын үндсэн гурван төрөл байдаг бөгөөд үүнд байгаль орчны хуулийн хэрэгжилтийн аудит буюу нийцлийн аудит, хоёрт байгаль орчны менежментийн системийн аудит, гуравт гүйцэтгэл, үйл ажиллагааны аудит орно.

Канад, АНУ зэрэг хөгжингүй улс орны хувьд байгаль орчны аудит гэх ойлголт нь 1970-аад оны сүүл, 1980-аад оны эхээр үүссэн байна. Улс орнуудын хувьд байгаль орчны аудит хийхийг сайн дураар эсвэл хуулиар заавал дагаж мөрдөхөөр тусгасан байдгаараа ялгаатай байдаг. Манай улсын хувьд хуулиар дагаж мөрдөхөөр баталсан ч эдүгээ хуулийн хэрэгжилт туйлын сул байгааг засах шаардлага байгааг хуралд оролцогчид бүгд хүлээн зөвшөөрч байна.

 

Б.Төгс

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 17 минутын өмнө
    Сүүлийн нэг жилийн хугацаанд КОВИД-19-ийн улмаас нөхцөл байдал амаргүй байсан хэдий ч Австралийн хөрөнгийн бирж дээр уул уурхайн 42 компани IPO хийсэн үзүүлэлтээр бусад биржүүдийг тэргүүлжээ. Тухайлбал, мөн хугацаанд уул уурхайн компаниуд Торонтогийн хөрөнгийн бирж дээр 28, Лондоны бирж дээр 2 удаагийн анхдагч хувьцааны арилжаа хийсэн байна. Тухайн бирж дээр бүртгэлтэй уул уухайн компаниудын 1% нь зэс, 17% нь алтны чиглэлийнх аж. Австрали, Монгол Улсад зэс-алтны төсөл хэрэгжүүлдэг “Kincora Copper” компани IPO-оор босгох зорилтот хөрөнгийн хэмжээгээ хоёр дахин нэмэгдүүлсэн байна. 
  • 1 цаг 37 минутын өмнө
    Монгол Улсын ашигт малтмалын худалдаанаас алт нь 1-2 тэрбум ам.долларын эргэлттэй салбар болно гэж бодлого тодорхойлогчид олонтаа мэдэгдэх болов. Энэ нь өөдрөг төсөөлөл бус бодит болохыг өнгөрсөн онд алтны салбарын орлого тод харуулж бараг 2 тэрбум ам.долларт дөхлөө. Гэхдээ амжилтаа хадгалж, цаашдаа энэ хэмжээнд тогтвортой явах эсэх нь улсын алтны сан хөмрөг хэр байхаас шалтгаална. Өөрөөр хэлбэл, шинээр алтны орд нээх, нөөц илрүүлэх, бүрдүүлэх мэтчилэн геологийн судалгаа болоод хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн олголтыг эрчимжүүлэхээс шууд хамаарна гэсэн үг. Манай улсын нийт алтны нөөц 2000 тонн бөгөөд үүний 1000 нь Оюутолгойн буюу зэсийг дагалдсан алт гэсэн албан бус мэдээлэл байдаг. Тэгвэл УУХҮЯ-ны мэдээлснээр, Оюутолгойн ордыг тооцохгүй нийт бүртгэгдсэн 489.5 тонн алтны нөөцийн 90 орчим хувь нь үндсэн орд, үлдсэн хувьд шороон ордынх аж.
  • 2 цаг 57 минутын өмнө
    Төмөр замын тээврийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг УИХ-ын хаврын чуулганаар хэлэлцэх тухай "Зүүнбаян төмөр зам" ХХК-ийн Ахлах мэргэжилтэн Э.Удвал мэдээлэл өгчээ. Тус хуулийн төслийг Зам тээвэр хөгжлийн яамнаас өнгөрсөн оны тавдугаар сард Засгийн газарт өргөн барьсан байна. Нийт 11 бүлэг бүхий энэхүү хуулийн төсөл батлагдснаар төмөр замын тээврийн сүлжээ, дэд бүтцийн бүтээн байгуулалт, хөдлөх бүрэлдэхүүн чингэлэгтэй холбоотой харилцаа болон бусад олон асуудал хуульчлагдах аж. 
  • 3 цаг 19 минутын өмнө
    “Улаанбаатар төмөр зам” хувь нийлүүлсэн нийгэмлэгээс “Төмөр замын тээврийн аюулгүй-асуудал, шийдэл” онол практикийн бага хурлыг тавдугаар сарын эхээр цахимаар зохион байгуулахаар болжээ. Энэхүү хурлаар төмөр замын тээврийн аюулгүй байдлыг хангах талаар авч хэрэгжүүлж буй ажлууд, үр дүнтэй санал, санаачлагыг дэмжих, сурталчлах, тээвэрлэлтийн үйл ажиллагаа явуулахтай холбогдсон хууль тогтоомж, төмөр замын тээврийн аюулгүй байдлын стандартыг хэрэгжүүлэх үйл ажиллагаанд тулгамдаж буй асуудлыг шийдвэрлэх арга замыг тодорхойлоход чиглэж байгаа аж. 
  • 22 цаг 59 минутын өмнө
    Энэ сарын 16-17-ны өдрийн байдлаар, Гашуунсухайт боомтоор нийт 201 тээврийн хэрэгсэл  нэвтэрч байгааг УУХҮЯ-наас мэдээлжээ. Ашигт малтмалын экспортын тухайд, нүүрсний 114, зэсийн баяжмалын 64 машин тус тус боомтоор нэвтэрсэн байна. Тээвэр хийж буй жолооч нар өдөрт 5 автобусаар Хятад руу гарч PCR шинжилгээнд хамрагдаж буй аж. КОВИД-19-ийн халдвар Монгол Улсад нэмэгдсэнтэй холбоотойгоор Хятадын талаас ариутгал халдваргүйжилтийг өндөр түвшинд хийх шинэ журам мөрдөгдөж байгаа юм. Шинэ журмаар, тээврийн жолооч нар өдөртөө шинжилгээ өгч, сөрөг гарсан тохиолдолд улсын хилийг давж ачаагаа авч орно.