Монголын нүүрсний экспортын дахин сэргэлт

2017-06-22 11:03


Тавдугаар сарын байдлаар Монгол улс 15 сая тонн нүүрс экспортод гаргаснаар нүүрсний борлуулалтаас 1 тэрбум 11 сая доллар олоод байна. Энэ нь хар алтны салбарынхны хувьд 2011 оны аз, од гийсэн үеийн түүхэн амжилт руу дөхсөн үзүүлэлт болов. Хямралд туйлдсан эдийн засагт ч чухал үзүүлэлт юм.  

2011 онд 21.1 сая тонн нүүрс экспортолж, 2.25 тэрбум доллар олсон нь Монголын нүүрсний салбарт дээд амжилт гэж тэмдэглэгдэн үлджээ. 2016 онд нүүрсний экспорт огцом нэмэгдэж, 25.8 сая тоннд хүрснээр Монгол улсын түүхэнд хамгийн их нүүрс экспортолсон жил болсон ба экспортын орлого 973 сая доллар хүрсэн нь 2011 оноос хойшхи хамгийн өндөр үнийн дүн байсан юм. Арван долоон оны эхний таван сар энэхүү үзүүлэлтийг эвджээ. Оны эхний таван сарын байдлаар эрдсийн экспортын тэргүүлэх түүхий эд зэсийг нүүрс ардаа орхин тэргүүлж эхлэв. 2011 онд экспортыг үргэлж өнгөлж ирсэн зэс нүүрсэнд анх байр сууриа тавьж өгсөн ч зах зээлийн таагүй нөхцөл байдлаас үүдэн нүүрс тэргүүлэх зэргээ буцаан алдсан билээ.  

Нүүрсний борлуулалтын сэргэлт нь зах зээлийн эерэг төлөв байдлаас гадна Монголын уурхайнуудын олборлолт, экспортоо нэмэгдүүлсэн хүчин чармайлтын үр дүн юм. Тодорхой хэлбэл, нүүрсний экспортын голлох компаниуд болох “Эрдэнэс Тавантолгой”, “Энержи ресурс”, “Тавантолгой”, “Монголын Алт”, “Чинхуа МАК Нарийнсухайт”, “Саусгоби сэндс”, “МоЭнКо”, “Өсөх зоос” зэрэг компанийн ханцуй шамласан ажлын үр өгөөж болохыг С.Болд-Эрдэнийн харьцуулсан мэдээллээс хараарай.

Монголын нүүрсний экспортын дийлэнхийг үүрдэг коксжих нүүрсний үнийн өсөлтөд үүлэн чөлөөний нар хэсэгхэн туссан ч муугүй өгөөжтэй байж чаджээ. Монголын нүүрс экспортлогчид зах зээлийн өөрчлөлтийг хурдтай мэдэрч, ашгаа тодорхой хэмжээнд өсгөсөн байна. Хэрэв ирэх саруудад коксжих нүүрсний зах зээлд өнөөгийн харьцангуй эерэг хандлага хэвээр хадгалагдваас Монголын нүүрс экспортлогчдод илүү таатайгаар нөлөөлж чадах юм. 2017 оны төсвийн тодотголд дурдсанаар, манай улс 25.8 сая тонн нүүрс экспортолж, 299.4 тэрбум төгрөг төсөвт төвлөрүүлэхээр тооцсон. Эхний 5 сарын байдлаар 60 гаруй хувийн биелэлттэй яваагаас уг төлөвлөгөө бараг давж биелэх дүр зураг харагдаж байна.

The Mongolian Mining Journal зургадугаар сарын дугаартаа онцлон хөндөж байгаа сэдэв нь “Өргөтгөсөн санхүүжилтийн хөтөлбөр”-ийн хүрээнд Монголын эдийн засаг цаашид хэрхэх тухай ОУВС-гийн тайлан. ОУВС хөтөлбөрийг амжилттай хэрэгжүүлэхэд МАН-ын Засгийн газрын шийдэмгий байдалд итгэл төгс байгаа ч гол итгэл найдвар нь Тавантолгой, Оюутолгой, Гацуурт болон уул уурхайн бусад төсөл, эрдсийн зах зээлийн өөдрөг төлөв ажээ. Өргөтгөсөн санхүүжилтийн хөтөлбөрийг үр дүнтэй хэрэгжүүлж эдийн засгаа аварч, улмаар тогтвортой хөгжилд хүргэхэд уул уурхайн төслүүдийн хэрэгжилт юу юунаас чухал зорилт болон тулгарч байна. Том төслүүдийг үгүйсгэж замын дунд нураалгүй, ажил болгох амаргүй даваа өмнө иржээ. Эс чадвал ОУВС-гийн их мөнгө эргээд хөмөрч мэдэх эрсдэл дагуулж байгааг тайлангийн агуулгаас дэлгэрүүлэн уншина уу.

 Өрнө дорныг холбосон эртний худалдааны замыг өнөө дахин сэргээн босгох өмнөд хөршийн бодлого дэлхийн эдийн засагт томоохон өөрчлөлт авчрах нь дамжиггүй. Эх орныхоо имижийг эерэгээр харуулахыг зорьсон Си Жинпиний амбицтай төлөвлөгөөнд таван их наяд доллар цацна гэж байгаа. Уг санаачилга эрдсийн зах зээлд итгэл найдварын туяа цацруулж байна. Тавдугаар сарын Бээжингийн форумын дараа “Нэг бүс нэг зам”-ын бүтээн байгуулалт дэд бүтцийн хөрөнгө оруулалт, гангийн хэрэглээнд хэрхэн нөлөөлөх талаар судалгааны байгууллагууд, уул уурхайн том компаниуд түүхий эдийн зах зээлийн боломжийг хэт өөдрөгөөр харсан төсөөлөл, таамаглалууд дэвшүүлж эхэлсэн юм. Харин эдгээр өөдрөг төсөөлөл хэр бодитой талаар Б.Төгсбилэгтийн тойм энэ дугаарт хэвлэгдэж байна.

2014 оны халуун зунаар Цагаансуваргад төр хувь эзэмшихгүй гэх шийдвэр гарсан бөгөөд The Mongolian Mining Journal хямралын ололт хэмээн тодотгон бичиж байв. Гэвч нэр бүхий УИХ-ын гишүүний “санаачилгаас” үүдэн, бэлэн шахуу төслийн хувь заяа хэсэг хугацаанд тодорхойгүй байдалд орсон юм. Үр дүнд нь Цагаансуварга төсөл бүтэн гурван жил таг чиг болсон. МАК-ийн Үйлдвэр, төслийн хэрэгжилт эрхэлсэн Дэд ерөнхийлөгч Г.Цогт Цагаансуваргын ажил эрчимжиж буй талаар гэрэлтэй мэдээг MMJ-ийн сэтгүүлчид дуулгажээ.



Сэтгэгдэл байхгүй байна

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • Уржигдар 13 цаг 53 минутад
    Цар тахлын тархалтаас урьдчилан сэргийлэх үүднээс Засгийн газраас хөл хорио тогтоох арга хэмжээ авч хэрэгжүүлж байна. Өвчний тархалтаас сэргийлэх талаар амжилттай боловч хөл хорионы сөрөг нөлөөнөөс уул уурхайн салбарын үйлдвэрлэл, экспорт буурах, худалдааны салбарын идэвх сулрах, аялал жуулчлал, тээвэр, үйлчилгээний салбар орлогогүй болоход хүрч, улмаар бусад салбаруудад нөлөөлж байна. Энэ  гинжин холбоогоор банкны салбарт ч тодорхойгүй байдал, эрсдэл, сөрөг нөлөөг үзүүлж байгаа. Монголбанкны судалгаагаар коронавирусын нөлөөлөлд 54 мянган зээлдэгчийн 3.5 их наяд төгрөгийн зээл өртөж байгаа гэсэн тооцоо бий. Манай улсын хувьд санхүүгийн зах зээлийн 90 орчим хувийг банкны систем бүрдүүлдэг. Иргэд, аж ахуйн нэгж хямралд өртөн орлогогүй болж, зээлээ эргэн төлөхөд хүндрэл үүссэнээр банкуудын өөрийн хөрөнгө, ашигт ажиллагаа буурч, эрсдэлийн сангаа нэмэгдүүлэх шаардлагатай тулгарна.
  • Уржигдар 13 цаг 52 минутад
    Монгол Улсын парламент  2019 оны арваннэгдүгээр сарын 14-ний пүрэв гарагийн хуралдаанаараа Үндсэн хуульдаа нэмэлт өөрчлөлт оруулсан. 1992 оны нэгдүгээр сарын 13-нд ардчилсан тодотголтой Үндсэн хуулиа баталснаас хойш 2000 онд анх удаа “гар хүрч”, “дордох”-ын хэмээгддэг 7 заалтад оруулсан нь цаг хугацааны эрхээр багагүй маргаан дагуулж ирсэн юм. Энэхүү 7 заалтаас зургаад нь нэмэлт, өөрчлөлт хийснээр Үндсэн хуулийн өнгө төрх багагүй сайжирсан юм. Хоёр удаа нийгмээрээ хэлэлцэж, гурав дахь удаагийн хэлэлцүүлгээ парламентын хуралдаанд гуравхан цагийн дотор хийсэн Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийг өнөөдөр /2020 оны тавдугаар сарын 25/ 12.00 цагт буюу 17-р жарны төмөр хулгана жилийн зуны тэргүүн сарын шинийн 3-ны морин цагаас эхлэн улс орон даяар мөрдөж эхэлж байна.
  • Уржигдар 13 цаг 00 минутад
    “Шивээ-Овоо” ХК-ийн Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн ээлжит хурлыг тус уурхай дээр зохион байгуулж, үйл ажиллагаанд тулгамдаж буй асуудалтай танилцан, хэд хэдэн чиглэлээр үүрэг өглөө. Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн дарга Э.Дөлгөөн уурхайн олборлолтын зардлыг бууруулах чиглэлээр тооцоо судалгаа хийж, танилцуулах, компанийн худалдан авалтын сонгон шалгаруулалтыг хуулийн хүрээнд нээлттэй зарлахыг компанийн удирдлагуудад чиглэл болгосон байна. Мөн 2020-2021 оны өвөлжилтийн бэлтгэл ажлыг хангах хүрээнд нарийвчилсан төлөвлөгөө боловсруулж, шаардлагатай арга хэмжээг ирэх саруудад авахаар болжээ. 
  • 2020-05-22 14:01
    Монгол улсын Засгийн газар, МҮХАҮТ хамтран Монгол Улсын ТОП-100 аж ахуйн нэгжийг эрэмбэлэн өргөмжлөх үйл ажиллагааг 19 дахь жилдээ анх удаа /тавдугаар сарын 20/ цахим хэлбэрээр зохион байгууллаа. Цахим арга хэмжээг нээж МҮХАҮТ-ын Ерөнхийлөгч О.Амартүвшин  “2020 он бол бид бүхний хувьд туйлын өндөр сорилттой жил болж байна. Монголын эдийн засгийг нуруун дээрээ үүрч, Монголын хөгжлийг  түүчээлж байгаа та бүхэнд ТОП 100 ААН-д эрэмбэлэгдсэнд МҮХАҮТ-ын зүгээс халуун баяр хүргэж, эдийн засгийн сорилыг төр засагтай хамтран хамтдаа даван туулъя” хэмээн уриалав. ТОП-100 аж ахуйг эрэмбэлэхдээ Сангийн яам, Гааль болон Татварын ерөнхий газар, НДЕГ, Улсын бүртгэл, Үндэсний статистикийн хороо болон МҮХАҮТ-ын төлөөллүүд хамтарсан Ажлын хэсгийн албан ёсны мэдээ, тайлан, тоон үзүүлэлтэд тулгуурлан ААН-ийн тухайн жилийн орлого, улсын төсөвт оруулсан татвар, нийгмийн даатгал төлсөн ажиллагсдын тоо, ашиг, хөрөнгийн  хэмжээ гэсэн үндсэн 5 үзүүлэлтийг чухалчилжээ.
  • 2020-05-21 14:53
    Засгийн газар шинэ коронавирусээс үүдэн эрсдэлд орсон  эдийн засгийг аврахаар гуравдугаар сарын сүүлээр дуугарч эхэлсэн нь 5.1 их наяд төгрөгийн багц хөтөлбөр байв. Үүнийг нь дөрөвдүгээр сарын 9-нд УИХ-ын чуулганаар “амь оруулан” баталлаа. 5.1 их наяд төгрөгийн   хөтөлбөр   яг хэрхэн эдийн засгийг аврах эсэх нь одоо ч тодорхой биш байгаа юм. Үүнээс хавьгүй эрт буюу гуравдугаар сарын 11-нд Монголбанк бодлогын хүүгээ буулгаж, төд удалгүй арилжааны банкуудыг “захиргаадаж”  хэрэглээний зээл  төлөлтийн  хугацааг сунгахыг хүчлэх болсон. Улмаар дөрөвдүгээр сарын 13-нд төв банк бодлогын хүүгээ дахин бууруулав. Гол асуулт нь эдийн засгийн төлөв бүрхэг байгаа нь иргэдийн сэтгэл зүйд сөргөөр нөлөөлж,  улмаар худалдаа, үйлчилгээний салбарын борлуулалтад шууд нөлөөлнө.  Энэхүү нөхцөл байдал эдийн засгаа сэргээхээр оролдож байгаа Хятадад ихээхэн тод илэрч байна.