Монголын газрын тосны судалгаатай хөрөнгө оруулагчид танилцахгүй байгааг шүүмжлэв

2017-05-25 14:20
2017 онд Монгол улсад газрын тосны салбарын 76 жилийн ой тохиож буй. Уг ойн хүрээнд “Газрын тос-2017” (Oil&Gas-2017) сэдэвт эрдэм шинжилгээ, онол-практикийн  ХХIII  дугаар бага хурал ШУТИС-ийн Төв номын сангийн хурлын танхимд өчигдөр  боллоо. Уг бага хуралд АМГТГ-ын дарга Б.Баатарцогт, ШУТИС-ын Геологи, уул уурхайн сургуулийн захирал Б.Чинзориг нарын салбарын төрийн байгууллага, их дээд сургуулийн удирдлагууд, газрын тосны судлаач, эрдэмтэд оролцсон юм.

Бага хурлын эхэнд АМГТГ-ын Геологи, хайгуулын хэлтсийн дарга  М.Батбаяр “Газрын тосны салбарын өнөөгийн байдал” сэдвээр илтгэл тавьсан юм. Монгол орны нутаг дэвсгэрт газрын тосны хайгуулын 32 талбайг ялгаснаас 27 талбайд Бүтээгдэхүүн хуваах гэрээг (БХГ)  байгуулжээ. 2017 оны тавдугаар сарын 18-ны байдлаар хоёр талбайн БХГ дуусгавар болсон байна.

Одоогоор хайгуулын ажлын үр дүнд Галба XI талбайн 11 цооногоос, Хөхнуур талбайн 4 цооногоос тос илэрсэн бөгөөд туршилтаар 35,2 тонн түүхий тос олборлоод байгаа тухай   М.Батбаяр дарга мэдээлэлдээ дурьдлаа.
Одоо хүчин төгөлдөр хэрэгжиж байгаа БХГ-тэй 25 талбайд газрын тосны хайгуул, ашиглалтын үйл ажиллагаа явуулж байгаагаас 21 гэрээлэгч компанийн 28,5% нь Монгол, 42,8% нь БНХАУ, 28,7% нь бусад улсын /Канад, Швейцари, Австрали/ байгаа аж.

“Газрын тос-2017” бага хурлын дараагийн хэсэгт ШУТИС-ийн Геологи, газрын тосны сургуулийн багш В.Алимаа Газрын тосны үйлдвэрийн байршлын сонголтын талаар хийсэн судалгаагаа танилцуулсан юм.

Дорноговь аймгийн Сайншанд суманд Газрын тос боловсруулах үйлдвэр байгуулахаар  шийдвэрлэснийг тэрээр “үндэслэл муутай” хэмээн хэлж байлаа. Хэдийгээр үйлдвэрийн нийт хөрөнгө оруулалт нэг тэрбум ам.доллар, үүн дотроо  боловсруулах үйлдвэрт 0,7 тэрбум гаруй ам.доллар, газрын тос дамжуулах хоолой 264 сая ам.долларыг зарцуулах гэж байгаа тул эхлээд усны асуудлаа шийдэх хэрэгтэй гэсэн саналыг дэвшүүлж байсан.

Тэрээр “Дархан хотод барихаар төлөвлөж байсан хоёр сая тонн түүхий тос боловсруулах үйлдвэрт 45 Мвт-ын цахилгаан хэрэгтэй. Ийм хэмжээний цахилгааны хэрэгцээг хангах боломжтой газар бол Дархан. Харин Дорнод, Чойрт ийм хүчин чадал байхгүй.  Нөгөөтэйгүүр, энэ үйлдвэрт хоногт 6800 тонн ус хэрэглэнэ. Мөнхүү ийм хэмжээний усаар хангах усны байгууламжтай газар Дарханаас өөр байхгүй.  Гэхдээ Дарханд Газрын тос боловсруулах үйлдвэр байгуулахад дамжуулах хоолой урт, байгуулах зардал өндөр, үйлдвэрлэлийн нягтрал ихтэй зэрэг учир дутагдалтай” хэмээн ярилаа.

Жилд 1,5-2,5 сая тонн газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн байршилд нөлөөлөх гол хүчин зүйл бол усны асуудал аж. Тиймээс Газрын тосны үйлдвэрийг барихаасаа өмнө усны зохистой хэрэглээг зөв, оновчтой шийдэх хэрэгтэйг В.Алимаа багш онцолж байсан юм.
ШУТИС-ийн Геологи, газрын тосны сургуулийн профессор Ж.Цэвээнжав газрын тосны хайгуулын “Увс-1” талбайд хийсэн хайгуулын ажлын үр дүн, цаашид анхаарах асуудлуудын талаар хэд хэдэн зүйлийг онцлон тэмдэглэж байсан юм.

Тэрээр Баруун Монголд хийгдэж байгаа газрын тосны хайгуулын судалгааг  өрөмдлөгийн чичирхийллийн судалгааг эхэлж явуулалгүйгээр шууд эхлүүлсэн нь  оновчгүй үйлдэл болсноос гадна  хөрөнгө оруулагчид Монголын геологийн өмнөх үеийн судалгаатай танилцахгүй байгааг шүүмжилж байлаа.

Үүний нэг жишээ нь газрны тосны хайгуулын “Увс-1” талбайд хийгдэж байгаа ажлууд аж.  Уг талбайд хайгуулын найман жилийн хугацаанд “Монголиа Гладвелл Увс Петрориум” ХХК 1:100 000, 1:50:000-ийн хураангуйлалттай геологийн зураг зохиожээ.  Тус компани цаашид  826 сая ам.долларын хөрөнгө оруулалт хийх, байгаль орчны нөхөн сэргээлтэд 31 сая ам.доллар зарцуулахаар төлөвлөж буйг Ж.Цэвээнжав профессор онцлоод, хайгуулын судалгаа нь Монголын өмнөх судалгаанд тулгуурлаагүй нь маш хөрөнгө мөнгө үрсэн, буруу ажиллаагаа болжээ гэсэн юм.  
 
“Газрын тос-2017” бага хурлын үдээс хойш “Газрын тосны бүтээгдэхүүн хадгалах савны зэврэлтийн судалгаа”, “Импортын түлш, шатахууны хэвийн хорогдлын нормыг шинэчлэх боломжийн судалгаа”, Нүүрс төрөгчийн монооксидын никель катализатортой метанжуулалт” зэрэг  газрын тосын чиглэлээр хийгдэж буй сүүлийн үеийн нарийвчилсан судалгаа, эрдэм шинжилгээний ажлуудын талаар салбарын эрдэмтэд илтгэлүүд  тавьж хэлэлцүүлсэн юм.

Монгол улсад газрын тосны бүтээгдэхүүнийхээ хэрэгцээг дан ганц импортоор хангадаг хэвээр байгаа бөгөөд 2016 оны байдлаар 93%-ийг ОХУ-аас,  4,6%-ийг БНСУ-аас 1,9%-ийг БНХАУ-аас импортлож буй. Мөн сүүлийн жилүүдэд тээврийн хэрэгслийн тоо ихсэж, зөвхөн Улаанбаатар хотод 450 мянга гаруй тонн газрын тосны бүтээгдэхүүн хэрэглэж байгаа аж. Энэ тоо ойрын 10 жилд 2 дахин нэмэгдэх байдалтай байгааг А.Баасанжаргал судлаач илтгэлдээ дурьдаж байлаа.

Иймд шатахуун нөөцлөх асуудал Монгол улсад хамгийн ихээр тулгамдаж буй аж. Засгийн газрын мөрийн хөтөлбөрт тусгаснаар улсын нөөцийн савны багтаамжийг наад зах нь  60 000  куб метрээр нэмэгдүүлэх шаардлагатай ч эхний ээлжинд 20 000   куб метр  бүхий нөөцийн сав бэлдэх ёстойг дурьдаж байв.

Г.Идэр
   

Сэтгэгдэл байхгүй байна

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 2020-05-29 14:56
    Монгол Улс Санхүүгийн хориг арга хэмжээ авах байгууллага (ФАТФ)-ын мөнгө угаах, терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх стратегийн дутагдалтай орнуудын жагсаалтад 2019 оны аравдугаар сард орсноор нийт 4 шууд хэрэгжилтийн зөвлөмж дээр 6 үүрэг даалгавар авсан. Монгол Улсын Засгийн газраас байгуулагдсан ажлын хэсэг, Үндэсний зөвлөл, Хамтын ажиллагааны зөвлөлийн гишүүн байгууллагууд, хувийн хэвшил болон мэргэжлийн холбоодын хамтарсан ажлын хэсгүүд ФАТФ-ын стратегийн дутагдалтай орнуудын жагсаалтаас гарах чиглэлээр эрчимтэй ажиллаж, төлөвлөгөөнд тусгасан ажлуудтай холбоотой тайланг ФАТФ-ын Ази, Номхон Далай бүс хариуцсан хамтарсан бүлэгт цаг тухайд нь хүргүүлж ажиллалаа.
  • 2020-05-25 13:53
    Цар тахлын тархалтаас урьдчилан сэргийлэх үүднээс Засгийн газраас хөл хорио тогтоох арга хэмжээ авч хэрэгжүүлж байна. Өвчний тархалтаас сэргийлэх талаар амжилттай боловч хөл хорионы сөрөг нөлөөнөөс уул уурхайн салбарын үйлдвэрлэл, экспорт буурах, худалдааны салбарын идэвх сулрах, аялал жуулчлал, тээвэр, үйлчилгээний салбар орлогогүй болоход хүрч, улмаар бусад салбаруудад нөлөөлж байна. Энэ  гинжин холбоогоор банкны салбарт ч тодорхойгүй байдал, эрсдэл, сөрөг нөлөөг үзүүлж байгаа. Монголбанкны судалгаагаар коронавирусын нөлөөлөлд 54 мянган зээлдэгчийн 3.5 их наяд төгрөгийн зээл өртөж байгаа гэсэн тооцоо бий. Манай улсын хувьд санхүүгийн зах зээлийн 90 орчим хувийг банкны систем бүрдүүлдэг. Иргэд, аж ахуйн нэгж хямралд өртөн орлогогүй болж, зээлээ эргэн төлөхөд хүндрэл үүссэнээр банкуудын өөрийн хөрөнгө, ашигт ажиллагаа буурч, эрсдэлийн сангаа нэмэгдүүлэх шаардлагатай тулгарна.
  • 2020-05-25 13:52
    Монгол Улсын парламент  2019 оны арваннэгдүгээр сарын 14-ний пүрэв гарагийн хуралдаанаараа Үндсэн хуульдаа нэмэлт өөрчлөлт оруулсан. 1992 оны нэгдүгээр сарын 13-нд ардчилсан тодотголтой Үндсэн хуулиа баталснаас хойш 2000 онд анх удаа “гар хүрч”, “дордох”-ын хэмээгддэг 7 заалтад оруулсан нь цаг хугацааны эрхээр багагүй маргаан дагуулж ирсэн юм. Энэхүү 7 заалтаас зургаад нь нэмэлт, өөрчлөлт хийснээр Үндсэн хуулийн өнгө төрх багагүй сайжирсан юм. Хоёр удаа нийгмээрээ хэлэлцэж, гурав дахь удаагийн хэлэлцүүлгээ парламентын хуралдаанд гуравхан цагийн дотор хийсэн Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийг өнөөдөр /2020 оны тавдугаар сарын 25/ 12.00 цагт буюу 17-р жарны төмөр хулгана жилийн зуны тэргүүн сарын шинийн 3-ны морин цагаас эхлэн улс орон даяар мөрдөж эхэлж байна.
  • 2020-05-25 13:00
    “Шивээ-Овоо” ХК-ийн Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн ээлжит хурлыг тус уурхай дээр зохион байгуулж, үйл ажиллагаанд тулгамдаж буй асуудалтай танилцан, хэд хэдэн чиглэлээр үүрэг өглөө. Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн дарга Э.Дөлгөөн уурхайн олборлолтын зардлыг бууруулах чиглэлээр тооцоо судалгаа хийж, танилцуулах, компанийн худалдан авалтын сонгон шалгаруулалтыг хуулийн хүрээнд нээлттэй зарлахыг компанийн удирдлагуудад чиглэл болгосон байна. Мөн 2020-2021 оны өвөлжилтийн бэлтгэл ажлыг хангах хүрээнд нарийвчилсан төлөвлөгөө боловсруулж, шаардлагатай арга хэмжээг ирэх саруудад авахаар болжээ. 
  • 2020-05-22 14:01
    Монгол улсын Засгийн газар, МҮХАҮТ хамтран Монгол Улсын ТОП-100 аж ахуйн нэгжийг эрэмбэлэн өргөмжлөх үйл ажиллагааг 19 дахь жилдээ анх удаа /тавдугаар сарын 20/ цахим хэлбэрээр зохион байгууллаа. Цахим арга хэмжээг нээж МҮХАҮТ-ын Ерөнхийлөгч О.Амартүвшин  “2020 он бол бид бүхний хувьд туйлын өндөр сорилттой жил болж байна. Монголын эдийн засгийг нуруун дээрээ үүрч, Монголын хөгжлийг  түүчээлж байгаа та бүхэнд ТОП 100 ААН-д эрэмбэлэгдсэнд МҮХАҮТ-ын зүгээс халуун баяр хүргэж, эдийн засгийн сорилыг төр засагтай хамтран хамтдаа даван туулъя” хэмээн уриалав. ТОП-100 аж ахуйг эрэмбэлэхдээ Сангийн яам, Гааль болон Татварын ерөнхий газар, НДЕГ, Улсын бүртгэл, Үндэсний статистикийн хороо болон МҮХАҮТ-ын төлөөллүүд хамтарсан Ажлын хэсгийн албан ёсны мэдээ, тайлан, тоон үзүүлэлтэд тулгуурлан ААН-ийн тухайн жилийн орлого, улсын төсөвт оруулсан татвар, нийгмийн даатгал төлсөн ажиллагсдын тоо, ашиг, хөрөнгийн  хэмжээ гэсэн үндсэн 5 үзүүлэлтийг чухалчилжээ.