“Бороо гоулд” компани байгаль орчинтой холбоотой өөрийн гэсэн 50 гаруй журамтай

2016-01-05 11:23


“Бороо гоулд” ХХК-ийн Байгаль орчны инженер Г.Мөнхжин Бороогийн уурхайн нөхөн сэргээлтийн туршлагаас хуваалцлаа.


“Бороо гоулд” компани хамгийн анх 2003 оны 11 дүгээр сард уурхайн үйл ажиллагаагаа эхлүүлэн, унаган байгалийг хөндөж үйлдвэрийн шаваа тавьсан. Үйлдвэрийн үйл ажиллагаа эхэлсэн мөчтэй зэрэгцэн өнөөг хүртэл уурхайн нөхөн сэргээлтийг хийж ирлээ. Уурхайн үйл ажиллагаа явуулахад хөндсөн буюу эвдэгдсэн талбайн хэмжээг 900 га орчим гэж үздэг. Үүнээс 2015 оны байдлаар 436 га газрыг нөхөн сэргээж дууссан. Цаашид төлөвлөгөөний дагуу явбал 2020 он гэхэд бүх талбайгаа нөхөн сэргээж дуусна.

436 га талбайн нөхөн сэргээлтийг бүх стандарт горимын дагуу хийж дуусаад улсын комисст хүлээлгэн өгсөн. Нөхөн сэргээлтийг биологийн болон техникийн гэсэн хоёр төрлөөр хийдэг. Техникийн нөхөн сэргээлт нь эвдсэн хөндсөн талбайгаа техникээр тэгшилж янзлан, ойр орчмын уул толгод болоод газрын байдалтай ижил болгоно гэсэн үг. Техникийн нөхөн сэргээлтийн налуу нь 20 градусаас илүүгүй байх стандарт  мөрддөг. Тэгшилсэн газар дээр шинэ хөрсийг 2 см зузаантай хучна. Ингээд техникийн нөхөн сэргээлтийн дараагаар биологийн нөхөн сэргээлт буюу олон наст ургамлын үрийг тариалах ажил хийгдэнэ.

“Бороо гоулд” компани байгаль орчинтой холбоотой өөрийн гэсэн 50 гаруй журамтай. Энэ журмыг бүгдийг нь Монгол улсад мөрдөгдөх хууль дүрмийн хүрээнд баримтлан гаргасан. Тэрхүү журмынхаа дагуу нөхөн сэргээлт хийж байгаа талбайдаа тогтмол үзлэг хийдэг. Компанийн зүгээс нөхөн сэргээлтийн ажилдаа алхам тутамдаа стандартаа мөрдөж, хариуцлагатай ажилладгийг онцлон хэлэхийг хүсч байна.

Аливаа байгаль орчны мэргэжилтний хайдаг  гол “эрдэнэс” нь  шимт хөрс байдаг. Шимт хөрс байхад ямар ч газарт нөхөн сэргээлт хийж чадна гэж үздэг. “Бороо гоулд” компани 2003 онд үйлдвэрийн шав тавихдаа хуулж авсан шимт хөрсөө бүгдийг нь овоолго болгон хадгалсан. Энэ хөрсөө жил бүр тоолж, эзэлхүүнийг хянаж үздэг. 2 метр зузаантай дэвсэхэд хүрэх үгүйг нь урьдчилан тооцоолдог учиртай. Тиймээс жил бүр шимт хөрсний овоолгоос дээж авдаг. Тухайн шимт хөрсний дээжид шинжилгээ хийснээр нөхөн сэргээлтэд ашиглаж болох стандартад тохирох эсэхийг тодорхойлно.

Зарим хүмүүс Америк, Канадаас хөлбөмбөгийн талбай шиг бэлэн ногоон зүлэг авчраад тавьдаг гэсэн буруу ойлголттой байдаг. Монгол улсад мөрдөгддөг тодорхой стандартад ямар ч хамааралгүй ургамлыг хаа холын гадны орнуудаас авчирч тарихгүй нь ойлгомжтой. Бороогийн уурхай дахь биологийн нөхөн сэргээлтэд ерхөг, согоовор, өлөнгө гэсэн гурван төрлийн ургамал тарьж байгаа. Эдгээр ургамал нь бэлчээрийн өндөр ач холбогдолтой. Хоёрдугаарт, орон нутагтаа нутагшсан ургамлын төрөл юм. Өөрөөр хэлбэл Сэлэнгэ аймгийн Мандал суманд хаа хамаагүй энд тэндэхийн ургамал тарьдаггүй гэсэн үг. Ойт хээрийн бүсэд хамгийн сайн дасан зохицсон ургамал байх ёстой. Бидний нөхөн сэргээлтийн хамгийн гол утга учир нь “Бороо гоулд” компани үйл ажиллагаагаа дуусгаад Монгол улсаас гараад явахдаа ашиглаж байсан уурхайн талбайгаа бэлчээрийн талбай болгож малчдад эргүүлж өгөх. 

“Мондулаан” компанийн шороон ордын ил уурхай нь “Бороо гоулд” компанийн лицензийн талбай дотор багтдаг. Ил уурхайн ухсан том нүх бүхий газрыг шороогоор нөхөн дүүргэж, дээр нь биологийн нөхөн сэргээлт хийгээд ойжуулах ажлыг хийсэн. 

Нөхөн сэргээж дууссан 436 га талбай руу мал бэлчиж эхэлсэн. Үзлэг шалгалт хийгээд явж байхад адууны хомоол, үхрийн баас тааралдах жишээтэй. Нөхөн сэргээлт хийсэн талбайдаа бид байнга мониторинг хийж, хяналтын үйл ажиллагааг явуулдаг. Бороогийн уурхайн хувьд Монголд анхдагч ил уурхай бөгөөд гадны хөрөнгө оруулалттай компани учир хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулахад ихээхэн анхаарч ажилладаг.

Манай компани уурхайн үйлдвэрлэл эхлүүлсэн 2003 оноос нөхөн сэргээлтийг хийж эхлэхдээ жил бүр хийгдсэн нөхөн сэргээлтийн ажлууддаа ургамал, амьтан, хөрс, ойр орчмын амьтан зэрэг бүх төрлийн судалгааг хийж, түүнийгээ жил жилийнхээ судалгаатай харьцуулдаг. Ингэснээр он дамжин харьцуулсан судалгааны үр дүн гарч ирнэ. Хамгийн сүүлийн судалгааны үр дүнгээр нөхөн сэргээсэн талбайд 40 гаруй зүйлийн ургамал тоологдсон. Үүнээс үзэхэд анх 4 зүйлийн ургамал тарьж байсан нь өнөөдөр 40 гаруй болж нэмэгдсэн байна. Энэ нь нөхөн сэргээсэн талбай байгалийн унаган төрхөндөө эргэж очиж байна гэсэн үг юм. 

Биологийн нөхөн сэргээлт гэж дан ганц ургамал тарихыг хэлэхгүй. Ургамал тарихаас гадна ойжуулалтын ажил хийгдэнэ. Бид нөхөн сэргээлтдээ 2007 оноос ойжуулах ажлыг эрчимтэй хийж эхэлсэн. Одоогийн байдлаар 40 га талбайд 50 мянга орчим мод тариад байна. Сэтгэл гаргаад арчлах юм бол мод үнэхээр ургадгийг мэргэжилтний хувьд хэлэ­хийг хүсч байна. Манай ойжуулалтад орон нутгаас 4 хүн, 2 машин байнгын усалгаа, арчилгааны ажлыг гүйцэтгэдэг. Мөн манайх мод үржүүлгийн талбайтай. Энд модны жижиг тарьцуу­даа суулгасан байдаг. Тарьцуудаа 1-3 жил бойжуу­лаад ойжуулалтын талбайд гаргадаг. 2008, 2011, 2014 онд тарьцуудаа бойжуулсан бөгөөд 2014 оны тарьцуудаа ойжуулалтын талбайд гаргаад дуусч байна. Ирэх жилээс шинэ тарьцуудыг бойжуулна.

Бид хавар, намрын улиралд тарьж байгаа бүх модоо тоолдог. Тоолохдоо нэгбүрчлэн явж тоолдоггүй, тусгай аргачлалаар тоолдог. Гадны нөлөөгөөр устаж үгүй болсон модны оронд нөхөж шинэ тарьц суулгадаг. Ойжуулалт маань 90%-ийн ургацтай явж байна. Бусад компаниудын хувьд энэ үзүүлэлтээ 40-50% гэж танилцуулсан байдаг. Ойжуулахдаа 10 гаруй төрлийн мод тарьдаг.

Түүнчлэн манай компани 2014 оноос эхэлж жимсний модны плантаци байгуулсан. Бид нөхөн сэргээсэн талбайдаа 2010 онд анх 0,5 га газарт 800 ширхэг чацарганы мод тарьснаас 799 мод нь ургасан. Чацарганы моднуудаа дуслын системтэй тарьж үзсэн. Одоо ажилчид маань чацарганаа өөрсдөө түүж хэрэглэж байна. Нөхөн сэргээлт хийсэн талбайгаа бэлчээрийн газар болгохоос гадна мөн жимсний аж ахуй байгуулах боломжтой гэж компанийн зүгээс үзсэн юм. Чацарганы мод тарьсан нь сайхан үр өгөөж өгсөн учир 2014 оноос өргөжүүлэн монос, үрэл, давжаа алимны мод тарьсан. Энэ ажил нэлээд үр дүнтэй явж байгаа. 2017 оноос үр жимсээ өгч эхэлнэ. 

Нөхөн сэргээлт амжилттай хийгдсэн талбайд ургамлаа дагаад амьтад үрждэг. Бүгд байгалийн жамаараа хоорондоо шүтэлцэн уялдаж амьдардаг. Манай нөхөн сэргээлтийн талбайд гүрвэл, бах мэлхий бий. Эдгээр амьтад их эмзэг. Амьдрах экологийн орчин нь бага зэрэг өөрчлөгдөхөд л дүрвээд явчихдаг. Нөхөн сэргээсэн талбай байгалийн унаган төрхөндөө шилжиж буйг дахин батлах нэг тод жишээ нь энэ юм.

“Бороо гоулд” компанийн баримталдаг үндсэн бодлогын нэг бол орон нутгийн тогтвортой хөгжлийг дэмжин ажиллах байдаг. Зөвхөн манай Байгаль орчны хэлтэс гэхэд жилдээ орон нутгаас 40-50 иргэнийг нөхөн сэргээлтийн ажилд авч, ажлын түр байраар хангадаг. Биологийн нөхөн сэргээлтийг дандаа гар аргаар хийдэг онцлогтой. Тиймээс энэ ажилд дандаа орон нутгийн иргэдээс авч ажиллуулж байна.
       
                   

Сэтгэгдэл байхгүй байна

  • 1203
    boroogiin hiisen nuhun sergeelt saihan bolson bna lee
    2018 оны 08 сарын 13 | Хариулах
  • зОЧИН
    еР НЬ мОНГОЛД ХӨХӨН СЭРГЭЭЛТИЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААГ ХАРИУЦЛАГА ТАЙ ЭХЛҮҮЛСЭН КОМПАНИ ЯАХ АРГАГҮЙ Бороо Тиймээс бид байнга харлуулж бодож болохгүйээ
    2017 оны 01 сарын 07 | Хариулах
  • zochin
    shal hudlaa
    2016 оны 01 сарын 06 | Хариулах
Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 2020-07-20 13:13
    Катодын зэс үйлдвэрлэлийн технологийг анх удаа Монгол орны уур амьсгалын эрс тэс нөхцөлд амжилттай нутагшуулж, зэсийн исэлдсэн эрдэс бүхий хүдрийг уусган баяжуулах аргаар боловсруулан, цэвэр зэс үйлдвэрлэж буй “Эрдмин” ХХК дотоодын төдийгүй гадаадын уул уурхайн зах зээлд хэдийнэ танил болжээ.  Тус компани нь “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн хаягдал, балансын бус хүдрийн овоолгуудыг 40 жилийн турш ашиглах гэрээ байгуулан ажиллаж байгаа билээ.The Mongolian Mining Journal сэтгүүлээс зохион байгуулсан уул уурхайн салбарын шилдгүүдийг тодруулах Mining Journal Awards-2013 ёслолын ажиллагааны “Шилдэг технологи” шагналыг “Эрдмин” компани хүртсэн түүхтэй. Жилд 2500 орчим тонн катодын цэвэр зэс үйлдвэрлэж экспортод гаргаж, 41 нэр төрлийн 3 сая гаруй метр зэс утас үйлдвэрлэн дотоодын зах зээлд нийлүүлж байгаа зэрэг үзүүлэлтүүдээрээ тус компани энэхүү нэр хүндтэй номинацийн эзэн болж байсан юм. 
  • 2020-07-20 13:09
    УИХ-ын дарга Г.Занданшатар, Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд Г.Ёндон болон Зам, тээврийн хөгжлийн сайд Л.Халтар нар Дорноговь аймагт (2020.07.20)ажиллаж байна. Төлөөлөгчдийн бүрэлдэхүүнийг “Монгол газрын тос боловсруулах үйлдвэр” ТӨХХК-ийн Гүйцэтгэх захирал, ерөнхий инженер Д.Алтанцэцэг, “Улаанбаатар төмөр зам”ХНН-ийн дарга Р.Жигжиднямаа дагалдаж байна. УИХ-ын дарга Г.Занданшатар, Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд Г.Ёндон болон Зам, тээврийн хөгжлийн сайд Л.Халтар нар Дорноговь аймагт (2020.07.20)ажиллаж байна. Төлөөлөгчдийн бүрэлдэхүүнийг “Монгол газрын тос боловсруулах үйлдвэр” ТӨХХК-ийн Гүйцэтгэх захирал, ерөнхий инженер Д.Алтанцэцэг, “Улаанбаатар төмөр зам”ХНН-ийн дарга Р.Жигжиднямаа дагалдаж байна.
  • 2020-07-17 11:48
    Монгол Улсын Засгийн газраас хэрэгжүүлж буй Тавантолгой-Зүүнбаян чиглэлийн төмөр замын ажлын эхний 50 км зам бэлэн болж өнгөрсөн зургадугаар  сард нээлтээ хийсэн юм. 2019 оноос эхлэн жил гаруйн хугацаанд эрчимтэй өрнөж 416.1 км-ийн 200 км-т доод бүтэц, газар шорооны ажил мөн л дуусчээ. Уг бүтээн байгуулалтад “Тавантолгой төмөр зам” ХХК захиалагчийн хяналтын үүрэг гүйцэтгэн ажиллаж байна. Тус компани 2019 оны зургадугаар  сарын 19-нд  “Монголын төмөр зам” ТӨХК-тай хамтран ажиллах гэрээгээ байгуулсан бөгөөд  энэ оны долдугаар  сард гэрээний хугацаа дууссан ч талууд гэрээгээ дахин сунгаж,   захиалагчийн хяналтын үүргийг  үргэлжлүүлэн гүйцэтгэхээр болжээ.
  • 2020-07-17 11:05
    Монгол Улсын Засгийн газар  өчигдрийн /07.16/ хуралдаанаар  нэр бүхий албан хаагчдыг Ерөнхий сайдын санал болгосны дагуу танхимын гишүүдийн 100%-ийн саналаар яамдын дэд сайд нарыг томилсон юм. 2020-2024  онд бүрэх эрхийн хүрээнд ажиллах Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн дэд сайдаар Отгоншарын Батнайрамдлыг томилсон шийдвэрийг Засгийн газрын хуралдаанаар гаргалаа. О.Батнайрамдал нь 1984 онд Ховд аймгийн Жаргалант суманд төржээ. 1998 онд Ховд аймгийн арван жилийн 2 дугаар дунд сургууль, 2001 онд Монгол-Туркийн хамтарсан сургууль, 2004 онд Норвеги Улсын Дэлхийн нэгдсэн коллеж, 2008 онд АНУ-ын Макалестер коллеж, 2015 онд АНУ-ын Харвард их сургуулийг тус тус төгссөн байна.
  • 2020-07-10 16:41
    Гаалийн ерөнхий газрын мэдээлснээр, энэ оны эхний хагас жилийн байдлаар нүүрсний экспортын нийт хэмжээ 8.65 сая тоннд хүрч өмнөх оны мөн үеийнхээс 52%-иар буурсан байна. Тодруулбал, 2019 оны эхний хагас жилд манай улс нийт 18 сая тонн нүүрс экспортолж байсан бөгөөд энэ оны эхний хагас жилтэй харьцуулахад 9.4 орчим сая тонноор илүү их нүүрс гадагш нь худалдаалжээ. Ингэснээр нүүрсний экспортын орлого энэ оны эхний хагас жилийн байдлаар 690 сая ам.долларт хүрч өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад 850 сая ам.доллараар буурсан байна.