Д.Бат-Эрдэнэ: Монгол улс CRIRSCO-д элссэн нь Азийн орнуудад үлгэр жишээ болж байна

2016-01-04 10:56


Ашигт малтмалын нөөцийг тайлагнах Олон улсын стандартын хорооны (CRIRSCO) ээлжит хурал арваннэгдүгээр сарын 29-нөөс арванхоёрдугаар сарын 4-нд Бразил улсын нийслэл Бразилиа хотод болжээ. Тус хурлаар Бразил улсыг CRIRSCO-ийн ес дэх гишүүнээр элсүүлсэн байна.  Австрали, Канад, Чили, Европ, ОХУ, Өмнөд Африк, АНУ-ын төлөөллүүд оролцсон тус хуралд Монголын Геологи Уул уурхайн мэргэжлийн институт /МГУУМИ/-ийн Гүйцэтгэх захирал Б.Оюунгэрэл, Ашигт малтмалын нөөцийг тайлагнах хорооны дарга Д.Бат-Эрдэнэ нар оролцоод иржээ.  Хурлын талаар Ашигт малтмалын нөөцийг тайлагнах хорооны дарга Д.Бат-Эрдэнээс тодрууллаа.


Г.Идэрхангай       

CRIRSCO-ийн энэ удаагийн хурлаар ямар асуудлыг хэлэлцсэн бэ?

Бразил улсыг  гишүүнээр элсүүлэх, мөн гишүүнээр элсэх өргөдлөө өгсөн улсуудыг хэлэлцэх, CRIRSCO-ийн гаргасан баримт бичгүүдэд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах гэсэн үндсэн  гурван  асуудлыг хэлэлцлээ.

Монгол улс  энэ байгууллагын гишүүнээр элсээд нэг жил болж байна. Монголын ашигт малтмалын нөөцийг тайлагнах журмыг монгол хэл рүү орчуулсан нь хамгийн том ажил. Өнгөрсөн хугацаанд хийж гүйцэтгэсэн энэ мэт ажлаа танилцууллаа. Манайхыг хүлээн зөвшөөрөх  хүсэлтээ Чили өгсөн байна. Канад, Америк  ч энэ чиглэлд алхмуудаа хийх байх.

CRIRSCO-ийн дараагийн гишүүнээр Казахстан, Хятад, Энэтхэг  улс элсэх тул төлөөлөгчид нь ажиглагчаар оролцож, хийсэн ажлуудаа танилцуулсан.  Казахстан манай улсын ашигт малтмалын нөөц, баялгийн ангиллыг хуулбарлаж.  Хоёулаа социалист лагерийн улсууд байсан болохоор нөөцийн ангилал, тайлан унших журам нь адилхан. Гишүүн байгууллагууд танилцуулгаа хийж байхад хоёр зүйл ажиглагдсан. Нэгд,  CRIRSCO-ийн хүрээ тэлж байна. Ес дэх гишүүн байгууллагын араас Казахстан, Энэтхэг, Хятад элсэнэ. Англи хэлээр ярьдаг орнууд биш болж байгаа болохоор хэлний асуудал яригдаж байна. Өөр нэг зүйл бол дэлхийн эрдэс баялгийн ихэнх хувь нь ногддог энэ гурван том улс CRIRSCO-г өргөжүүлнэ. Ерөнхийдөө энэ байгууллага ашигт малтмалаар нэн баялаг, уул уурхай хүчтэй хөгжсөн орнуудыг гишүүнээр элсүүлж байна.  

Хэлний асуудлаас гадна улс төрийн огт өөр бүтэцтэй орнууд CRIRSCO-д нэгдэн орж байна. Энэ нь гишүүнчлэлд бэрхшээл учруулах болов уу?
Тиймээ. Дан англи хэлтэй орнууд гишүүнээр элсэж байсан бол ирэх жилээс улс төрийн өөр бүтэцтэй орнууд орж ирэх гэж байна. Энэ бүхэнд тааруулж ажиллана гэдэг CRIRSCO-д хүндрэлтэй. Учир нь, CRIRSCO-гийн баримтлах журамд энэ талын нарийн зохицуулалтууд ороогүй.

Бразил улс хэдийгээр 200 сая хүн амтай, том газар нутагтай ч өөрийн гэсэн ашигт малтмалын нөөцийн ангилалгүй явж ирсэн. Энэтхэг өнөөг хүртэл НҮБ-ын нөөцийн ангиллын системтэй. Хятад ч ялгаагүй.  Энэ бүхнийг өөрчлөх асуудал тавигдаж байгаа.

CRIRSCO-гийн гишүүн орнуудын ашигт малтмалын ордуудын тайлан, журмууд нь Олон улсын бирж дээр гарахад их дөхөмтэй. Монгол улсыг “мэргэшсэн этгээд” гээд хуульдаа оруулчихсан болохоор Нью Йоркийн бирж дээр гарахад асуудалгүй гэж ярьж байна лээ.

Казахстан улс Монголоос туршлага судалж байгаа. Ирэх оны дөрөвдүгээр сард тус улс CRIRSCO-д элсэх юм байна. Хятад улс 2016 ондоо багтаж  элсэх нь. Энэтхэг ирэх хоёр жилдээ элсэх тухай ярьж байна.  Ерөнхийдөө Монгол улс CRIRSCO-д элссэн нь Азийн орнуудад үлгэр жишээ үзүүлж байна. Азийн орнууд бүгдээрээ л энэ байгууллагад элсэх хүсэлтэй болжээ.

Монгол улсын хувьд мэргэшсэн инженерүүддээ зориулсан сургалтууд явуулах хэрэгтэй. Биднийг Бразил руу явахын өмнө Уул уурхайн сайдын тушаалаар мэргэшсэн инженерийн зэрэг олгох эрхийг  Монголын Геологи, Уул уурхайн Мэргэжлийн Институдэд олгосон.  Инженерүүд маань өөрсдийгөө байнга хөгжүүлэх шаардлага тулгарч байгаа.

Сэтгэгдэл байхгүй байна

  • baterdene dargaa tailan bichij bgaa hvmvsee shahahaasaa umnu huuliin etgeeded tailan bichih erh uguh asuudliig sudalj bgaa gesen surag garaad bgaa huuliin etgeeded buyu mergeshsen injiner tehnikiin ajiltantai companid erhee uguud gaduur huuramch tailan bicheed huuramch dvgnelt gargaad bgaa hvmvvs dee hariutslaga tootsoh heregtei bna mun edgeer huuramch hvnii ajil hiij ugnu geed mungiig n avaad zalildag geologuudaas bolj busad mynga myngan geologuudiin erh ashig mash ih zurchigduj bna shvvv anhaaral tvisand bayrllaa
    2016 оны 01 сарын 08 | Хариулах
  • mergeshsen injineeriinhee surgeltiig yvuulaachee surgalt yvsangvi 1 jil blchlooshdee
    2016 оны 01 сарын 08 | Хариулах
  • irgen
    Bayar hurgey Mongol ulsyn hugjild geologi ashigt maltmalyn salbar odoo ba ireeduid gol hudulguur terguuleh chiglel n baih bolnoOlon ulsyn tavtsand mergeshsen baiguullagyn gishuun bolj hamtyn ajillagaag hugjuulj baigaa nen chuhal alham yum
    2016 оны 01 сарын 05 | Хариулах
  • За за мундаг хүн мундаг ажил амжуулж яваад иржээ
    2016 оны 01 сарын 04 | Хариулах
  • z
    saihan l medee baina golin ene tal deer surgali ene ter ybulbal zugeer baina
    2016 оны 01 сарын 04 | Хариулах
Санал асуулга
Уул уурхайн тухай хуулийн төслийг дэмжиж байна уу?
  • -Дэмжинэ
  • -Дэмжихгүй
  • -Зарим заалтыг өөрчлөх
Үр дүн:
  • -Дэмжинэ
  • -Дэмжихгүй
  • -Зарим заалтыг өөрчлөх

ШИНЭ

  • 6 цаг 21 минутын өмнө
    Монгол Улсын Ерөнхий сайдын 2015 оны нэгдүгээр сарын 23-ны өдрийн “Ажлын хэсэг байгуулах тухай” 27, 2015 оны дөрөвдүгээр сарын 13-ны өдрийн “Удирдамж батлах тухай” 94, 2015 оны дөрөвдүгээр сарын 16-ны өдрийн “Гарын үсэг зурах эрх олгох тухай” 99, 2015 оны тавдугаар сарын 15-ны өдрийн “Эрх олгох тухай” 123 дугаар захирамжуудыг тус тус гаргажээ.
  • 9 цаг 35 минутын өмнө
    “Хөгжлийн төлөө сэтгүүл зүй“ ТББ,   “Оюутолгой” ХХК,  Канадын Бритиш Колумбын их сургуулийн Сэтгүүл зүйн сургууль болон Global Reporting Centre, МУИС-ийн Сэтгүүл зүйн тэнхимийн дэмжлэгтэй   хамтран хэрэгжүүлж буй “ОРОН НУТГИЙН СЭТГҮҮЛЧДИЙН СҮЛЖЭЭ-2019” төслийн  “Уул уурхайн салбарын эдийн засагт  үзүүлж буй нөлөөлөл” сэдэвт мэргэжлийн сэтгүүл зүйн сургалтад “ХУУЛЬ ХЭРЭГЖИХИЙГ ХҮЛЭЭХ ЗУУР” нийтлэлээр  амжилттай оролцон НЭГДҮГЭЭР БАЙР хүртлээ.  
  • 9 цаг 55 минутын өмнө
    Шинэ Дели хотноо Монгол нүүрс ассоциаци, Энэтхэгийн нүүрс баяжуулалтын нийгэмлэгтэй хамтын ажиллагааны Санамж бичиг байгуулжээ. Хамтын ажиллагааны хүрээнд, нүүрс баяжуулах, боловсруулах, цэвэр технологи нэвтрүүлэх, харилцан туршлага солилцох, инженерүүдийг чадавхижуулах, Монголын коксжих нүүрсийг Энэтхэгийн зах зээлд экспортлох боломжийг судлах юм. Энэтхэг улс жилд 1 тэрбум тонн нүүрс хэрэглэж байна. Үүнээс 50 сая тонн нь коксжих нүүрс бөгөөд 80 гаруй хувийг импортолдог аж. Цаашдаа кокс, гангийн хэрэглээ ихээхэн нэмэгдэх төлөвтэй. Энд Монголын нүүрсний орон зай байж болно хэмээн Энэтхэгийн талаас сонирхож байгаа аж.
  • Өчигдөр 16 цаг 08 минутад
    “Хөгжлийн төлөө сэтгүүл зүй“ ТББ,   “Оюутолгой” ХХК,  Канадын Бритиш Колумбын их сургуулийн Сэтгүүл зүйн сургууль болон Global Reporting Centre, МУИС-ийн Сэтгүүл зүйн тэнхимийн дэмжлэгтэй   хамтран хэрэгжүүлж буй “ОРОН НУТГИЙН СЭТГҮҮЛЧДИЙН СҮЛЖЭЭ-2019” төслийн “Уул уурхайн салбарын эдийн засагт  үзүүлж буй нөлөөлөл” сэдэвт мэргэжлийн сэтгүүл зүйн сургалтад  “УУЛ УУРХАЙН САЛБАР ДАХЬ ТӨРИЙН БОДЛОГО-ОРОН НУТГИЙН ХӨГЖИЛД” нэвтрүүлгээр  амжилттай оролцон ГРАН ПРИ-ШИЛДЭГИЙН ШИЛДЭГ БҮТЭЭЛ-ээр тодорлоо. 
  • Өчигдөр 16 цаг 02 минутад
    УУХҮЯ болон Швейцарийн хөгжлийн агентлагийн Тогтвортой бичил уурхай төслөөс хамтран “Хариуцлагатай бичил уурхай” форум өнөөдөр Шангри-Ла зочид буудалд зохион байгуулсан юм. Энэхүү арга хэмжээ нь өнгөрсөн 15 жилийн хугацаанд Монгол Улсад бичил уурхайг зохион байгуулах, албажуулах, байгаль орчинд хал багатай бичил уурхайн сайн туршлагыг түгээн дэлгэрүүлэх, оролцогч талуудын хариуцлагатай бичил уурхайн талаарх ойлголтыг нэмэгдүүлэхэд хувь нэмрээ оруулсан Тогтвортой бичил уурхай төсөл (ТБУТ) хаагдаж буйтай холбоотойгоор болсон юм.