Далд уурхайг бүтээх боломжит түншүүд хуран чуулав

2015-12-14 13:38
Б.Төгс

Ердөө хагас жилийн өмнөхөн буюу өнгөрсөн 5 дугаар сарын 18-ны өдөр Дубай хотноо “Рио Тинто”, Монголын Засгийн газар далд уурхайн бүтээн байгуулалт, санхүүжилтийн төлөвлөгөөнд гарын үсэг зурцгаасан билээ. Тэгвэл Улаанбаатар хотноо Оюутолгойн далд уурхайн бүтээн байгуулалтын Ханган нийлүүлэгчдийн форум 11 дүгээр сарын 4-нд болсон нь дотоод гадаадгүй чих тавин удтал хүлээсэн “Оюутолгой” төслийн явц мухардмал байдлаас гарч эрчимжих нь гэсэн найдварын гэрэл асаалаа. 

Далд уурхайн боломжит хамтрагчдыг даллан дуудсан томоохон хэмжээний хурал нь зөвхөн төслийн ирээдүй төдийгүй Монголын эдийн засгийн ирээдүйн өөдрөг төлөвийг давхар илтгэсэн үйл явдал боллоо. Форумд нийтдээ шинээр 29 орны 600 орчим компани оролцсон бол урьд нь тус компанитай түншилж байсан мөн тооны компанийн төлөөлөл хүрэлцэн ирснийг “Оюутолгой” мэдээлсэн юм.

Эдгээр компанийн төлөөлөл Оюутолгой төслийн хоёр дахь шат буюу далд уурхайн бүтээн байгуулалтад дараах 16 ангилалд хамтран ажиллахаар хүрэлцэн иржээ.

Үүнд доорх бараа үйлчилгээ багтаж байна.  

1.   Их хэмжээгээр хэрэглэх материалууд
      /bulk materials/    
2.   Үйлдвэрлэлийн болон иргэний барилга     
      байгууламж    
3.   Өрөмдлөг, өрөмдлөгийн тоног төхөөрөмж,
      хэрэгсэл    
4.   Цахилгааны болон харилцаа холбооны
      хэрэгсэл    
5.   Галын аюулаас сэргийлэх үйлчилгээ, тоног
      төхөөрөмж    
6.   Хөдөлгөөнт тоног төхөөрөмж, дагалдах
      үйлчилгээ    
7.   Тээвэр зууч, ложистик    
8.   Түлшний систем    
9.   Далд уурхайн тулгуур бэхэлгээний материал
10. Хоолой, шахуурга
11. Боловсруулалт болон материалын дэд бүтэц
12. Мэргэжлийн үйлчилгээ
13. Далд уурхайн хоргодох байр
14. Уурхайн үйлчилгээ
15. Метал хийц, төмөр
16. Агааржуулалтын тоног төхөөрөмж, дагалдах
      үйлчилгээ

Ханган нийлүүлэлтийн форумын нээлтэд “Оюутолгой” компанийн Гүйцэтгэх захирал Эндрю Вүдлэй, “Эрдэнэс Монгол” компанийн Гүйцэтгэх захирал Б.Бямбасайхан, “Рио Тинто” компанийн Төмрийн хүдэр болон Зэсийн төслүүд хариуцсан захирал Стив Фэлис, “Оюутолгой” компанийн Далд уурхайн төслийн захирал Крис Айчисон, Төслийн хангамжийн менежер Эндрю Арнет нар илтгэл тавилаа.

“Оюутолгой”-н Хангамжийн мене­жер Эндрю Арнет “Бид өнгөрсөн хэсэг хугацаанд худалдаанаас бага зэрэг холдоод байсан. Харин одоо ханган нийлүүлэлтийн шинэ боломжийг эрэлхийлэх болно” хэмээн мэдэгдсэн бол “Оюутолгой” компанийн далд уурхай хариуцсан захирал Крис Айчисон хэдийгээр далд уурхайн бүтээн байгуулалт ил уурхайнхаас хавьгүй өөр, нарийн түвэгтэй ажил ч гэлээ Монголын хувьд үүнд шаардлагатай зарим чадавх аль хэдийнэ бүрдсэнийг дуулгасан юм. Далд уурхай мэдээж монголчуудын хувьд цоо шинэ туршлага шаардсан ажил учир эндээс цаашид суралцаж, чадавхижих боломж бидний өмнө нээгдэж байна хэмээн “Эрдэнэс Монгол” компанийн Гүйцэтгэх захирал Б.Бямбасайхан онцолсон.

“Оюутолгой” Монгол компани болохыг тус компанийн Ерөнхийлөгч бөгөөд Гүйцэтгэх захирал Эндрю Вүдлэй илтгэлийнхээ эхэнд тодотгосон юм. Түүний илтгэлд дурдсанаар бол энэ оны эхний 3 улирлын байдлаар ханган нийлүүлэлтийн чиглэлээр “Оюутолгой” төсөл 885 компанитай хамтран ажилласны 576 нь дотоодынх байж, нийт худалдан авалтын 52%-ийг эдгээр дотоодын компанид зарцуулжээ. Дотоодын хамтрагч компаниудад нийтдээ 35 мянган хүн ажиллаж буй бол “Оюутолгой” төсөлд одоогийн байдлаар 6000 хүн ажиллаж буйн 95% нь Монгол ажилчид, тэр дундаа 21,6% нь Өмнөговь аймгийнх юм байна. Харин далд уурхайн бүтээн байгуулалт эхлэхтэй зэрэгцэн нийт 3000 шинэ ажлын байр бий болох төдийгүй дийлэнх нь монгол ажилчид байх төлөвийг “Оюутолгой” компани итгэл  дүүрэн  мэдэгдэж буй юм.

Өмнөговь аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын төлөөлөгч, Ханбогд сумын Бизнесийн зөвлөлийн дарга Б.Эрдэнэ-Очирын тайлбарлаж буйгаар Ханбогд суманд нийт 50 гаруй аж ахуйн нэгж уг төсөлтэй идэвхтэй хамтран үйл ажиллагаа явуулж буй бөгөөд цаашид орон нутгийн ханган нийлүүлэлтийн найдвартай сүлжээг илүү өргөн хүрээнд бэхжүүлэн ажиллахыг зорьж буйгаа форумын үеэр дуулгалаа. Өмнөговь аймгийн хэмжээнд оны эхний гурван улирлын байдлаар “Оюутолгой”-д нийлүүлсэн бараа бүтээгдэхүүний борлуулалт 44.3 сая ам.долларт хүрчээ.

Тус форумын үеэр “Эрдэнэс Монгол” компанийн Гүйцэтгэх захирал Б.Бямбасайханы тайлбарласнаар далд уурхайн бүтээн байгуулалтад шаардлагатай 6 тэрбум орчим ам.долларын 4 тэрбум гаруй ам.долларын санхүүжилтийг энэ оны сүүлээр бүрэн шийдвэрлэхээр олон улсын банк санхүүгийн 20 орчим байгууллагатай яриа хэлэлцээр өрнүүлж буй гэж байсан нь одоо 12 дугаар сарын сүүлээр шийдэгдэхээр тов гараад буй билээ.

Санхүүжилт шийдэгдэгдэх мөчийг угтан ханган нийлүүлэлтийн шинэ боломжийг эрэлхийлэхээр форум зохион байгуулсан нь “Оюутолгой” компанийн хувьд тун ч ухаалаг, дорвитой алхам болсныг гадна, дотны компанийн төлөөлөл ярьж байсан юм. Үүний нэг төлөөлөл болох Испанийн инженеринг, нийлүүлэлт, угсралтын чиглэлээр үйл ажиллагаа эрхэлдэг, 155 жилийн түүхтэй “Duro Felguera” компанийн Худалдаа хариуцсан захирал Саул Паунеротай ярилцсан юм.



“Манай компани эрчим хүчний генератор, газрын тос, байгалийн хий, уул уурхай, эрдсийн тээвэрлэлт зэрэг олон төрлийн төсөл дээр ажилладаг туршлагатай. Манай салбарууд Африк, Өмнөд Америк, Европын олон улс орон болон Канад, АНУ-д бий. Миний хувьд компанийнхаа уул уурхай, материал тээвэрлэлттэй холбоотой хэсгийг хариуцаж ажилладаг.

Өнгөрсөн жилээс Монголын талаар судалж эхэлсэн. 2014 оны Mines and Money Hong Kong хуралд оролцож, тус хуралд танай улсын Уул уурхайн дэд сайд асан О.Эрдэнэбулганы илтгэл тавихыг сонссон. Гэхдээ тухайн үед гадаадын хөрөнгө оруулагчид ч тэр, миний хувьд ч тэр танай улсын тухайд тийм ч өндөр итгэлтэй биш байсан. Харин одоо “Рио Тинто”, Монголын Засгийн газар “Оюутолгой” төслийг үргэлжлүүлэх талд нэгдсэн ойлголцолд хүрсний дараа болж буй энэхүү  хуралд оролцсоны хувьд, бодол маань эерэг тал руу хувирч өөрчлөгдлөө.

Бидний хувьд “Рио Тинто” компанийн хамтын ажиллагаандаа тавьж буй нэн тэргүүнд аюулгүй ажиллагаа, бизнесийн ёс зүй, үр өгөөжтэй урт хугацааны түншлэл, дэлхийд өрсөлдөхүйц дотоодын ур чадвар гэсэн дөрвөн зарчим нь манай компанийн ч үйл ажиллагааны зарчимтай нийцэж байна. Бид энэ хуралд оролцон хамтран ажиллах боломжтой Монгол компаниудтай үр дүнтэй яриа хэлэлцээр өрнүүллээ. Монголын компанитай хамтран ажилласнаар бидний хуримтлуулсан туршлага Монголд нутагших тул дотоодын ур чадварыг бэхжүүлэх юм. Бид далд уурхайн тухайд арвин туршлагатай компани гэдгийг хэлэхэд таатай байна. Манай компанийн төв байрладаг Испанийн Астур мужийн хувьд уул уурхайн чухал бүс нутаг бөгөөд далд уурхай элбэгтэй хэсэг юм. Иймд бид далд уурхайн арвин туршлага дээрээ тулгуурлан “Оюутолгой” төсөлд өөрсдийн чанартай үйлчилгээ, бүтээгдэхүүнээрээ хамтран ажиллахыг зорьж байна.”

Тус форумд оролцсон компанийн төлөөллийн дийлэнх нь Монгол, Хятад, Канад, Австрали, АНУ-ынх байсны зэрэгцээ Австрали, Канад, Чех, БНСУ, АНУ, Британийн Элчин сайдын яамд, Монголын бизнесийн зөвлөл, Олон улсын санхүүгийн корпораци, Монголын хөрөнгө оруулалтын газар, Өмнөговь аймгийн Засаг даргын Тамгын газар зэрэг тал талын байгууллага тусгай талбай, танилцуулгатайгаар оролцсон юм.

Оюутолгойн далд уурхайн бүтээн байгуулалтын ажил нийтдээ 5-7 жилийн хугацаанд өрнөх бөгөөд далд уурхайн нүсэр бүтээн байгуулалтын хүрээнд газар дор 200 км урт хөндлөн хонгил байгуулахаас одоогоор 16 км хэсгийг байгуулж амжжээ.

Түүнчлэн 10 км урт туузан дамжуурга, нийтдээ 6 км урт 5 босоо ам болон тэдгээрт шаардагдах дагалдах бүтээн байгуулалт өрнөх юм. Далд уурхай бүрэн хүчин чадлаараа ашиглалтад орох үед уг ордоос уурхайн баяжмал бүтээгдэхүүний гарцын хэмжээ одоогийн 700 мянган тонн байгаагаас 1.8 сая тонн баяжмал болж нэмэгдэж, улмаар жил бүр 1 тэрбум ам.долларын орлого Монголд шууд орох тооцоо байгаа. Ил уурхай болон далд уурхайн одоогийн батлагдсан нөөцөөр 2050 он хүртэл баяжмал үйлдвэрлэн ажиллах боломжтойг “Оюутолгой” компанийн захирал Эндрю Вүдлэй мэдэгдлээ.

Далд уурхайн бүтээн байгуулалтад шаардагдах хангамж үйлчилгээнд тэгш өрсөлдөөний зарчим үйлчлэх ч эн тэнцүү өрсөлдсөн тохиолдолд Монгол компаниудыг түлхүү оруулах чиглэлийг “Оюутолгой” барихаа амлалаа.

Сэтгэгдэл байхгүй байна

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 2020-02-21 17:01
    Хятад болон Ази тивийн бусад оронд коронавирусын тархалт нэмэгдэж буйн улмаас дэлхийн зах зээл дэх алтны ханш 1631 ам.доллар болж өсчээ. Энэ нь сүүлийн 7 жилийн дээд түвшинд тооцогдож байна. Хоёрдугаар сарын 14-нд зах зээл дэх алтны үнэ 1577 ам.доллар/унц байсан юм. Коронавирусын дэгдэлтийн улмаас эдийн засагт үүсэх нөлөөллийг арилгах зорилгоор Хятад улс мөнгөний зөөлөн бодлого явуулах болсон ч алтны ханш үргэлжлэн өссөөр байна. Энэ долоо хоногийн пүрэв гаригт Хятадын Ардын банк бодлогын хүүгээ бууруулах шийдвэр гаргасан юм.  
  • 2020-02-21 13:59
    “Эрдэнэс Монгол” ХХК нь нүүрсний давхаргын метан хийн нөөцийг тогтоож, эрчим хүчний цэвэр эх үүсгүүр болгон эдийн засгийн эргэлтэд оруулах зорилготой метан хийн төслийг хэрэгжүүлэхээр Австралийн “Жэйд Метан” ХХК-тай хамтарсан компани байгуулсан. 2019 оны тавдугаар сард талууд метан хийн төслийн хөрөнгө оруулалтын гэрээнд гарын үсэг зурж, үйл ажиллагаагаа явуулснаар улсын төсвөөс нэг ч төгрөг гаргалгүйгээр уг төслийг хэрэгжүүлж эхэлсэн юм. “Эрдэнэс Метан” ХХК нь Хамтын ажиллагааны гэрээний дагуу өөрсдийн эрлийн ажлын үр дүнгийн мэдээлэл болох 8 цооногийн өрөмдлөгийн мэдээлэл, геологийн бичиглэл, геофизикийн хэмжилтийн өгөгдөл, бүх дээжинд хийсэн нүүрсний чанарын шинжилгээний үр дүн зэргийг “Эрдэнэс Монгол” ХК-д хүлээлгэн өгчээ.
  • 2020-02-21 13:46
    “Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийн дэргэдэх нэгдлийн зөвлөлийн ээлжит хурал (2020.02.14)  болж, охин болон хараат компаниудын өнөөгийн байдал, тулгамдаж буй асуудлуудыг хэлэлцсэн юм. Тус компанийн Гүйцэтгэх захирал П.Ганхүү “Салхитын мөнгө, алтны ордыг эдийн засгийн эргэлтэд оруулж олсон орлогоос төрд ногдох өгөөжийг барьцаалан үнэт цаас гаргах замаар иргэний тэтгэвэр барьцаалсан зээлийн тодорхой хэсгийг төлөхөөр хуульчилсан. Энэхүү хуулийг дагаж мөрдөх хуулийн дагуу 3 тогтоол, нэг журам гаргасан. “Эрдэнэс  бонд” гаргах ажлыг удирдан зохион байгуулж байна” хэмээн тодотгосон. Энэхүү бондыг санхүүгийн зах зээл дээр хаалттай хүрээнд гаргахаар төлөвлөсөн  бөгөөд бондоос босгосон хөрөнгөөр 228 мянган иргэний тэтгэврийн зээлийн  6 хүртэлх сая төгрөгийг тэглэх юм.  
  • 2020-02-21 13:21
    2020 оны хоёрдугаар сараас Орос улс төмөр замаар Казахстаны нутгаар дамжин Хятад руу нүүрс экспортлох талаар Москва, Нур-Султан хэлэлцэж байна. Тус хэлэлцээрээр талууд төмөр замын тээврийн тарифыг 65%-иар хөнгөлөх асуудлыг хэлэлцэж буй. Экспортын шинэ чиглэл нь Оросын “Кузбасс” компанийн нүүрсний Хятад руу нийлүүлэлтийг өргөжүүлж, Алс Дорнодын чиглэлийг нүүрсний төмөр замын тээврийг ачааллын дарамтыг бууруулна гэж үзэж байгаа юм. Казахстан улсын хувьд төмөр замын транзит тээврийг нэмэгдүүлэх сонирхолтой байна. Орос нь Хятадын зах зээлд нүүрсний нийлүүлэлтээр Австрали, Индонезийн дараагаар гуравдугаарт орохоор эрмэлзэж байгаа юм. Тус улс нь ирэх 10 жилд Хятад рүү экспортлох нүүрсний хэмжээгээ жилд 55 сая тоннд хүргэх зорилттой.
  • 2020-02-21 12:25
    Үндэсний статистикийн хорооны мэдээллээр, 2020 оны эхний сарын байдлаар гадаад худалдааны нийт эргэлт 932 сая ам.долларт хүрсний дотор экспорт 459 сая ам.доллар, импорт 473 сая ам.доллартай тэнцлээ. Өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад нийт бараа эргэлт 16.1%-иар, экспорт 24.4%-иар, импорт 6.1%-иар тус тус буурсан байна. Гадаад худалдааны тэнцэл энэ оны нэгдүгээр сард 14.3 сая ам.долларын алдагдалтай гарлаа. Өнгөрсөн оны мөн үед 103.3 сая ам.долларын ашигтай гарч байжээ. Энэ онд гадаад худалдаа ашиггүй гарсан нь экспорт өмнөх оны мөн үеэс 148 сая ам.доллараар буурсантай холбоотой. Тодруулбал, өнгөрсөн нэгдүгээр сард алтны экспорт огт хийгдээгүйн зэрэгцээ зэсийн баяжмалын нийлүүлэлт 43.2 сая ам.доллараар буурсан нь голлон нөлөөлсөн байна.