Ураны хайгуул, олборлолтын талаар хэлэлцэнэ

2015-03-18 13:26

Монголын Эрдэмтдийн үндэсний зөвлөл, Хөдөө аж ахуйн их сургууль, Дэлхийн Монгол-Ногоон нэгдэл хамтран “Ураны хайгуул, олборлолт, түүний эерэг ба сөрөг үр дагавар” сэдэвт олон улсын семинарыг маргааш Улаанбаатар хотноо зохион байгуулах гэж байна. Уг семинараар ураны хайгуул, олборлолтын дүнд манай улсад ирэх эдийн засгийн үр ашиг, байгаль орчин, хүн, малд үзүүлэх үр дагаврын талаар бүх талын оролцоотойгоор хэлэлцэх гэж буйгаараа онцлог юм. Төлөөллүүдийн дунд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, Засгийн газрын тэргүүн, холбогдох яам, агентлагийн удирдлага, мэргэжлийн их, дээд сургууль, эрдэм шинжилгээний хүрээлэн, лабораториудын эрдэмтэд, аймаг сумдын удирдлага, малчид, ураны чиглэлийн компаниуд, Цөмийн энергийн комисс зэрэг өргөн хүрээтэй бүрэлдэхүүнийг урьжээ. 

Манай улсад 2012 оноос эхлэн Дорноговь аймгийн Улаанбадрах сум, Аргалант баг, Сүхбаатар, Дорнод, Дундговь, Архангай аймагт тодорхойгүй шалтгаанаар мал үхсэн тохиолдол бүртгэгдсэн. Тодруулбал Дорноговьд мал хээл хаях, согогтой төл гарах, дотор эрхтний эмгэг өөрчлөлтийн шалтгааныг Засгийн газраас томилсон баг судалж шинжилсэн ч хариу нь цацрагийн нөлөөгүй, селен, хүнцэл, кадми зэрэг хүнд металын хордлого болсон гэсэн дүгнэлт гарч байсан. Энэхүү дүгнэлтийг зарим ТББ, иргэдийн зүгээс үгүйсгэдэг төдийгүй цаашид ураны хайгуул хийж, олборлохыг эсэргүүцсээр байгаа билээ.

Манай улсын тухайд цөмийн зэвсгээс ангид бүс нутаг болохоо 1992 онд зарлаж, 2012 онд НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөлөөр батлуулсан ч цаашид ураны шар нунтаг олборлож, экспортлохоор төлөвлөж буй нь энэ зорилтоосоо ухарсан хэрэг гэж үзэж буйг хурал зохион байгуулагчид тэмдэглэв. Нөгөөтэйгүүр манай улс ураны хүдэр олборлон шар нунтаг үйлдвэрлээд эхэлбэл эх орны байгальд сөрөг үр дагавар авчраад зогсохгүй энэ нь цааш гадны улсад экспортлогдон цөмийн зэвсгийн үйлдвэрлэлийг дэмжихийн сацуу цөмийн хог хаягдлыг ихэсгэх явдлыг өөгшүүлсэн явдал болохыг тэд тайлбарлалаа.

Зах зээлд ураны ханш суларч байгаа тул Засгийн газрын зүгээс цаашид нэмж ураны хайгуулын лиценз олгохгүй гэсэн байр суурьтай байгаа юм. Гэсэн ч ураны зах зээлийн урт хугацааны төлөв ч тийм ч таатай биш болохыг зах зээлийн шинжээчид сануулдаг. Харин ногоон хөдөлгөөнийхний хувьд уран олборлолт, цөмийн эрчим хүч нь огтхон ч ногоон шийдэл биш болохыг онцолж буй юм. Маргаашийн хуралд Цөмийн зэвсэггүй Ази байгууллага, Азийн байгаль хамгааллын нэгдсэн холбооны төлөөлөл мөн илтгэл тавих ажээ. Тэд энэ долоо хоногийн эхээр Дорноговьд ураны хайгуул хийж буй хэсэгт шалгалт хийж үзэхэд Японы Хирошима орчмын аюултай хэмжээний цацраг идэвх бүхий хортой хэсгийнхтэй дүйхүйц түвшинд цацраг илэрснийг тэмдэглэлээ.  

Б.Төгс

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 13 цаг 7 минутын өмнө
    Төсөл санаачлагчийг төлөөлж, “Эрдэнэс-тавантолгой” ХК төслийн нийт санхүүжилтийн 30 хүртэлх хувийг санхүүжүүлэх, тендерт оролцогч үлдэгдэл санхүүжилтийг Засгийн газрын баталгааг үндэслэн өөрөө санхүүжүүлэх (EPC+F) хувилбар санал ирүүлэх олон улсын нээлттэй тендер сонгон шалгаруулалтыг энэ оны аравдугаар сарын 21-ний өдөр зарлаж, 90 хоногийн хугацаанд гүйцэтгэгчийг сонгон шалгаруулна.
  • 15 цаг 21 минутын өмнө
    “Баян зам” тээвэрчдийн холбооноос өнөөдөр /2021.10.20/ мэдээлэл хийж, Зам тээврийн хөгжлийн сайд Л.Халтарыг иргэдэд буруу мэдээлэл өгсөн гэх үндэслэлээр шүүхэд өгч байгаагаа мэдэгдлээ. Төрийн тогтворгүй үйл ажиллагаанаас үүдэн нүүрс тээврийн үйл ажиллагаа зогссон гэж үзээд тус холбооны 2000 тээвэрчдийг  шланзтай нь хотод авчирна гэлээ. “Баян зам” тээвэрчдийн холбооны Удирдах зөвлөлийн дарга П.Баярхүү: -Зам тээврийн хөгжлийн сайд Л.Халтар мэдээлэл хийхдээ хэд хэдэн баримтаар тээвэрчдийг, тээвэрчдийн холбоог гүжирдлээ. Тодруулбал, “Баянзүрх” тээвэрчдийн холбоо нь тээвэрчдийн эрх ашгийг хамгаалах ёстой атлаа бизнес хийж байна гэж ярьсан. Мөн энэ холбоонд 100 гаруй компани байдаг байтал 31 компани гэсэн. Холбоог замын хураамжаа өг, үгүй бол тээвэрт явуулахгүй гэж дарамталдаг гэлээ. Ийм буруу мэдээлэл хийж, нэр төрд халдсан гэх үндэслэлээр өнөөдөр /2021.10.20/ түүнийг шүүхэд өгч байна.
  • 15 цаг 38 минутын өмнө
    Лондоны металын бирж дээр өчигдөр (2021.10.19) нэг тонн зэсийн шууд худалдааны үнэ 7.2%-иар өсч 11299.5 ам.долларт хүрснээр шинэ дээд амжилт тогтоосон байна. Мөн Нью-Йоркийн түүхий эдийн бирж дээр 10572 ам.доллар/тонн-д хүрсэн нь тус биржийн түүхэн дэх хамгийн өндөр ханшаар тэмдэглэгдлээ. Хаалтын ханшийн тухайд Лондоны металын бирж дээр өчигдөр зэсийн шууд худалдааны үнэ 10652 ам.доллар/тонн, гурван сарын гэрээт үнэ 10270 ам.доллар/тонн-оор тогтжээ. Ханш өсөхөд зэсийн нийлүүлэлт буурч буй мэдээлэл нөлөөлсөн байна.
  • 17 цаг 31 минутын өмнө
    Уул уурхайн салбарын төрийн зохицуулалтын нэгэн хэлбэр болгон Уул уурхайн бүтээгдэхүүний биржийг байгуулахаар зэхэж байна. Холбогдох хуулийн төслийг УУХҮЯ цахим хуудастаа нийтлэн танилцуулжээ. Эрдэс баялгийн бирж хэмээн өмнөх хэлэлцүүлгүүдийн үеэр нэрлэж байсан боловч хуулийн танилцуулгад Уул уурхайн бүтээгдэхүүний бирж хэмээн нэрийг нь өөрчлөв. Уул уурхайн салбар нь Монгол Улсын эдийн засгийн зонхилох салбар болоод удаж байна. Сүүлийн 15 жилд уул уурхайн салбарын улсын төсөвт төвлөрүүлэх орлого тогтвортой нэмэгдсээр ирсэн. 2021 оны эхний долоон сарын гүйцэтгэлээр Монгол Улсын нэгдсэн төсвийн орлогын 32.5%-ийг бүрдүүлж байна. Уул уурхайн бүтээгдэхүүний биржийг байгуулах шаардлага, үндсэн зорилгыг улсын эдийн засагт үзүүлж байгаа салбарын үр өгөөжийг улам нэмэгдүүлэх, салбарын орлогыг ил тод болгох, уул уурхайн экспортын бүтээгдэхүүний стандартыг хангах юм.
  • Уржигдар 10 цаг 48 минутад
    Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн үндэсний тогтолцоог төгөлдөржүүлэх, хүний аюулгүй байдлын соёлыг нэмэгдүүлэхэд тодорхой хувь нэмэр оруулж буй “Нэн түрүүнд ХАБ” (Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал) бага хурал нь “Аюулгүй байдал ба Ковид-19” уриан дор 2021 оны 10-р сарын 21, 22-ны өдрүүдэд цахимаар зохион байгуулагдах гэж байна.