Төмрийн баяжмалын экспортын боломж

2013-12-05 10:35
2013 оны арваннэгдүгээр сарын 15

“Эрдэс баялгийн салбарын шинэ үеийн 20 жил” хэлэлцүүлэг хурал дээр Монголын Төмөрлөг үйлдвэрлэгчдийн холбооны Гүйцэтгэх захирал Л.Баяраахүүгийн хэлсэн үгийг бүрэн эхээр нь нийтэлж байна.


“ТӨМРИЙН БАЯЖМАЛЫН ЭКСПОРТЫН БОЛОМЖ”



Төмрийн салбар маань өргөжиж байна. Монгол улс төмрийн судлагдсан нөөцөөрөө дэлхийд 14-т ордог. Хайгуулын ажлаа сайн хийвэл эхний арав руу ч орж болохоор. 2012 онд уулын ажлын төлөвлөгөө батлуулсан 23 төмрийн уурхай байдаг гэсэн мэдээ бий. Түүнчлэн  төмрийн 52 лиценз эзэмшигч, баяжмал үйлдвэрлэдэг 16 үйлдвэр Монголд байна. Нэгдүгээрт энэ салбарт гадаадын хөрөнгө оруулалт нэлээд өндөр байна. Жишээлбэл, 52 лиценз эзэмшигчийн  21 нь Хятадын 100 хувийн хөрөнгө оруулалттай, найм  нь хамтарсан гэх боловч  ихэнхдээ Хятадын хөрөнгө оруулалт давамгайлсан лиценз эзэмшигчид юм. Үүнээс 23 нь Монголын 100 хувийн үндэсний компани. Тэдний ихэнх нь үйл ажиллагаа явуулдаггүй. Хоёрдугаарт, сүүлийн үед төмрийн хүдрийн  баяжуулах үйлдвэрүүд газар авч байна. Үйл ажиллагаа явуулж байгаа 16 үйлдвэр байдаг, үүнээс 8 нь монгол хүний нэр дээр бүртгэлтэй, үлдсэн нь Хятадын 100 хувийн хөрөнгө оруулалттай юм уу, Хятадын хөрөнгө оруулалт давамгайлсан, хамтарсан компаниуд байна.

Хятадын хөрөнгө оруулалт идэвхтэй байгаа нь энэ салбарын онцлог. Нөгөөтэйгүүр  төмрийн хүдэр, баяжмал худалдаж авч байгаа ганц улс нь БНХАУ юм. Уул уурхайн компаниудын гол проблем нь тээвэрлэлт. Монголд 20-30 сая тонн төмрийн хүдэр үйлдвэрлээд, экспортлох боломж бий. Монголын төмөр замын өнөөгийн нөхцөл байдлаар бол 10 сая тонноос илүү төмрийн хүдэр экспортлох боломжгүйг бид судалж үзсэн. Тиймээс бид энэ хэмжээнд төмрийн хүдэр экспортолно гэж бизнес төлөвлөгөөндөө тусгадаг.

Уул уурхайн яамны албан ёсны мэдээллээр өнгөрсөн жил 5,2 сая тонн төмрийн хүдэр экспортолжээ. Үүний борлуулалт нь 340 сая   орчим доллар болж байна. Чухамдаа  үүн дээр л манай салбарын гол асуудал оршиж байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, цаашид өртөг нэмсэн үйлдвэрлэл явуулах хэрэгтэй. 5,2 сая тонн бүхий төмрийн нойтон аргын баяжмалыг 78 сая ам.долларын нэмэлт боловсруулалт хийхэд  ашиг   өснө.   Дахиад 80 сая ам.долларын хорголжин төмрийн борлуулалт хийхэд мөн л эрс нэмэгдэнэ. /Графикаас харна уу/


ТӨМӨРЛӨГИЙН САЛБАРЫН ХӨГЖИЛ

УБТЗ жилдээ 10 сая тонн төмрийн хүдэр, баяжмал тээвэрлэх боломжтой.




Борлуулалтын ашиг энэ тэрийг тооцож үзвэл Монголд л үлдэх мөнгө.  Тиймээс эхний ээлжинд төмрөө нойтон аргаар баяжуулаад өртгөө нэмэх хэрэгтэй. Дараа нь хорголжин төмөр үйлдвэрлэх шат руугаа орж болно. Монголын төмөр замын нэвтрүүлэх чадвар, Эрээнээр шилжүүлэн ачилт, түүнээс  цааших  нутгийн гүн рүү орсон  төмөр замын нөөцөө бодоод үзэхэд ирээдүйд жилдээ 10 сая тонн төмрийн хүдэр экспортлох боломжтой. Тэгэхээр жилдээ 10 сая тонн хуурай аргаар баяжуулсан төмөр экспортлох уу, эсвэл 10 сая тонн хагас боловсруулсан төмөр үйлдвэрлэх үү гэдэгт асуудлын гол нь оршиж байгаа юм.  

Энэ жилийн дундаж үнийг нэг тонн нь 55 доллар гэж харвал цаашдаа 135 ам.доллар хүргэж зарах боломж бий. Бидэнд ямар их хэмжээний нөөц боломж байгааг энэ бүхэн  харуулж байна. Монголын Төмөрлөг үйлдвэрлэгчдийн холбоо, “Монгол ган нэгдэл” ХХК нь үйл ажиллагаагаа голлох хоёр чиглэлээр  явуулж байгаа.  Нэгдүгээр чиглэлийн тухайд ярихад нэгэнт бид Хятадуудад лиценз  олгож,  үйл ажиллагааг нь зөвшөөрсөн тул  тэднийг Монголын нутаг дэвсгэр дээр бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх тал руу нь  шахаж, дэмжих хэрэгтэй.  Хятадуудыг хөөж явуулна гэж байхгүй.  Тэд  төмөрлөгийн салбарт  хамтарч ажиллах, бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх сонирхолтой байгаагаа илэрхийлдэг. “Монголд төмрөө баяжуулъя. Төмөр замын өртөг дийлдэхгүй байна”  гэж тэд ярьдаг.  Зарим компани нь алдагдалтай ажиллаж байгаа. Зарим нь алдагдалтай явж байгаа.

Хоёрдугаар чиглэл нь яг ижил хэмжээний бүтээгдэхүүнийг  өндөр үнээр зарах хэрэгтэй. Хуурай аргаар баяжуулсан төмрөө хорголжин төмөр болгож болно. Монголын  үндэсний нийт бүтээгдэхүүний 10 гаруй хувийг эзэлдэг  энэ салбар ирээдүйтэй харагдаж байгаа. Дашрамд, дэлхийн дөрвөн том төмрийн хүдэр олборлогч 2020 он хүртэл хөрөнгө оруулалтынхаа хөтөлбөрүүдийг эрс нэмэгдүүлэх гэж байгаа. Энэ нь Хятадын төмрийн хүдрийн нөөц  багасч буйтай холбоотой. Нөгөөтэйгүүр, Хятадын хөрөнгө оруулалт энэ салбарт нэмэгдэж, ирээдүйдээ түүхий эд дотроо тогтвортой, өсөлттэй, найдвартай зах зээл гэсэн дүгнэлт хийж байна. Тийм учраас бид энэ салхийг даган нэгэнт оруулсан хөрөнгөө түргэн олж авах, байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийг багасгах зэрэгт зарцуулах мөнгөтэй болох хэрэгтэй байгаа юм.



 

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 15 цаг 37 минутын өмнө
    Дорноговь аймгийн Алтанширээ сумын нутагт хэрэгжиж буй Газрын тос боловсруулах үйлдвэр байгуулах төслийн талбайд үйлдвэрийн барилгын ажлыг эхлүүлэх ёслол (2021.01.15) болов.Дэлхий дахинд дэгдсэн цар тахлын хүнд цаг үед Монгол Улс, БНЭУ-ын Засгийн газрууд,  холбогдох төрийн байгууллага, орон нутгийн дэмжлэгтэйгээр “Монгол газрын тос боловсруулах үйлдвэр” ТӨХХК, төслийн менежментийн зөвлөх (ТМЗ) “Инженерс Индиа Лимитэд” компанийн инженерүүд хүчээ дайчлан, хамтран ажилласны үр дүнд өнөөдөр үйлдвэрийн технологийн бус байгууламжуудын барилга-угсралтын ажлыг эхлүүлж байгааг төсөл хэрэгжүүлэгчид онцолсон байна. Өнөөдрийн ёслолын арга хэмжээнд БНЭУ-аас Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд М.П.Сингх биечлэн оролцжээ.   
  • Уржигдар 18 цаг 32 минутад
    Уул уурхайн ажилчдын ээлж солих зохион байгуулалттай арга хэмжээний хүрээнд ажилчдаас PCR шинжилгээ авах ажиллагааг Нийслэлийн эрүүл мэндийн газартай хамтран 01 дүгээр сарын 16-ны өдөр эхлүүлэх боллоо. Гамшгаас хамгаалах уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн улсын албаны Шуурхай штабаас Нийслэлийн эрүүл мэндийн газрын шинжилгээ авах цэгүүдэд аж ахуйн нэгжүүдийг хуваарилж байна. Шинжилгээ өгөх хуваарийг Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яамны вэб сайтын “Мэдээ мэдээлэл” цонхны “Шуурхай штаб мэдээлэл”  хэсэгт өнөөдөр, 01 дүгээр сарын 14-ний өдөр байршуулах тул аж ахуйн нэгжүүд орон нутгаас ирж шинжилгээнд хамрагдан ээлжинд гарах ажилчдаа Улаанбаатарт ирүүлэх талаар холбогдох арга хэмжээг авч ажиллана уу. Үүний тулд аймгуудын Онцгой комиссын цахим хаягаар тухайн орон нутгаас ирэх ажилчдынхаа мэдээлэл бүхий аж ахуйн нэгжийн албан хүсэлтийг хүргүүлж өөрийн ажилчныг тодорхойлж өгөх шаардлагатай байна.  
  • Уржигдар 18 цаг 17 минутад
    ОХУ-ын гадаад валютын нөөцийн бүтцэд анх удаа алтны хувь хэмжээ ам.долларыг давжээ. Тодруулбал, тус улсын Төв банкны тайлангаар, нийт нөөцийн 23%-ийг алт (128.5 тэрбум ам.доллартай тэнцэнэ) бүрдүүлж еврогийн дараа оржээ. Харин 124.6 тэрбум америк доллар нь нийт нөөцийн 22% болж буурсан байна. 2018 онд нийт нөөцийн 44%-ийг америк доллар бүрдүүлж байжээ. Энэхүү өөрчлөлт нь Оросын эдийн засгийг америк доллараас үл хамаарах, хоёр улсын харилцаа муудаж буй нөхцөлд АНУ-ын хориг арга хэмжээнд өртөмтгий байдлыг бууруулах гэсэн ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.В.Путины бодлогын нэг хэсэг хэмээн шинжээчид тайлбарлаж байгаа юм. 2020 оны арванхоёрдугаар 25-ны байдлаар, тус улсын гадаад валютын нийт нөөц 592.4 тэрбум ам.доллартай тэнцэж байв.   
  • Уржигдар 15 цаг 39 минутад
    Үнэт металын бүлэгт багтах родийн (Rh) ханш өссөөр байна. Өнгөрсөн арванхоёрдугаар сард, дэлхийн зах зээл дээр унц родий 16.9 мянган ам.доллар хүрч түүхэн дээд үзүүлэлтэд тооцогдсон юм. Тэгвэл 2021 он гарснаас хойш тухайн металын ханш 19%-иар өсчээ. Лхагва гаригийн (2021.01.13) байдлаар, унц родий 20.19 мянган ам.долларын үнэтэй худалдаалагдаж байна.  Ердөө 615 ам.долларын үнэтэй байсан родийн үнэ сүүлийн таван жилийн хугацаанд 3000% өсчээ. Энэхүү метал нь автомашины үйлдвэрлэлийн ойролцоогоор 85%-д хамаардаг гол түүхий эд юм. Улс орнууд агаарын бохирдлыг бууруулах хүчин чармайлтаас үүдэн аж үйлдвэрийн салбарт родийгийн хэрэгцээ нэмэгдсээр байна.
  • Уржигдар 13 цаг 37 минутад
    2021 онд Хятад улс нь зам тээврийн дэд бүтцэд 2.4 их наяд юанийн хөрөнгө оруулахаар төлөвлөөд байна. Энэ тухай тус улсын Зам, тээврийн сайд Ли Сяопин мэдэгджээ. Ингэхдээ 3700 км төмөр зам шинээр барьж байгуулах төсөөлөлтэй байна. Гэхдээ дэд зам тээврийн салбарын хөрөнгө оруулалтын талаарх тодорхой төлөвлөгөө, хөрөнгө оруулалтын хэмжээг албан ёсоор мэдээлээгүй байгаа юм. Өнгөрсөн оны хөрөнгө оруулалтын хэмжээтэй харьцуулахад 2021 онд мэдэгдэхүйц буурахаар байна. Тодруулбал, 2020 онд зам тээврийн дэд бүтцэд 3.42 их наяд юань (523.47 тэрбум ам.доллар) хөрөнгө оруулсан тухай Хятадын Үндэсний зам тээврийн хурлаар танилцуулжээ.