Төмрийн баяжмалын экспортын боломж

2013-12-05 10:35
2013 оны арваннэгдүгээр сарын 15

“Эрдэс баялгийн салбарын шинэ үеийн 20 жил” хэлэлцүүлэг хурал дээр Монголын Төмөрлөг үйлдвэрлэгчдийн холбооны Гүйцэтгэх захирал Л.Баяраахүүгийн хэлсэн үгийг бүрэн эхээр нь нийтэлж байна.


“ТӨМРИЙН БАЯЖМАЛЫН ЭКСПОРТЫН БОЛОМЖ”



Төмрийн салбар маань өргөжиж байна. Монгол улс төмрийн судлагдсан нөөцөөрөө дэлхийд 14-т ордог. Хайгуулын ажлаа сайн хийвэл эхний арав руу ч орж болохоор. 2012 онд уулын ажлын төлөвлөгөө батлуулсан 23 төмрийн уурхай байдаг гэсэн мэдээ бий. Түүнчлэн  төмрийн 52 лиценз эзэмшигч, баяжмал үйлдвэрлэдэг 16 үйлдвэр Монголд байна. Нэгдүгээрт энэ салбарт гадаадын хөрөнгө оруулалт нэлээд өндөр байна. Жишээлбэл, 52 лиценз эзэмшигчийн  21 нь Хятадын 100 хувийн хөрөнгө оруулалттай, найм  нь хамтарсан гэх боловч  ихэнхдээ Хятадын хөрөнгө оруулалт давамгайлсан лиценз эзэмшигчид юм. Үүнээс 23 нь Монголын 100 хувийн үндэсний компани. Тэдний ихэнх нь үйл ажиллагаа явуулдаггүй. Хоёрдугаарт, сүүлийн үед төмрийн хүдрийн  баяжуулах үйлдвэрүүд газар авч байна. Үйл ажиллагаа явуулж байгаа 16 үйлдвэр байдаг, үүнээс 8 нь монгол хүний нэр дээр бүртгэлтэй, үлдсэн нь Хятадын 100 хувийн хөрөнгө оруулалттай юм уу, Хятадын хөрөнгө оруулалт давамгайлсан, хамтарсан компаниуд байна.

Хятадын хөрөнгө оруулалт идэвхтэй байгаа нь энэ салбарын онцлог. Нөгөөтэйгүүр  төмрийн хүдэр, баяжмал худалдаж авч байгаа ганц улс нь БНХАУ юм. Уул уурхайн компаниудын гол проблем нь тээвэрлэлт. Монголд 20-30 сая тонн төмрийн хүдэр үйлдвэрлээд, экспортлох боломж бий. Монголын төмөр замын өнөөгийн нөхцөл байдлаар бол 10 сая тонноос илүү төмрийн хүдэр экспортлох боломжгүйг бид судалж үзсэн. Тиймээс бид энэ хэмжээнд төмрийн хүдэр экспортолно гэж бизнес төлөвлөгөөндөө тусгадаг.

Уул уурхайн яамны албан ёсны мэдээллээр өнгөрсөн жил 5,2 сая тонн төмрийн хүдэр экспортолжээ. Үүний борлуулалт нь 340 сая   орчим доллар болж байна. Чухамдаа  үүн дээр л манай салбарын гол асуудал оршиж байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, цаашид өртөг нэмсэн үйлдвэрлэл явуулах хэрэгтэй. 5,2 сая тонн бүхий төмрийн нойтон аргын баяжмалыг 78 сая ам.долларын нэмэлт боловсруулалт хийхэд  ашиг   өснө.   Дахиад 80 сая ам.долларын хорголжин төмрийн борлуулалт хийхэд мөн л эрс нэмэгдэнэ. /Графикаас харна уу/


ТӨМӨРЛӨГИЙН САЛБАРЫН ХӨГЖИЛ

УБТЗ жилдээ 10 сая тонн төмрийн хүдэр, баяжмал тээвэрлэх боломжтой.




Борлуулалтын ашиг энэ тэрийг тооцож үзвэл Монголд л үлдэх мөнгө.  Тиймээс эхний ээлжинд төмрөө нойтон аргаар баяжуулаад өртгөө нэмэх хэрэгтэй. Дараа нь хорголжин төмөр үйлдвэрлэх шат руугаа орж болно. Монголын төмөр замын нэвтрүүлэх чадвар, Эрээнээр шилжүүлэн ачилт, түүнээс  цааших  нутгийн гүн рүү орсон  төмөр замын нөөцөө бодоод үзэхэд ирээдүйд жилдээ 10 сая тонн төмрийн хүдэр экспортлох боломжтой. Тэгэхээр жилдээ 10 сая тонн хуурай аргаар баяжуулсан төмөр экспортлох уу, эсвэл 10 сая тонн хагас боловсруулсан төмөр үйлдвэрлэх үү гэдэгт асуудлын гол нь оршиж байгаа юм.  

Энэ жилийн дундаж үнийг нэг тонн нь 55 доллар гэж харвал цаашдаа 135 ам.доллар хүргэж зарах боломж бий. Бидэнд ямар их хэмжээний нөөц боломж байгааг энэ бүхэн  харуулж байна. Монголын Төмөрлөг үйлдвэрлэгчдийн холбоо, “Монгол ган нэгдэл” ХХК нь үйл ажиллагаагаа голлох хоёр чиглэлээр  явуулж байгаа.  Нэгдүгээр чиглэлийн тухайд ярихад нэгэнт бид Хятадуудад лиценз  олгож,  үйл ажиллагааг нь зөвшөөрсөн тул  тэднийг Монголын нутаг дэвсгэр дээр бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх тал руу нь  шахаж, дэмжих хэрэгтэй.  Хятадуудыг хөөж явуулна гэж байхгүй.  Тэд  төмөрлөгийн салбарт  хамтарч ажиллах, бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх сонирхолтой байгаагаа илэрхийлдэг. “Монголд төмрөө баяжуулъя. Төмөр замын өртөг дийлдэхгүй байна”  гэж тэд ярьдаг.  Зарим компани нь алдагдалтай ажиллаж байгаа. Зарим нь алдагдалтай явж байгаа.

Хоёрдугаар чиглэл нь яг ижил хэмжээний бүтээгдэхүүнийг  өндөр үнээр зарах хэрэгтэй. Хуурай аргаар баяжуулсан төмрөө хорголжин төмөр болгож болно. Монголын  үндэсний нийт бүтээгдэхүүний 10 гаруй хувийг эзэлдэг  энэ салбар ирээдүйтэй харагдаж байгаа. Дашрамд, дэлхийн дөрвөн том төмрийн хүдэр олборлогч 2020 он хүртэл хөрөнгө оруулалтынхаа хөтөлбөрүүдийг эрс нэмэгдүүлэх гэж байгаа. Энэ нь Хятадын төмрийн хүдрийн нөөц  багасч буйтай холбоотой. Нөгөөтэйгүүр, Хятадын хөрөнгө оруулалт энэ салбарт нэмэгдэж, ирээдүйдээ түүхий эд дотроо тогтвортой, өсөлттэй, найдвартай зах зээл гэсэн дүгнэлт хийж байна. Тийм учраас бид энэ салхийг даган нэгэнт оруулсан хөрөнгөө түргэн олж авах, байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийг багасгах зэрэгт зарцуулах мөнгөтэй болох хэрэгтэй байгаа юм.



 

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 13 цаг 4 минутын өмнө
    Төсөл санаачлагчийг төлөөлж, “Эрдэнэс-тавантолгой” ХК төслийн нийт санхүүжилтийн 30 хүртэлх хувийг санхүүжүүлэх, тендерт оролцогч үлдэгдэл санхүүжилтийг Засгийн газрын баталгааг үндэслэн өөрөө санхүүжүүлэх (EPC+F) хувилбар санал ирүүлэх олон улсын нээлттэй тендер сонгон шалгаруулалтыг энэ оны аравдугаар сарын 21-ний өдөр зарлаж, 90 хоногийн хугацаанд гүйцэтгэгчийг сонгон шалгаруулна.
  • 15 цаг 18 минутын өмнө
    “Баян зам” тээвэрчдийн холбооноос өнөөдөр /2021.10.20/ мэдээлэл хийж, Зам тээврийн хөгжлийн сайд Л.Халтарыг иргэдэд буруу мэдээлэл өгсөн гэх үндэслэлээр шүүхэд өгч байгаагаа мэдэгдлээ. Төрийн тогтворгүй үйл ажиллагаанаас үүдэн нүүрс тээврийн үйл ажиллагаа зогссон гэж үзээд тус холбооны 2000 тээвэрчдийг  шланзтай нь хотод авчирна гэлээ. “Баян зам” тээвэрчдийн холбооны Удирдах зөвлөлийн дарга П.Баярхүү: -Зам тээврийн хөгжлийн сайд Л.Халтар мэдээлэл хийхдээ хэд хэдэн баримтаар тээвэрчдийг, тээвэрчдийн холбоог гүжирдлээ. Тодруулбал, “Баянзүрх” тээвэрчдийн холбоо нь тээвэрчдийн эрх ашгийг хамгаалах ёстой атлаа бизнес хийж байна гэж ярьсан. Мөн энэ холбоонд 100 гаруй компани байдаг байтал 31 компани гэсэн. Холбоог замын хураамжаа өг, үгүй бол тээвэрт явуулахгүй гэж дарамталдаг гэлээ. Ийм буруу мэдээлэл хийж, нэр төрд халдсан гэх үндэслэлээр өнөөдөр /2021.10.20/ түүнийг шүүхэд өгч байна.
  • 15 цаг 35 минутын өмнө
    Лондоны металын бирж дээр өчигдөр (2021.10.19) нэг тонн зэсийн шууд худалдааны үнэ 7.2%-иар өсч 11299.5 ам.долларт хүрснээр шинэ дээд амжилт тогтоосон байна. Мөн Нью-Йоркийн түүхий эдийн бирж дээр 10572 ам.доллар/тонн-д хүрсэн нь тус биржийн түүхэн дэх хамгийн өндөр ханшаар тэмдэглэгдлээ. Хаалтын ханшийн тухайд Лондоны металын бирж дээр өчигдөр зэсийн шууд худалдааны үнэ 10652 ам.доллар/тонн, гурван сарын гэрээт үнэ 10270 ам.доллар/тонн-оор тогтжээ. Ханш өсөхөд зэсийн нийлүүлэлт буурч буй мэдээлэл нөлөөлсөн байна.
  • 17 цаг 28 минутын өмнө
    Уул уурхайн салбарын төрийн зохицуулалтын нэгэн хэлбэр болгон Уул уурхайн бүтээгдэхүүний биржийг байгуулахаар зэхэж байна. Холбогдох хуулийн төслийг УУХҮЯ цахим хуудастаа нийтлэн танилцуулжээ. Эрдэс баялгийн бирж хэмээн өмнөх хэлэлцүүлгүүдийн үеэр нэрлэж байсан боловч хуулийн танилцуулгад Уул уурхайн бүтээгдэхүүний бирж хэмээн нэрийг нь өөрчлөв. Уул уурхайн салбар нь Монгол Улсын эдийн засгийн зонхилох салбар болоод удаж байна. Сүүлийн 15 жилд уул уурхайн салбарын улсын төсөвт төвлөрүүлэх орлого тогтвортой нэмэгдсээр ирсэн. 2021 оны эхний долоон сарын гүйцэтгэлээр Монгол Улсын нэгдсэн төсвийн орлогын 32.5%-ийг бүрдүүлж байна. Уул уурхайн бүтээгдэхүүний биржийг байгуулах шаардлага, үндсэн зорилгыг улсын эдийн засагт үзүүлж байгаа салбарын үр өгөөжийг улам нэмэгдүүлэх, салбарын орлогыг ил тод болгох, уул уурхайн экспортын бүтээгдэхүүний стандартыг хангах юм.
  • Уржигдар 10 цаг 48 минутад
    Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн үндэсний тогтолцоог төгөлдөржүүлэх, хүний аюулгүй байдлын соёлыг нэмэгдүүлэхэд тодорхой хувь нэмэр оруулж буй “Нэн түрүүнд ХАБ” (Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал) бага хурал нь “Аюулгүй байдал ба Ковид-19” уриан дор 2021 оны 10-р сарын 21, 22-ны өдрүүдэд цахимаар зохион байгуулагдах гэж байна.