20 гаруй хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулна

2013-02-05 14:01
 
Ашигт  малтмалын хуулийн төслийн хэлэлцүүлэг The Mongolian Mining Journal дээр үргэлжилж байна. Төслийн бүрэн эхийг www.mongolianminingjournal.com сайтын "Хууль, төсөл" булангаас үзнэ үү.

Санал бодлоо www.mongolianminingjournal.com-ийн "Хэлэлцүүлэг" булан  болон info@mongolianminingjournal.com хаягаар илгээж, олон нийттэй нээлттэй хуваалцана уу.



Ашигт малтмалын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын анхны хэлэлцүүлэг дээр хуулийг шинэчлэн найруулах Ажлын хэсгийн гишүүн Б.Лхамсүрэнгийн тавьсан илтгэлийг хүргэж байна. 

Ашигт малтмалын тухай хуулийг дагалдан өөрчлөлт орох хуулиудын талаар товчхон танилцуулъя. Ашигт малтмалын хуулийн төсөл нь эцсийн байдлаар бэлэн болоогүй учраас дагалдан гарах хуулийн төсөл ч эцсийн байдлаар гараагүй байгаа. Түүнчлэн дагалдан гарах хуулиудад өөрчлөлт оруулахдаа зөвхөн Ашигт малтмалын хуулийн хүрээгээр хязгаарлаагүй. Эрдэс баялгийн салбарын хүрээнд хуулиудын өөрчлөлтийг авч үзсэнээ хэлэх нь зүйтэй байх.

Шинээр батлах хоёр хууль байгаа. Эрдэс баялгийн биржийн тухай хууль, Ашигт малтмалын нөөцийн төлбөрийн тухай хууль шинээр гарна.

Газрын хэвлийн тухай хууль, Усны тухай хууль, Газрын тосны тухай хууль, Цөмийн энергийн тухай хууль гэсэн дөрвөн хуулийг шинэчлэн найруулах ёстой. Нэмэлт өөрчлөлт оруулах 21 хууль байгаа. Одоогийн хуулиудаар хайгуулын болон ашиглалтын гэсэн зөвхөн хоёр тусгай зөвшөөрөл олгодог. Энэ хоёр төрөл олборлох, боловсруулах, эрэх, хайх гээд дөрвөн төрөл болж байгаатай холбоотой техникийн шинжтэй өөрчлөлтүүд орж байгаа юм.

Газрын хэвлийн тухай хуульд шинэчлэн найруулга хийгдэнэ. Одоогийн Газрын хэвлийн тухай хууль 2006 онд батлагдсан Ашигт малтмалын тухай хуультай маш их давхарддаг, зөрчилдөөн ихтэй тул амьдрал дээр бэрхшээлтэй байдаг. Энэ давхардал, зөрчлийг арилгахын тулд ашигт малтмалыг эрэх, хайх, олборлох, боловсруулах асуудлыг зөвхөн Ашигт малтмалын хуулиар зохицуулна. Эдгээрээс бусад хэлбэрээр газрын хэвлийг эзэмших, ашиглах асуудлыг Газрын хэвлийн хуулиар зохицуулахаар хуулийн төслийн ажлын хэсгийнхэн үзсэн юм.

Усны тухай хуульд 2012 онд шинэчлэн найруулга хийгдсэн. Хязгаарлагдмал нөөцтэй эрдэс баялаг гэдэг утгаараа энэ хуульд дутагдалтай талууд бий. Тиймээс шинэчлэн найруулах шаардлагатай гэж үзэж байгаа.  Эрдэс баялгийн салбарт ус ашиглах гэсэн шинэ зохицуулалт нэмэгдсэн. Усыг ашиглахдаа тусгай зөвшөөрөл ашиглана. Тусгай зөвшөөрөл ашиглахдаа шаардлагатай бүх л тоног төхөөрөмж болон байгууламжуудыг заавал байлгах ёстой гэж үзсэн. Мөн ашиглаж болох, ашиглахыг хориглосон ус гэж байгаа.

Мэргэжлийн байгууллагын дүгнэлтээр ашиглаж болно гэж тогтоогдсон газрын гадаргын усыг ашиглаж болно. Хуримтлуулсан усан сангийн усыг ашиглаж болно. Мөн ашиглаж болох, нөөцийг нь тогтоож болох газрын доорх усыг зөвхөн байгаль орчны асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага буюу Байгаль орчны яамны зөвшөөрлийн үндсэн дээр ашиглахаар зохицуулалт хийсэн байгаа. Хязгаарлагдмал, бага нөөцтэй гэж тогтоогдсон газрын гадаргын болон газрын доорх усыг ашиглахгүй гэсэн зохицуулалт орж байна. Цэнгэг усаар, ялангуяа алтны шороон орд ухахдаа газрын доорх усыг ашиглаж болохгүй гэж зааж байгаа.

Газрын тосны тухай хууль болон Цөмийн энергийн тухай хуулиудад үйлчлэх төрийн хязгаартай холбоотой нэмэлт өөрчлөлтүүд орно. Газрын тос, байгалийн хийтэй холбоотой асуудлыг Газрын тосны тухай хуулиар, нүүрсний метан, хийтэй холбоотой асуудлыг Ашигт малтмалын тухай хуулиар зохицуулахаар болж байна. Цөмийн энергийн тухай хуулиар газрын ховор элемент, ураны асуудлыг зохицуулна. Мөн цацраг идэвхит ашигт малтмалын олборлолт, боловсруулалтыг энэ хуулиар зохицуулахаар өөрчлөлтүүд орно.

Хуулийн төслийн тавдугаар зүйлд олборлолт, боловсруулалт явуулах газар нутгуудыг заасан байгаа. Монгол Улсад хүчин төгөлдөр үйлчилж буй хуулийн хүрээнд онцгойлон заасан газар, бүс нутгууд байдаг. Үүнд төмөр замын зурвас газар, шугам сүлжээний хамгаалалттай газар, авто замын тухай хуульд заасан газар гэх мэт онцгойлон заасан газруудад онцгой дэглэм үйлчлэх ёстой юм. Эдгээр газарт ашигт малтмал олборлох, эрэх, хайхыг хориглох хэрэгтэй гэж төслийн зүгээс үзсэн. Хориглосон газар нутагт ашигт малтмал эрэх, хайх, олборлох, боловсруулах үйл ажиллагаа явуулсан бол Ашигт малтмалын тухай хуульд зааснаар хариуцлага хүлээлгэнэ гэж нэмж заасан.

Ажиллах хүч гадаадад гаргах, гадаадаас ажиллах хүч, мэргэжилтэн авах тухай хууль байна. Ашигт малтмалын тухай хуулийн төслийн дагуу олборлолт, боловсруулалт явуулж байгаа тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчдийн үйл ажиллагааны явцад нийт ажилчдын 90 хувь нь Монгол улсын иргэд байх тухай заасан. Хэрэв тухайн байгууллага гадны иргэдийг 10 хувиас дээш гарган авч ажиллуулсан тохиолдолд хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 10 дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх төлбөрийг сар тутамд тухайн сум, дүүргийн төсөвт төлнө.

Аж ахуйн үйл ажиллагааны тусгай зөвшөөрлийн тухай хууль нь Ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөл олгох хуультай амьдрал дээр маш их зөрчилддөг. Тийм учраас ашигт малтмалыг эрэх хайх, олборлох боловсруулах үйл ажиллагаа, үүнтэй холбоотой бүх харилцааг Ашигт малтмалын тухай хуулиар зохиуцуулахаар болсон.  

Гадаадын хөрөнгө оруулалтын тухай хуулийн өөрчлөлт байна. Ашигт малтмалын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөлд орд ашиглах гэрээгээр аливаа татвар, төлбөр хураамжаас чөлөөлөхгүй гэсэн үндсэн заалт орж ирсэн. Ашигт малтмалын олборлолт, боловсруулалтын тусгай зөвшөөрлийг эзэмшигчтэй цаашид тогтвортой байдлын гэрээ байгуулахгүй гэсэн заалт орж ирсэн.  

Газрын төлбөрийн тухай хуульд төлбөрийн хэмжээ өөрчлөгдөж байгаа. Эрэл, хайгуулд нэг гектар тутамд 1500 төгрөг, олборлолт, боловсруулалт дээр нэг гектар тутамд 20.000 төгрөгөөр тооцохоор өөрчлөлт орсон.

Газрын тухай хууль болон Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуульд мөн өөрчлөлт орж байна. Ашигт малтмалын тухай хуулийн төсөлд орон нутаг тусгай хэрэгцээнд авдаг асуудлыг Засгийн газар болон УИХ-ын хэмжээнд аваачин тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн эрх ашгийг хамгаалсан заалт оруулсан байгаа. Газрын болон Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуульд аймаг, нийслэл, сум, дүүрэг өөрийн хэрэгцээнд нийцүүлэн орон нутгийн тусгай хэрэгцээнд газрыг авна гэснийг аймаг, нийслэл, сум, дүүрэг орон нутгийн тусгай хамгаалалтад авах газрыг Ашигт малтмалын тухай хуулиар зохицуулна гэсэн өөрчлөлтүүд орсон.

Байгаль орчны нөлөөлөх байдлын үнэлгээний тухай хууль байна. Одоо мөрдөгдөж буй хуулиар зардлын тал хувийг байршуулдаг. Ашигт малтмалын тухай шинэ хуулийн төслөөр 100 хувь авахаар болж байгаатай холбоотойгоор 50 хувьтай тэнцэх гэсэн заалтыг хүчингүй болгож байгаа. Байгаль орчныг хамгаалах тухай хуульд нөхөн сэргээлтийн асуудлыг бага тусгасан байдаг. Ашигт малтмалын тухай хуулиар нөхөн сэргээлтийн асуудлыг илүү өргөн хэмжээнд хуульчилж байгаа тул байгаль орчны нөхөн сэргээлтийн асуудлыг Ашигт малтмалын тухай хуулиар зохицуулна гэж оруулсан.

Түүнчлэн Улсын тэмдэгтийн хураамжийн хувь хэмжээ өөрчлөгдөж байна. Эрлийн тусгай зөвшөөрлийн төлбөрт жил бүр га тутамд 500, хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн төлбөрт га тутамд 2000, ашигт малтмалын олборлолтын тусгай зөвшөөрлийн төлбөрт га тутамд 20000 төгрөг төлөхөөр болж байна. Боловсруулалтын тусгай зөвшөөрлийн хувьд үйлдвэрийн хүчин чадал, бүтээгдэхүүний төрлөөс хамааруулан тогтооно гэж одоогийн байдлаар төсөлд тусгагдаад байна.

Зохиогчийн эрхийг хүндэтгэн зөвшөөрөлгүй хуулбарлан ашиглахгүй байхыг хүсье.


Сэтгэгдэл байхгүй байна

Санал асуулга
Уул уурхайн тухай хуулийн төслийг дэмжиж байна уу?
  • -Дэмжинэ
  • -Дэмжихгүй
  • -Зарим заалтыг өөрчлөх
Үр дүн:
  • -Дэмжинэ
  • -Дэмжихгүй
  • -Зарим заалтыг өөрчлөх

ШИНЭ

  • 11 цаг 24 минутын өмнө
    Баянхонгор аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газар төлөвлөгөөт, урьдчилан сэргийлэх, төлөвлөгөөт бус болон иргэдээс ирсэн гомдлын дагуу хяналт шалгалтыг тогтмол хийдэг. Уул уурхайтай холбоотой эдгээр хяналт шалгалт болоод цаг үеийн асуудлаар аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газрын Геологи, уул уурхайн улсын байцаагч Ц.Болорчимэгтэй ярилцлаа. 2019 онд аймагт хичнээн уул уурхайн компани ажиллаж байна. Эдгээрт хэдэн удаагийн хяналт шалгалтыг хийгээд байна вэ? Энэ онд бид 11 аж ахуйн нэгжийн үйл ажиллагааг шалгахаар төлөвлөсөн. Эдгээр аж ахуйн нэгжийг сонгож төлөвлөхдөө өмнөх жил үйл ажиллагаа явуулсан эсэх, одоо явуулж байгаа, цаашид явуулах эсэхийг хардаг.
  • 16 цаг 12 минутын өмнө
    2016 оны хоёрдугаар хагасаас эхлэн эрдсийн зах зээлд “урь” орж эхэлсэн бол одоо илүүтэй “хүйтрэх” шинжтэй болж ирж байна. Гэхдээ энэ бүхэн нь АНУ-Хятадын худалдааны дайнтай ихээхэн холбоотой. АНУ, Хятад дор бүрнээ дотоодын бизнесүүдийг хамгаалах оролдлого хийж байгаа ч тэдний тулааны нөлөө бусад голлох эдийн засгуудад муугаар нөлөөлж, улмаар дэлхийн эдийн засаг, түүхий эдийн зах зээлийг доош татаж байна. Нөгөөтэйгүүр эрдсийн зах зээлийн бууралтын мөчлөг эхэллээ гэж дүгнэх нь хэтэрхий эрт байгааг энд сануулья. Тухайлбал зэсийн хувьд бууралттай   ч урт хугацааны төлөв нь тун өөдрөг хэвээр. Гэхдээ яг одоогоор алтнаас бусад эрдсийн хувьд бууралттай тулгарч байна. Эрдэс тус бүрээр байдал ямар байгааг авч үзье.
  • 2019-09-13 14:06
    Өнгөрсөн хоёр сарын хугацаанд Баянхонгор аймаг дахь Алт сорьцлох хяналтын лаборатори 10 гаруй иргэн, гурван аж ахуйн нэгжээс 80 орчим кг алт авч Монголбанкинд тушаажээ. Тус лаборатори нь нийтдээ 90 орчим алтан гулдмай хэвлэн гаргаж, химийн сорьцын шинжилгээ хийсэн байна. Тэгвэл энэ оны есдүгээр сарын байдлаар 450 орчим кг алт Монголбанкинд тушаасан бөгөөд нийт 390 орчим алтан гулдмайг хэвлэж, сорьцын шинжилгээ хийсэн аж. Энэ хэмжээ ирэх хоёр сарын хугацаанд өсөх хандлагатай байна.
  • 2019-09-12 17:44
    Оны эхний найман сарын байдлаар Монгол улсын нүүрсний экспорт 25 сая тоннд хүрсэн тухай Үндэсний статистикийн хороо мэдээллээ. Өнгөрсөн оны мөн үеийнхээс жингийн хувьд 5.2%-иар өссөн үзүүлэлттэй байна. Сарын дүнгээр авч үзвэл, өнгөрсөн наймдугаар сард 4 сая 125 мянган тонн нүүрсний экспорт хийж түүхэн дээд амжилт тогтоолоо. Харин мөнгөн дүнгийн хувьд 15.6%-ийн өсөлттэй буюу 2.135 тэрбум ам.доллартай тэнцэж байна. Гэхдээ энэ онд нүүрсний экспорт 42 сая тонн байхаар улсын төсөвт тооцож буй төлөвлөгөө биелэхэд хүндрэлтэй байгааг тэмдэглэх нь зүйтэй. Үндэсний статистикийн хорооны мэдээллээр, оны эхний найман сарын байдлаар манай улсын гадаад худалдааны нийт бараа эргэлт 9.5 тэрбум ам.долларт хүрч 11.9%-иар өсчээ. Үүнд экспорт 5.4 тэрбум ам.доллар, импорт 4.1 тэрбум ам.долларыг эзэлсэн байна. Тодруулбал, экспорт өнгөрсөн оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад 15.3%, импорт 7.6%-иар тус тус өслөө.
  • 2019-09-12 13:59
    Зам, тээврийн хөгжлийн сайд Б.Энх-Амгалан “Оросын төмөр замууд” НХН-ийн Ерөнхий захирал бөгөөд Ерөнхий хорооны дарга О.В.Белозёровыг хүлээн авч уулзжээ. Талууд Зүүнбаян-Ханги, Тавантолгой-Зүүнбаян, баруун босоо коридор буюу Арцсуурь чиглэлийн төмөр замыг холбох Кызыл-Курагинотой чиглэлийн шинэ төмөр замын  төслүүдийг, төмөр замын төв коридорын шинэчлэлтэй хамтатган хэрэгжүүлэхээр ярилцаж, хэрэгжүүлэх чиглэлд онцгой анхаарал хандуулан, хамтарч ажиллахаар тохиролцжээ.