“Шилдэг эко уурхай” хамгийн өрсөлдөөнтэй номинаци

2012-10-29 14:01
Mongolian Mining Journal сэтгүүлээс Уул уурхайн оны шагналын номинациа гурав дахь жилдээ зарлаад байгаа билээ.  Mongolian Mining Journal Awards-т “Шилдэг уурхай”, “Уул уурхайн хариуцлагатай ажиллагаа”, “Шилдэг эко уурхай”, “Шилдэг технологи”, “Хайгуулын шилдэг компани”, “Уул уурхайн тоног төхөөрөмжийн шилдэг ханган нийлүүлэгч” гэсэн зургаан ангилалд уул уурхайн компаниуд нэрээ дэвшүүлэн өрсөлдддөг. Эдгээрийн дотроос “Шилдэг эко уурхай” номинаци олон нийтийн анхаарлыг ихээр татдаг юм. Эдийн засгийн хөгжил болоод байгаль орчны хамгаалал хоёрыг зүй зохистой уялдуулж ажиллахыг чухалчлах болсон өнөө үед “Шилдэг эко уурхай” хамгийн өрсөлдөөнтэй номинаци байхаас аргагүй. Энэ номинацийн талаар МУИС-ийн Биологийн сургуулийн ахлах багш, доктор Н.Батсайхан бидэнтэй санал бодлоо хуваалцлаа.

Mongolian Mining Journal Awards арга хэмжээний ач холбогдлыг Та хэрхэн харж байна вэ?

Монгол орны нутаг дэвсгэрийн хэмжээнд хайгуулын болон ашиглалтын лиценз эзэмшдэг, уул уурхай, дэд бүтцийн бүтээн байгуулалтыг хариуцаж байгаа аж ахуйн нэгжүүд нэг л  түвшинд сэтгэх хэрэгтэй байна. Өнөөдрийн байдлаар, гадаадын хөрөнгө оруулалттай компаниуд манлайлан ажиллаад, жижгэвтэр компаниуд хоцроод байна шүү дээ. Хариуцлагатай уул уурхайн хөгжлийг түүчээлж буй Австрали, Канад, АНУ гэх мэт улсуудын ашигладаг технологи, үзэл баримтлалыг шууд өөрийн хөрсөнд буулгах хэрэгтэй. Нөхөн сэргээлтийн ажлыг өндөр түвшинд, дэлхийн жишгээр хийж буй аж ахуйн нэгжийн үйл ажиллагааг бусдад нь таниулж, үлгэр жишээ болгоход “Mining Journal Awards” арга хэмжээ томоохон үүрэг гүйцэтгэдэг гэж боддог.

“Шилдэг эко уурхай” номинацид компаниуд нэлээд хүчтэй өрсөлдддөг. Энэхүү номинацийн шалгуур үзүүлэлт, онцлогийг Та хэрхэн харж байна вэ?


Уул уурхайн үйл ажиллагаа явуулдаг компаниудын дунд уралдаан зарлах нь нэг хэрэг. Гагцхүү шалгуур үзүүлэлтүүдийг чухалчлан үзэх ёстой. Аль дээр үеийн шалгуур үзүүлэлтүүдийг тавьчихдаг, тэгээд л зуун чавганц уралдахад нэг нь түрүүлнэ гэдэг шиг хэн нэг нь түрүүлдэг байж болохгүй. Орчин үеийн дэлхийн жишигт нийцсэн стандартуудыг түлхүү тавих хэрэгтэй юм. Жишээ нь дүйцүүлэн хамгаалах үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг Байгаль орчны төлөвлөгөөндөө тусгах талаар энэ жил шалгуур үзүүлэлтдээ оруулж өгсөн нь сайшаалтай байна. Энэ аргыг хэрэгжүүлэх нөхцөл нь хуулиар бүрдчихлээ, Засгийн газрын мөрийн хөтөлбөрт орчихлоо. Тэгэхээр энэ жилээс компаниуд үйл ажиллагааныхаа хөтөлбөрт дүйцүүлэн хамгааллыг оруулсан байх учиртай болж байна.

Өнөөдөр дэлхийд хувиргасан амьд организмын тухай айхавтар асуудал гараад ирлээ. Хурдан ургадаг харь зүйл, ганг тэсвэрлэх чадвартай хувиргасан организмыг ашиглах юм бол уугуул ургамал, амьтны аймаг нь мөхөлд хүрнэ. Хятад, Өвөрмонгол, Сибирийн хурдан ургадаг, ус их татдаг ургамал авчраад суулгачихвал Төв-Азийн эмзэг эко систем түүнийг даахгүй. Заг гэхэд усандаа ямар харам байдаг билээ. Навч нь иш шигээ нарийхан болчихсон хэрнээ үндэс сайтай байдаг. Гэтэл том том ногоон навчтай хурдан ургадаг ургамал авчраад тарьчихаар хамаг усыг нь хөрснөөс татаж аваад ууршуулчихдаг. Нөхөн сэргээлт хийхдээ нүдэнд харагдаж байгаагаас гадна цаад агуулгыг нь харах хэрэгтэй байгаа юм. Элсний нүүдэл, хөрсний элэгдлийг тогтоон барьж чаддаг, уугуул эко системд үйлчилж чаддаг ургамлыг нутагшуулсан эсэхийг шалгуур үзүүлэлтэд хамгийн чухлаар тавьж үзэх ёстой. Говийн бүсэд ургадаг ихэнх ургамал өдөр дэлбээгээ хумиад шөнө дэлгэдэг. Энэ нь өдөр ус чийгээ ууршуулж алдахгүй гэсэн байгалийн түүхэн хугацаанд бий болсон зохилдолгоо юм. Үндэсний хүч сайтай, намхан ургадаг ургамлуудыг л тарих ёстой. Дээр агаарт ногоороод байх нь гол биш хөрсний дор үйлчилж буй үйлчлэл ихтэй байх нь хамгийн чухал.

Мөн нөхөн сэргээлтийн үйл ажиллагаанд тухайн нутгийн ойр орчмын ургамлаас гадна үр ашгаа өгөх чадвартай, эмийн ургамлын түүхий эд болж зах зээлд борлогдох боломжтой ургамал тариасай гэж боддог. Уурхайн нүх ухахаар аяндаа ус гараад ирнэ. Тэр усыг ашиглан сүүдрэвч бүхий эмийн ургамлын талбай байгуулчихвал зүгээр нэг нөхөн сэргээлт хийсэн нэр зүүгээд орхихоос хамаагүй үр ашигтай юм.  

Сэтгэгдэл байхгүй байна

Санал асуулга
Уул уурхайн тухай хуулийн төслийг дэмжиж байна уу?
  • -Дэмжинэ
  • -Дэмжихгүй
  • -Зарим заалтыг өөрчлөх
Үр дүн:
  • -Дэмжинэ
  • -Дэмжихгүй
  • -Зарим заалтыг өөрчлөх

ШИНЭ

  • 13 цаг 41 минутын өмнө
    Нүүрс нэгэн цагт хүн төрөлхтний хөгжлийн гол суурь байсан. Тэр “баатар” одоо харин хамгийн их бохирдуулагч түлшээр өргөмжлөгдөв. Нүүрс бол хүн төрөлхтний хувьд “маш эртний найз”. Тиймээс “салах ёслол” хийхэд тийм ч хялбар байхгүй нь мэдээж хэрэг. Тэр дундаа эрс тэс уур амьсгалтай Монгол Улсын хувьд нүүрсгүйгээр амьдралаа төсөөлөхийн ч аргагүй. Бас болоогүй 2010 оноос коксжих нүүрс Монголын экспортод голлох үүрэгтэй болж эхэлсэн төдийгүй экспортод эзлэх байр сууриа одоо улам бүр бэхжүүлэн байна. Үүний зэрэгцээ Монголд асар олон нүүрсний цахилгаан станцын төслүүд хэрэгжихээр яригдан байна. Нүүрс рүү тэмүүлэх үйл явц Монголд ийн өрнөж байх зуур нөгөө талд дэлхий нүүрснээс татгалзах үйл явц хурдацтайгаар явагдаад эхэлжээ. 
  • Уржигдар 18 цаг 22 минутад
    Дорноговь аймгийн Даланжаргалан суманд дөрөвдүгээр сарын 14-нд “Эко хэлхээ” компанийн жонш Баяжуулах үйлдвэрийн хаягдлын далан сэтэрч химийн хорт бодистой ус алдагдсан билээ. Уг явдлаас хойш хоёр сарын хугацаа өнгөрч байгаа бөгөөд нөлөөллийн бүсийн ус, хөрсний дээжээс авсан шинжилгээний хариу хоёр төрлөөр гарсан байна.   
  • Уржигдар 10 цаг 36 минутад
    Эрин зууны түлш гэж тодорхойлдог метан хийг дэлхийн томоохон хотууд “шүтэж”, энэ салбарын хөгжилд хөрөнгө хүч хаяж эхэллээ. Хүн төрөлхтөнд хамгийн тулгамдсан асуудал цаг агаарын дулаарал, уур амьсгалын өөрчлөлт. Гэтэл уур амьсгалын өөрчлөлтийг түргэсгэж, азоны давхаргын цоорхойг нэмэгдүүлдэг хүлэмжийн хий бол метан хий. Нүүрс олборлож байгаа уурхайнуудаас их хэмжээний метан хий ялгарч байгаль орчинд хор хөнөөл учруулдаг байна. Өндөр хөгжилтэй орнууд түүхий нүүрснээс татгалзаж метан хийг хэрэглэж агаарын бохирдлоо бууруулж эхэлжээ. Өмнөговь аймагт метан хийн хайгуул, судалгаа хийж буй “Жи Өү Эйч” ХХК-ийн Ахлах зөвлөх, Монгол Улсын  зөвлөх инженер З. Төмөрбаатартай ярилцлаа.
  • Уржигдар 00 цаг 00 минутад
  • 2019-06-21 15:38
    Дорнод аймгийн удирдлага, Ашигт малтмал, газрын тосны газар, “Петрочайна Дачин тамсаг” компанийн хамтран байгуулсан гурван талт хэлцлийн үр дүн гарч эхэллээ. Тодруулбал тус компани хэлцэлд тусгасны дагуу тендер сонгон шалгаруулалтаа анх удаа ил тод зарлалаа.  Энэ онд тус компани 1 тэрбум гаруй төгрөгийн өртөг бүхий байгаль орчныг хамгаалах төслийн тендерийг 12 багцад хуваан нээлттэй зарласан байна. Мөн тендер сонгон шалгаруулахдаа гурван талт хэлцэлд тусгагдсаны дагуу орон нутгийн аж ахуйн нэгжид давуу эрх олгох юм. Уг тендер шалгаруулалт энэ сарын 17-нд болсон төдийгүй 12 ажилд нийт 15 аж ахуй нэгж оролцсоны 10 нь орон нутгийнх байв.