Уул уурхайн тэсрэх бодисын үйлдвэрлэлийн салбарт шинэ технологи нэвтэрлээ

2011-07-04 18:31

Австрали улсын “International Explosives Equipment” компанийн бизнес менежер Leigh Montgomery-тэй тэсрэх бодисын үйлдвэрлэлийн сүүлийн үеийн технологийн талаар ярилцлаа. Тэрбээр тэсрэх бодисын салбарт 28 жил ажиллаж байгаа туршлагатай мэргэжилтэн. Монголд Австралийн хамгийн сүүлийн үеийн технологи болох эмульсын тэсрэх бодисын үйлдвэрлэлийн гуравдугаар үеийн технологийг нэвтрүүлэх ажлаар ирээд байгаа юм.  

Манай уншигчдад өөрийгөө болон компанийнхаа тухай  танилцуулна уу? Тэсрэх бодисын үйлдвэрлэлийн салбарт хаана, ямар байгууллагуудад ажиллаж байсан туршлагатай вэ?

Баруун Австралийн Перт хотноо тэсрэх бодисын технологийн чиглэлээр мэргэжил эзэмшсэн юм. 1986 оноос тэсрэх бодисын үйлдвэрлэлийн салбарт ажиллаж эхэлсэн. Тэсрэх бодисын үйлдвэрт нийтдээ 18 жил ажиллаж байна. Тэсэлгээний технологийн салбарт бол ойролцоогоор 28 жилийн туршлагатай. Нэлээд олон улс оронд тэсрэх бодисын үйлдвэрүүдэд ажиллаж байлаа. Индонези, Шинэ Зеланд, АНУ зэрэг улс оронд мэргэжлийн дагуу ажилласан. Америкт 3 жил ажиллахдаа химийн хүнд технологиор мэргэшсэн юм. Сүүлийн 7 жилд тэсрэх бодисын үйлдвэрийн тоног төхөөрөмжийн чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг “International Explosives Equipment” олон улсын компанид ажиллаж байна.
Манай компани салбартаа 30 жилийн туршлагатай. 1981 онд байгуулагдсан. Тэсрэх бодисын үйлдвэрийн техник, тоног төхөөрөмжийг засварлахаас үйл ажиллагаагаа эхэлсэн юм. Одоо тэсрэх бодисын үйлдвэрлэлийн тоног төхөөрөмж үйлдвэрлэлээрээ дэлхийд хоёрт ордог том үйлдвэр болж өргөжөөд байна. Дэлхий даяар тоног төхөөрөмжөө нийлүүлдэг.
Манай компанийн нэг онцлог нь өөрийн үйлдвэрлэсэн бэлэн загварыг санал болгодоггүй. Харилцагчийнхаа санал болгосон шаардлага, нөхцөл байдал, хэрэгцээ сонирхол болон тухайн газар нутгийн онцлогт тохируулж хийдэг. Үйлдвэрлэлдээ хэрэглэгчдийнхээ хэрэгцээ, сонирхлыг тусгаж өгдөг гэсэн үг л дээ. 

Монголд Эмульсын тэсрэх бодисын үйлдвэрлэлийн шугам суурилуулах ажлаар иржээ. Энэ үйлдвэрийн техник, технологи ямар онцлог, давуу талтай вэ?
   
Тиймээ. Бид “Мера” компанийн захиалгаар Сибирийн нөхцөлд туршигдсан ОХУ, Австрали улсын хамтарсан технологи бүхий “Нитронет” брэндийн Эмульсийн тэсрэх бодисын үйлдвэрийн тоног төхөөрөмж суурилуулах, тохируулах ажлаар Монгол улсад ирээд байна. Манай компани таван жилийн өмнөөс ОХУ-ын “Изот” компанитай хамтран ажиллаж байгаа юм. Энэхүү хамтын ажиллагааны хүрээнд тэсэлгээний 25 үйлдвэрт тоног төхөөрөмж нийлүүлж, эмульсын 6 үйлдвэр байгуулсан. Бидний суурилуулж байгаа үйлдвэр нь “Тэсэрдэггүй хольцын (түүхий эдийн) үйлдвэр“ болон “Цэнэглэгч автомашин“ гэсэн хэсгээс бүрдэх юм. Цэнэглэгч автомашин нь тэсэрдэггүй хольцуудыг тэсэлгээний цооногт шахах үед тэсрэх бодис болгож үйлдвэрлэдэг тул үйлдвэрлэх, тээвэрлэх, цэнэглэх үеийн аюулгүй ажиллагааг дээд зэргээр хангадаг.
Мөн үйлдвэрийн шугам бүрэн автомат тул ажлын бүтээмж өндөр, зардал, цаг хугацаа хэмнэдэг, ашиглахад хялбар, байгаль орчинд ээлтэй, зардал багатай технологи юм.

Тоног төхөөрөмжийн хүчин чадал ямар вэ? Монгол бол эрс тэс уур амьсгалтай орон. Халуун дулаан Австрали орны үйлдвэрийн тоног төхөөрөмж Монголын нөхцөлд хэр зохицохыг бодолцсон уу?

Сибирийн -40 хэмийн хүйтэн нөхцөлд байдаг Кемеров мужийн үйлдвэрт анх тоног төхөөрөмж суурилуулсан юм. 2006 оны үе. Анхны удаа байсан болохоор үнэхээр асуудал тулгарсан. Бид нөхцөл байдалтай танилцаад тоног төхөөрөмжөө суурилуулалгүй буцаж ирсэн. Тэгээд уур амьсгалын нөхцөл байдалд нь тохируулан өөрчилсөн юм. Энэ үйлдвэр өнөөг  хүртэл ямар ч асуудалгүй ажиллаж байгаа. Түүнээс хойш ОХУ-ын их олон тэсрэх бодисын үйлдвэрт тоног төхөөрөмж  нийлүүлсэн. Монгол улс уур амьсгалын хувьд Оростой төстэй болохоор хүндрэл, бэрхшээл гарахгүй байх аа. Температурын хувьд +100-40 хэмийн хооронд хэвийн ажиллахаар зохицуулсан. Кемеров мужийнхтай төстэй ч илүү сайжруулсан хувилбарыг Монголд суурилуулж байгаа.  Хүчин чадлын хувьд 1 цагт 9 тонн тэсрэх бодис үйлдвэрлэх хүчин чадалтай. Дээд хүчин чадал нь 13-15 тонн байдаг л даа.

Эмульсийн тэсрэх бодисыг чанартай үйлдвэрлэхэд нөлөөлдөг хүчин зүйлүүд юу байдаг вэ?

Аюулгүй ажиллагаа болон бүтээгдэхүүний чанарын стандартын хангалт, хяналтын тогтолцоо, хүний нөөцийн чадавх, түүхий эд материалын чанар зэрэг олон хүчин зүйл нөлөөлнө. Мөн уулын чулуулгèéн хатуулаг, хөрсний бүтэц болон хэрэглэгчийн хэрэгцээ шаардлагад нийцүүлэн олон төрлөөр бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх боломж, байгаль орчинд үзүүлэх нөлөө, зардлын хэмнэлт зэрэг хүчин зүйлүүдийг давхар тооцож болно.
Өмнөговь аймгийн Цогтцэций сумын Ухаахудагийн уурхайн дэргэд байгуулагдсан Т-12 үйлдвэрийн тухайд орчин үеийн шинжилгээний лабораторид түүхий эд материалын чанар, орц найрлагыг хянаж, өөрчлөн тохируулдаг. Ингэснээр бүтээгдэхүүнийг гологдолгүй гаргахаас гадна хэрэглэгчийн шаардлагад нийцсэн бүтээгдэхүүнийг олон төрлөөр үйлдвэрлэх боломжтой юм. Мөн үйлдвэрийн шугам бүрэн автомат тул ажилтны ур чадвараас үүдэн гарах чанарын доголдол бараг байхгүй гэж хэлж болно.

Тэсрэх бодисын үйлдвэрлэлийн технологийн хөгжлийн хандлага хаашаа чиглэж байна вэ?
Дээр дурдсанчлан аль болох бага зардлаар ихийг бүтээхэд чиглэсэн, аюулгүй ажиллагааны өндөр стандарт бүхий, байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй, гар ажиллагааг аль болохоор хөнгөвчилсөн механикжсан технологи өнөө үед нэвтэрч байна.
Үйлдвэрлэлийн үр ашиггүй зардал их байх тусам тэр хэмжээгээрээ байгаль орчинд хор нөлөө үзүүлэх нь их байдаг. Т-12 үйлдвэрийн технологийн хувьд үйлдвэрээс гарах хаягдал байхгүй. Агаарт цацах азотын хийн агууламж маш бага. Тэсрэх бодис нь зөвхөн цооногт цэнэглэгдэх үедээ л үйлдвэрлэгддэг тул аюулгүй ажиллагааны стандарт маш өндөр түвшинд хангагддаг юм. Ингэснээр тээвэрлэлтийн явцад гардаг довтлогч, хамгаалагчийн хэрэгцээ байхгүй болох бөгөөд эмульсийн тэсрэх бодисын үйлдвэрийн олон улсын стандарт хангасан хамгийн сүүлийн үеийн технологи гэж хэлж болно.

Бидний урилгыг хүлээн авч ярилцлага өгсөн танд баярлалаа.   

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 1 цаг 51 минутын өмнө
    “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ  хүдрийн ил уурхайн дэргэдээ Эмульсийн тэсрэх бодисын шинэ үйлдвэр байгуулж байна. Одоогоор тус үйлдвэрийн барилга, угсралтын ажил 60%, инженерийн шугам сүлжээний ажил 80 орчим хувь, төслийн  нийт гүйцэтгэлийн ажил 50 гаруй хувьд хүрснийг компани мэдээллээ. Үйлдвэрийг 2020 оны хөрөнгө оруулалтаар барьж байгаа аж.  Хэдийгээр “Эрдэнэт үйлдвэр” 1993 онд Монголд анх удаа 10 мянган тонн тэсрэх бодис үйлдвэрлэх хүчин чадалтай  Эмульсийн тэсрэх бодисын үйлдвэрийг байгуулж өнөөдрийг хүртэл ажиллуулж байгаа ч цаашид аюулгүй ажиллагааг хангаж, эрсдэлээс хамгаалах үүднээс  дахин шинэ үйлдвэр байгуулахаар болжээ.
  • 5 цаг 2 минутын өмнө
    Монгол Улсын Засгийн газар 2020-2024 онд уул уурхайн салбарт баримтлах бодлогоо  үйл ажиллагааны хөтөлбөртөө үндсэндээ тусгасан. “Алсын хараа-2050” урт хугацааны хөгжлийн бодлогын  баримт бичигт нийцүүлж гаргасан уг хөтөлбөрийг ердөө зургаан сарын настай,  дээр нь КОВИД-19 цар тахлын  эсрэг бодитой ажиллаж чадаагүй гэсэн олон нийтийн эсэргүүцлийн улмаас огцорсон У.Хүрэлсүхийн танхимын ажлуудыг  дүгнэхэд мэдээж эрт байна. Гэхдээ  аль төсөл нь магад бодитой хэрэгжих  аль нь хэрэгжих  боломжгүйг одооноос хэлж ярьж, тооцоо судалгааг танилцуулж байхад буруудахгүй. 
  • Өчигдөр 16 цаг 37 минутад
    “Рио Тинто” группийн 1.7 тэрбум төгрөгийн буцалтгүй тусламжаар хэрэгжүүлж буй “Оношилгоо, зайн тусламж үйлчилгээний хүртээмжийг нэмэгдүүлэх” төслийн хүрээнд олон улсын жишигт нийцүүлэн байгуулж буй 19 төрлийн тоног төхөөрөмж, дагалдах хэрэгслүүдээс бүрдсэн PCR/ПГУ шинжилгээний гурав дахь цогц лабораторыг Дорноговь аймгийн Замын-Үүд сумын нэгдсэн эмнэлэгт хүлээлгэн (02.24) өглөө. “Монгол Улсын худалдаа, эдийн засгийн гол зангилаа, өмнөд хилийн алтан босго болсон Замын-Үүд боомт болон хил орчмын бүсэд гадаад худалдааны эргэлт тасралтгүй хэвийн явагдах нь цар тахлын энэ цаг үед туйлаас чухал байна” хэмээн УИХ-ын гишүүн Б.Дэлгэрсайхан онцолжээ.
  • Өчигдөр 12 цаг 20 минутад
    Байгалийн баялгийн салбарт засаглал, ил тод, хариуцлагатай байдлыг сайжруулахад мэдээллийн ил тод, нээлттэй байдал хөтлөн чиглүүлэх учиртай. Монгол Улсад энэ чиглэлд жилээс жилд ахиц дэвшил гарч, асар их мэдээлэл нээлттэй болсоор байна. Уул уурхайн салбарт ТӨК-иудын үүрэг, нөлөө онцгой их байгаа өнөөгийн нөхцөлд ил тод байдлыг хангаснаар тэдний засаглал, ашигт ажиллагаа нэмэгдэх суурь бүрдэх юм. Энэ чиглэлээрх тодорхой нэг алхам нь 2014 онд батлагдан, 2015 оны нэгдүгээр сараас хэрэгжиж эхэлсэн төсвийн байгууллага болон төрийн өмчит компаниудын санхүүгийн үйл ажиллагааг нийтэд ил болгон мэдээлэх эрх зүйн орчныг бий болгосон Шилэн дансны тухай хууль юм. Уг хуулиар /www.shilendans.gov.mn/ сайтад маш их тоон мэдээлэл нээлттэй болж байна.
  • Уржигдар 14 цаг 44 минутад
    Оны нэгдүгээр улиралд Мөнгөний бодлогын хорооноос 250 тэрбум төгрөгийн урт хугацаат репо санхүүжилт олгохоор шийдвэрлэсний дагуу (2021.02.22) Монголбанкнаас урт хугацаат репо арилжаагаар ирүүлсэн саналын дагуу Хаан, Худалдаа хөгжлийн банк, Голомт, Хас, Тээвэр хөгжлийн банк, Богд, Капитрон болон Кредит банкуудад нийт 200 тэрбум төгрөгийн санхүүжилтийг олгожээ.  Урт хугацаат репо санхүүжилтийн эдийн засагт үзүүлэх нөлөөг сайжруулах зорилгоор Монголбанкнаас жижиг, дунд үйлдвэрлэл эрхлэгч иргэдийг хамрагдах боломжоор хангаж, жижиг, дунд үйлдвэрлэл эрхлэгчдэд олгох зээлийн дээд хэмжээг 3 тэрбум төгрөг болгон нэмэгдүүлсэн байна.